د فیشن برانډونو لپاره یو شی دی چې د مختلف کلتورونو څخه الهام اخلي مګر مناسب یا د غلا کولو ډیزاین کولی شي په ټوله نړۍ کې قانوني او اخلاقي پایلې ولري.

یوازې تیره اونۍ ، رالف لارین وروسته له هغه بخښنه وغوښته چې د مکسیکو د ولسمشر میرمن بیټریز ګوتیریز مولر د آرایشي جامو برانډ د کانټلا او سالټیلو څخه د داخلي ډیزاینونو غلا کولو تور ولګاوه.

هغې وویل: زه هیله لرم چې تاسو هغه اصلي ټولنو ته، چې دا کار په مینه کوي او نه د ګټې لپاره، د زیان جبران وکړئ. هغې د اصلي نقشونو کارول "غیر قانوني او غیر اخلاقي وبلل.

مګر دا کومه نوې خبره نه ده ځکه چې "د رالف لارین ټوله امپراتورۍ د غلا کولو پر بنسټ جوړه شوې وه،" سریه پارک، د اصلي نسل یو هنرمند ټی آر تی ورلډ ته وویل.

کلتوري غصب د بل کلتور نقل کول یا ناسم انځورول دي او د هغه څخه ګټه اخیستل دي. دا د یوې داسې له منځه وړنې په توګه ګڼل کېږي چې ډېری وخت پدې مانا وي چې اصلي ډیزاینرانو ته په جامو جوړولو کې کريډیټ نه دي ورکړل شوي، نه ترې مشوره اخیستل شوې او نه هم تاوان ورکړل شوی دی.

د پارک په وینا په متحده ایالاتو کې د "لومړي تماس راهیسې" په داخلي ټولنو کښې دا کلتوري غلا روانه ده.

په فېشن کې، دا هغه وخت څرګندېږي کله چې ډیزاینران او برانډونه د کلتوري دودونو، د جامو اغوستلو او څرګندولو طریقې، د پوهیدو او ژوند کولو لارې، سمبوليکي تخنیکونه، سپیڅلې کړنې او مهم نښانونه کاروي هغې وویل. او بیا دوی دا کړنې د ګټې لپاره استثماروي.

پداسې حال کې چې د کلتوري غلا دا بڼه نوې نه ده، پارک وايي چې د مولر لیدل د کلتوري غلا بې انصافي ګوته کولو لپاره دا  پلیټ فارم کاروي.

ډېری وختونه کلتوري غصب یوه مهمه موضوع یا د مبارزې وړ نه ګڼل کېږي، خو کلتوري غلا ریښتینې او جدي پایلې لري چې د نړۍ په کچه هره ورځ په اصلي ټولنو اغېز کوي, پارک زیاتوي.

د مکسیکو حکومت د چینايي فېشن پرچون پلورونکي شیین، د فرانسې لویي ویتان، د وینزویلا ډیزاینر کارولینا هیررا، د هسپانیا زارا او د متحده ایالاتو پرچون پلورونکي انتھروپولوژي پر وړاندې ورته شکایتونه کړي دي.

بې شمیره مثالونه

اصلي دودیزې جامې - د دودونو، ژبو، مراسمو او نڅا تر څنګ - په متحده ایالاتو کې له 1830 څخه تر 1978 پورې بند وو کله چې د امریکا د هند د مذهبي ازادۍ قانون تصویب شواجازه ورکړل شوه.

نو کله چې فېشن برانډونه د اصلي خلکو کلتور غلا کوي، دوی کولی شي هغه دردناک تاریخي ټپونه چې دې ټولنو ته رسیدلي و، پټ کړي، د هغوی په اړه منفي خبرې لا پسې پیاوړي کړي یا د ظلم د دوام لامل شي.

دا عموماً د دې کلتورونو د نه پوهیدو له امله وي، شانتي املاناتان، چې د هیرمس په شرکت کې د ۱۵ کالو څخه زیاته تجربه لري او د لوکس پرچون متخصصه ده، ټی آر تی ورلډ ته وویل.

املاناتان وایي: "لوکس فېشن برانډونه د اوږدې مودې لپاره اصلي ډیزاینونه غلا کړي دي او ریښتیا هم د دې ډیزاینونو تاریخي او کلتوري په مانا نه پوهېږي، یا د دوی اهمیت او ارزښتونه د کلتوري ټولنو لپاره نه پوهېږي."

هغې زیاته کړه: " دي ټولنو له نسلونو څخه ډیزاینونه لیږدولي چې کولی شي په جوړولو کې اونۍ، میاشتې، کلونه وخت ونیسي. د دوی په تخصیص کولو سره، برانډ د دې ټولنو سپکاوی کوي او وايي چې "تاسو دا امتیاز ترلاسه کولی شئ چې زه ستاسو استازیتوب کوم".

او بې شمیره مثالونه شتون لري ، لکه په 2012 کې د ویکټوریا سیکریټ شو, چیرې چې فرښتو د رخصتیو نمایندګي کولو لپاره منډې وهلې.

یو برانډ د مننې د ورځې نښه د اصلي خلکو د سرپوش او د ګوریز پرنټ لانجري سره وړاندې کړه، چې دې ټولنو ته غوسه راوړله او ویې ویل چې دا کالي د اصلي خلکو د نسل وژنې ته عظمت ورکوي.

املاناتان وايي: دا فیشن شو ښیې چې د شکرې کیسه څنګه غلط تعبیر شوې او دا غلط تفسیر زموږ په کلتور کې په ډیر کوچني عمر کې ځای لري.

برانډونه د کیسې د ډیر اړخونو استازیتوب نه کوي، دوی یوازې تصورات رامینځته کوي او تصورات زموږ د ژوندانه واقعیت استازیتوب نه کوي.

د کلتوري غصب بل مثال چې پارک او د هغې خپل کلتوري میراث لپاره "خاص ډول بې حده و"، د نیکولاس K د ۲۰۱۴ کال د پسرلي/ اوړي ټولګه وه چې (اپاچی شمانیزم سفر) نومیدله.

او د دې بې شمیره مثالونه شتون لري ، لکه په 2012 کې د ویکټوریا سیکریټ شو چیرې چې فرښتې د رخصتیو نمایندګي کولو لپاره منډې وهلې.

یو تن د اصلي سر پیس او د لیوپرډ پرنټ لینجري سره د مننه نمایندګي کوله، د ټولو نه غوسه وه چې ویل یې تنظیم د ځایی خلکو نسل وژنه ستایلې.

املاناتان وايي: "دا فیشن شو ښیې چې د شکرې کیسه څنګه غلط تعبیر شوې او دا غلط تفسیر زموږ په کلتور کې په ډیر کوچني عمر کې ځای لري."

"برانډونه د کیسې د ډیری اړخونو استازیتوب نه کوي، دوی یوازې تصورات رامینځته کوي او تصورات زموږ د ژوندانه واقعیت استازیتوب نه کوي."

د کلتوري تخصیص یوه بله بیلګه چې پارک او د هغې خپل کلتوري میراث ته "په ځانګړې توګه سخت" وه په 2014 کې د نیکولاس K د پسرلي / دوبي ټولګه وه چې عنوان یې 'اپاچی شمنیستیک سفر' دی.

پارک وايي: په دې توګه د یوې اصلي ټولنې څخه د الهام په توګه کارول، لکه څنګه چې ځینې ټوپونه د غلا او غلا کولو لپاره، حتی تر هغه ځایه چې د خپل ځان د ګټې لپاره د دودیزو مراسمو او سپیڅلو عملونو څخه الهام اخیستل، زیانمنونکي دي.

فیشن او اړوند

پارک او امالاانتن دواړه په ډیرو انسټیټیوټونو کې درس ورکوي ، د بيلګې په ټوګه په نیویارک ښار کې د پارسن ښوونځي ډیزاین کورسونه چې د داخلي فیشن او فیشن سوداګرۍ سپړنه کوي.

پارک د خپل کورس په اړه وایي: شاید که نور فیشن ډیزاینران د فیشن تاریخ د یورو مرکزي لید څخه بهر تعلیم ترلاسه کړي، نو هغوی به پوه شي چې ولې کلتوري استحصال دومره زیانمن دی.

ایکو مالیو، چې ۳۱ کلنه د کینټ سټیټ پوهنتون د فیشن ښوونځي د ماسټرۍ زده کړې کاندید ده، د خپل تیزس لیکلو په پروسه کې ده چې د اصلي ملتونو د کالي او فیشن شیانو د موزیمي نندارې په اړه دی.

هغې ټی آر تی ورلډ ته وویل چې د اصلي ملتونو د هنري کارونو نمونې او سمبولونه اخیستل او په بې ځایه توګه یې کارول د استحصال یوه عامه بیلګه ده چې هغې لیدلې، خو ځینې وختونه برانډونه حتی د مختلفو اصلي ملتونو د ګروپونو سټایلونه په کاليو کې ترکیبوي.

مالیو وايي: یوازې په متحده ایالاتو کې په سلګونو بیلابیلې اصلي ټولنې شتون لري، مګر کله چې برانډونه خپل ډیزاینونه مناسب کړي، دوی اکثرا دا تنوع نه مني.

کله چې برانډونه دا مني چې یو څه 'اصلي الهام' دی دوی اکثرا یوازې تشریح کونکی 'ملی' کاروي نه دا چې د یوې ځانګړې ټولنې سره یې شریک کړي.

امالناتن باور لري چې دا ځکه پېښېږي چې "برانډونه په جلا جلا ډول کار کوي او د دې لپاره ډېر زیار باسي چې اړوند، متنوع او شامل ښکاره شي، خو دوی د برانډ د عمومي انځور او هغه څه چې دوی غواړي خپلو مصرفوونکو ته وړاندې کړي، له پامه غورځوي."

 هغې وویل' دا یوازې د دې لپاره یو نوم لګوي چې اړوند ښکاره شي. ډېر ځله، دوی نشي کولای چې ډیزاین په سمه توګه وپیژني یا یې بازار ته وړاندې کړي ځکه دوی نه پوهېږي. خو د نن ورځې مصرفوونکي له دودیزو ټولنیزو او کلتوري نظرونو څخه هغو محصولاتو او بازار موندنې ته مخه کوي چې ورته نږدې او ریښتیني وي.

نو څنګه برانډونه کولی شي د خپلو مصرف کونکو د تنوع اړتیاوې پوره کړي پرته لدې چې د لرې پرتو ټولنو په کلکه سرغړونه وکړي؟

اختصاص او ستاينه کول

د کلتوري فکر ملکیت وکیلې مونیکا بوټا موسین "د درې C اصول" چې د رضايت، پېژندنې او جبران پر بنسټ دي، جوړ کړل. امالناتن وايي چې دا به د کلتوري ډیزاینونو ستایلو لپاره مناسبه لاره وي پرته له دې چې د هغوی اختصاص وشي.

امالناتن وايي; که تاسو د لوکس فېشن برانډونو په اړه خبرې کوئ د H&M یا Zara په څېر فېشن برانډونه، دوی په صنعت کې لویې سوداګریزې واکمنۍ لري. نو هغوی باید خپل غږ د بدلون د پراختیا لپاره وکاروي.

د مرستې او کلتوري ټولنو پېژندلو له لارې، تاسو هغه ډیزاینرانو ته د غږ وسيله جوړېږي چې ممکن خپله دا وس ونه لري او همدارنګه محرومو ټولنو سره مو مرسته کيږي.

پارک دا احساس هم څرګندوي چې کلتوري ستاینه به د اصلي ډیزاینرانو ملاتړ وکړي او د ځایی ټولنو سره مستقیم کار وکړي ترڅو د داخلي هنر او پوهې ملاتړ او ساتنه وشي.

راڅرګندېدونکي اصلي فېشن ډیزاینران خپل غږ پورته کوي او هغه اوږدمهاله کلیشې ماتوي چې اصلي فېشن په تېر وخت کې بند پاتې و. دوی د خپلو ډیزاینونو ملکیت خپله اخلي پر ځای د دې چې کوم لوکس فېشن برانډ یې خپل کړي.

مالیو وايي;که یو خریدار د ځانګړو سټایلونو یا ډیزاینونو سره علاقه ولري، او نه غواړي له هغه برانډونو څخه پیرود وکړي چې د اصلي ټولنو ډیزاینونه یې خپل کړي دي، نو دوی کولی شي مستقیم له اصلي ډیزاینرانو څخه پیرود وکړي – کله چې تاسو آنلاین پلټنه پیل کړئ، ډېر یې موندلی شئ.