نړۍ
3 د لوستلو دقیقې
ټرمپ : زما اصلي هدف د ایران تیل تر خپل کنټرول لاندې راوستل دي
د امریکا ولسمشر ویلي چې د هغه په زړه پورې کار په ایران کې د "تېلو نیول" وي او دا یې هم څرګنده کړې چې واشنګټن کولی شي د خارګ ټاپو د صادراتو حیاتي مرکز تر خپل کنټرول لاندې راولي.
ټرمپ : زما اصلي هدف د ایران تیل تر خپل کنټرول لاندې راوستل دي
ټرمپ : زما اصلي هدف د ایران تیل تر خپل کنټرول لاندې راوستل دي / AP

د امریکا ولسمشر ډونالډ ټرمپ د ایران د تیلو د اصلي تاسیساتو نیولو ته اشاره وکړه.

د فیننشل ټایمز (Financial Times) د یو راپور له مخې، د امریکا ولسمشر ډونالډ ټرمپ ویلي چې هغه په ایران کې د "تېلو نیولو" ته "ترجیح" ورکوي. په منځني ختیځ کې د امریکایي ځواکونو د شتون له زیاتوالي سره سم، هغه اشاره کړې چې واشنګټن ښايي د صادراتو مهم مرکز، خارګ ټاپو، ونیسي.

ټرمپ له فیننشل ټایمز سره په مرکه کې ویلي: "که ریښتیا درته ووایم، زما تر ټولو د خوښې وړ کار په ایران کې د تېلو کنټرول نیول دي." هغه دا تګلاره له وینزویلا سره پرتله کړه، چیرته چې امریکا هدف لري د تېلو سکټور "د نامعلوم وخت لپاره" کنټرول کړي.

دا څرګندونې په داسې حال کې کیږي چې پر ایران د امریکا او اسرائیلو د جګړې له امله د تېلو بیې په یوه میاشت کې ۵۰ سلنه لوړې شوې او د "برینټ" خامو تېلو بیه د هر بیرل ۱۱۶ ډالرو څخه اوښتې ده.

ټرمپ زیاته کړه: "ښايي موږ خارګ ټاپو ونیسو، او ښايي ویې نه نیسو. موږ ډیر انتخابونه لرو." هغه دا هم وویل چې دا ډول اقدام پدې معنی دی چې "موږ باید هلته د یو څه وخت لپاره پاتې شو." نوموړي زیاته کړه: "زه فکر نه کوم چې هغوی کومه دفاع ولري. موږ یې په ډیرې اسانۍ نیولی شو."

په منځني ختیځ کې د امریکا پوځي شتون:
پنټاګون د ۱۰ زرو هغو سرتیرو د ځای پر ځای کولو امر کړی چې د ځمکنیو عملیاتو لپاره روزل شوي دي. له دې جملې څخه شاوخوا ۳۵۰۰ سرتیري، چې ۲۲۰۰ پکې سمندري ځواکونه  دي، لا دمخه سیمې ته رسیدلي او نور ځواکونه په لاره دي. چارواکو خبرداری ورکړی چې پر خارګ ټاپو برید کولی شي د امریکایي سرتیرو لپاره خطرونه زیات او جګړه اوږده کړي.

وروستي پرمختګونه ښيي چې په سعودي عربستان کې پر یوې هوایي اډې برید کې ۱۲ امریکایي سرتیري ټپیان شوي او د ۲۷۰ ملیون ډالرو په ارزښت یوه کشفي الوتکه ویجاړه شوې ده. همدارنګه د یمن د حوثي ځواکونو لخوا پر اسراییل د بالستیک توغندیو بریدونه شوي دي.

له دې کړکیچ سره سره، ټرمپ ویلي چې د پاکستاني "استازو" له لارې له ایران سره غیر مستقیمې خبرې اترې د پرمختګ په حال کې دي او زیاته یې کړه: "یوه هوکړه په چټکۍ سره کیدی شي." هغه دا هم وویل چې ایران د پاکستان په بیرغ لرونکو ۲۰ تېل وړونکو کښتیو ته اجازه ورکړې چې د هرمز تنګي څخه تیرې شي.

په سیمه کې کړکیچ وروسته له هغه روان دی چې اسراییل او امریکا د فبروري په ۲۸مه پر ایران بریدونه پیل کړل. په دغو بریدونو کې تر اوسه د ایران د پخواني مذهبي مشر علي خامنه ای په ګډون له ۱۳۴۰ څخه ډیر کسان وژل شوي دي. ایران په ځواب کې پر اسراییل، اردن، عراق او هغو خلیجي هیوادونو چې د امریکا پوځي اډې پکې دي، د بې پیلوټه الوتکو او توغندیو بریدونه کړي، چې له امله یې مرګ ژوبله او مالي زیانونه اوښتي او نړیوال بازارونه او هوايي چلند یې ګډوډ کړی دی.

وپلټۍ
د چین د سیچوان ایالت کې د ودانۍ د دېوال ړنګېدو له امله ۵ کسان وژل شوي
د هند په لویدیځ بنګال ایالت کې په یوه هوټل کې د اورلګېدنې له امله نهه کسان مړه شوي دي
ټرمپ یو داسې انځور خپور کړ چې د هرمز تنګی د "امریکا د خاورې" په توګه ښيي
په کابل کې پر یوه تعلیمي مرکز کې د چاودنې له امله  لږ تر لږه ۴۲ ماشومان ټپیان شوي دي.
لاوروف وايي روسیه او شمالي کوریا د نوي څو قطبي نړیوال نظم په لټه کې دي
اسرائیلو د سوریې په ادلیب ولایت کې د ابو ظهور پوځي هوايي ډګر بمبار کړ
د تورکیې ولسمشر اردوغان د امریکا له ولسمشر ټرمپ سره ټلیفوني خبرې وکړې
ټرمپ ګواښ کړی که چیرې عمان د امریکا او ایران د خبرو اترو په لاره کې مداخله وکړي نو بمبار به یې کړي
پر غزې د اسرائیلو په بریدونو کې د وژل شویو شمېر ۷۳ زره ۳۹۹ تنو ته ورسېد
پاپ لیو څوارلسم په لویدیځه غاړه کې د فلسطینیانو پر وړاندې داسرائیلو تاوتریخوالي د ختمولو غوښتنه وکړه
ملګري ملتونه: د پولې له بندېدو سره سره، تر ۷۰۰ ډېرې د مرستو لارۍ افغانستان ته داخلې شوې
حماس په غزه کې د اوربند د تړون د دایمي کولو لپاره قاهرې ته ځي
ایران د امریکايي سرتېرو د نیولو یا وژلو لپاره ۳۰،۰۰۰ ډالره انعام اعلان کړ
تورکیې"دوست او ورور" هیواد پاکستان ته د خپلواکۍ د ورځې مبارکي ورکړه.
ولسمشر اردوغان د عدالت او پراختیا ګوند ۲۵ کلن مزل د تورکیې لپاره یو "تاریخي بدلون" وباله