نړۍ
3 د لوستلو دقیقې
د بشري حقونو له نیوکو سره سره، په اروپايي ټولنه کې د پناه غوښتنې په پالیسۍ کې پراخ بدلونونه پلي شول
د جمعې په ورځ په اروپايي ټولنه کې د کډوالۍ د پالیسۍ پراخ اصلاحات نافذ شول. دا یو متحد سیسټم دی چې هدف یې د سرحدونو کنټرول سختول او په ټوله اروپايي ټولنه کې د پناه غوښتنې د پروسې چټکول دي.
د بشري حقونو له نیوکو سره سره، په اروپايي ټولنه کې د پناه غوښتنې په پالیسۍ کې پراخ بدلونونه پلي شول
د بشري حقونو له نیوکو سره سره، په اروپايي ټولنه کې د پناه غوښتنې په پالیسۍ کې پراخ بدلونونه پلي شول

نوي قوانین دا بدلوي چې اروپا څنګه د نویو راغلو کسانو سره چلند کوي؛ له سرحدي څارنې نیولې تر چټکو پرېکړو پورې. مشران د سخت کنټرول ژمنه کوي، خو د بشري حقونو ډلې د پناه غوښتونکو لپاره د سختو شرایطو خبرداری ورکوي.
د جمعې په ورځ په اروپايي ټولنه کې د کډوالۍ د پالیسۍ پراخ اصلاحات نافذ شول. دا یو متحد سیسټم دی چې هدف یې د سرحدونو کنټرول سختول او په ټوله اروپايي ټولنه کې د پناه غوښتنې د پروسې چټکول دي.

د اروپايي ټولنې د کډوالۍ برخې مشر 'ماګنوس برونر' وویل چې دا تړون "د لومړي ځل لپاره یو جامع اروپايي سیسټم" رامنځته کوي، چې غړو هیوادونو ته د ناقانونه کډوالو په وړاندې ډیر کنټرول ورکوي. خو د بشري حقونو ډلې خبرداری ورکوي چې دا سیسټم ممکن د کډوالو د اوږدې مودې بندي کېدو او په بیړه د پرېکړو لامل شي، په ځانګړې توګه د ماشومانو په څیر زیان منونکو ډلو لپاره.

نوي سرحدي کنټرولونه او چټکې پرېکړې
د نوي چوکاټ له مخې، هغه کډوال چې اروپايي ټولنې ته په ناقانونه توګه ننوځي، تر اوو ورځو پورې به د هویت او امنیت له څارنې سره مخ شي، چې پکې د ګوتو نښان او د مخ د ډیټا بایومټریک ثبتول شامل دي. چارواکي به بیا پریکړه کوي چې ایا غوښتونکی چټکې پروسې ته واچوي، که عادي پروسې ته او یا یې بیرته خپل هیواد ته واستوي.

د هغو کسانو لپاره به چې د منل کېدو چانس یې کم وي، تر ۱۲ اونیو پورې د پرېکړې چټکه پروسه پلې کیږي. اروپايي کمیسیون وايي ځینې هیوادونه لا هم باید د 'یوروډاک' (Eurodac) په نوم نوی بایومټریک ډیټابیس فعال کړي، چې پکې د ۶ کلونو څخه د پورته عمر لرونکو ماشومانو معلومات هم ثبتېږي.

د رد شویو کسانو په بیړه ایستل
د دې نوي تړون یو له مهمو برخو څخه د هغو کسانو د ایستلو چټکول دي چې د پناه غوښتنې غوښتنلیکونه یې رد شوي وي. کله چې غوښتنلیک رد شي، د بیرته ستنیدو امر به په اتوماتیک ډول صادریږي. د ۲۰۲۴ کال په ټاکنو کې د منځلارو او ښي اړخو سیاستوالو د بریا یو له مهمو لومړیتوبونو دا و چې رد شوي کډوال سوریې او بنګله دېش په څیر "امنو" هیوادونو ته واستول شي.

په ټوله ټولنه کې شریک مسؤلیت
دا تړون د "پیوستون یو میکانیزم" هم معرفي کوي. د دې له مخې د اروپايي ټولنې غړي هیوادونه مکلف دي چې یا پناه غوښتونکي له سرحدي هیوادونو (لکه ایټالیا، یونان او مالټا) څخه خپل هیواد ته انتقال کړي او یا د هر کس په بدل کې ۲۰,۰۰۰ یورو یوې ځانګړې ملاتړې فنډ ته ورکړي. اټکل کیږي چې په کال کې به لږ تر لږه ۳۰,۰۰۰ کډوال له یو هیواد څخه بل ته انتقال شي.

د بشري حقونو د ډلو نیوکې
د بشري حقونو فعالانو پر نویو قوانینو سختې نیوکې کړي او وايي چې دا قوانین د پناه غوښتنې حق زیانمنوي. دوی وايي چې چټکې پروسې ممکن د "نژادي تبعیض" (racial profiling) لامل شي او د هغو کسانو حقونه تر پښو لاندې کړي چې په ریښتیا ساتنې ته اړتیا لري. همدارنګه دوی د اروپا په سرحدونو کې د کډوالو د اوږدې مودې بندي کېدو په اړه اندیښنه ښودلې ده.

 

وپلټۍ
د تورکیې پر سر د ټرمپ او نتنیاهو اختلاف؛ ټرمپ د F-35 الوتکو د پلور په اړه د نتنیاهو پر نیوکو غصه شوی
ایران په بحرین کې د امریکا پر هوايي هډې د بریدونو د ترسره کولو نه خبر ورکړی دی.
د امریکا او ایران ترمنځ د نښتو د زیاتوالي او د سرې بحیرې د تړل کېدو له ګواښ سره د تېلو بیې لوړې شوې
د مهمو خبرونو غورچاڼ
د تورکیې د بهرنیو چارو وزیر د روسیې-اوکراین جګړې په اړه د استانبول خبرو اترو د دوام غوښتنه وکړه
ایران: "د اهواز د ماشومانو د سرطان روغتون پر شاوخوا د امریکا برید جنګي جنایت دی"
د تورکیې دفاع وزارت: "د قبرس په ټاپو کې د ترکي پوځیانو شتون د سولې، امنیت او ثبات ضمانت دی"
کرملین: "موږ د تورکیې په منځګړیتوب د اوکراین په اړه د خبرو اترو پیلولو ته چمتو یو"
ایران خبرداری ورکوي چې د هرمز تنګی  زمونږ "سره کرښه" ده او تر پایه به مقاومت وکړو
د ایران په پلازمېنه تهران کې د انقلاب په میدان کې د "په تابوت کې د پراته ټرمپ" بلبورډ انځور ځړول شوی
اسرائیل په غزه کې نسل وژنې ته دوام ورکوي. په وروستیو بریدونو کې لږ تر لږه ۱۳ تنو ژوند د لاسه ورکړ
فیدان: د جولای ۱۵مې وښودله چې د تورکیې ملي اراده به هیڅکله د "استبدادي ځواکونو" په وړاندې تسلیم نشي
اوکراین پر سوداګریزو کښتیو  د روسیې په بریدونو کې د  ۳ تنو د وژل کیدو نه خبر ورکړی دی.
ایران په اردن کې د امریکا پر اډو د ډرون الوتکو پراخ بریدونه کړي
ولسمشر اردوغان : د جولای ۱۵ مه یوازې د یوې خاینانه کودتا شنډول نه وو بلکې د ډیموکراسۍ ستره بریا ده