د اسرائیل او ایران ترمنځ د کړکېچ د کمولو لپاره یوه مهمه ډیپلوماتیکه هڅه د جمعې په ورځ په جنیوا کې د یوې لویې نړیوالې غونډې سره پیلېږي، ځکه چې نړیوال ځواکونه هڅه کوي د منځني ختیځ د پراخې شخړې مخه ونیسي.

تمه کېږي چې دا غونډه به د دوه اونیو لپاره د یوې سوله‌ییزې حل لارې د موندلو لپاره فرصت برابر کړي، څو د زیاتېدونکي کړکېچ مخه ونیول شي.

د برېتانیا، فرانسې او جرمني لوړپوړي ډیپلوماتان به د ایران د بهرنیو چارو له وزیر عباس عراقچي سره وویني، څو د تهران د اټومي پروګرام په اړه خبرې وکړي او د شخړې د مخنیوي ممکنه لارې ولټوي. د اروپایي اتحادیې د بهرني سیاست مشره کایا کالاس هم تمه کېږي چې په دې غونډه کې ګډون وکړي.

د جنیوا غونډه په داسې حال کې ترسره کېږي چې په سیمه کې د ښکاره شخړې د رامنځته کېدو په اړه اندېښنې زیاتې شوې دي. چارواکي وایي چې د دې خبرو موخه د ډیپلوماتیکو هڅو پیاوړي کول دي، څو د راتلونکې اونۍ په هاګ کې د ناټو د مشرانو د غونډې لپاره چمتووالی ونیول شي، چېرته چې د منځني ختیځ د امنیت په اړه پراخې خبرې پلان شوې دي.

د برېتانیا د بهرنیو چارو وزیر ډیوډ لامي په خپل یوه پوسټ کې په ایکس کې د وضعیت د جدي والي په اړه خبرې کړې دي: "د منځني ختیځ وضعیت لا هم خطرناک دی. موږ هوډ لرو چې ایران هېڅکله اټومي وسلې ترلاسه نه کړي." لامي زیاته کړه چې هغه په سپینه ماڼۍ کې د امریکا د بهرنیو چارو له وزیر مارکو روبیو او د امریکا ځانګړي استازي سټیو ویتکوف سره د یوې هوکړې په اړه خبرې کړې دي چې څنګه د شخړې د ژورتیا مخه ونیول شي.

"اوس د دوه اونیو په اوږدو کې د یوې ډیپلوماتیکې حل لارې د ترلاسه کولو لپاره فرصت شته."

لامي زیاته کړه چې د جمعې په ورځ به هغه جنیوا ته لاړ شي څو د ایران د بهرنیو چارو له وزیر سره د خپلو فرانسوي، جرمني او اروپایي اتحادیې د همکارانو په ملتیا وویني. "اوس وخت دی چې د منځني ختیځ د سختو صحنو مخه ونیسو او د یوې سیمه‌ییزې شخړې مخنیوی وکړو چې هېچا ته به ګټه ونه رسوي."

د ناټو غونډه چې د جون په ۲۴-۲۵ نېټه په هاګ کې پلان شوې ده، تمه کېږي چې د امریکا ولسمشر ډونالډ ټرمپ، د تورکیې ولسمشر رجب طیب اردوغان او نورو د ایتلاف مشران ګډون وکړي.