نړۍ
4 د لوستلو دقیقې
امریکا ته د افغانستان او پاکستان د وګړو په سفر د بندیز خطر
د ټرمپ لخوا امریکا ته په سفر د نوو بندیزونو په چوکاټ کې کیدای شي چې د افغانستان او پاکستان وګړي د راتلونکي اونۍ نه په اعتبار سره امریکا ته د ننوتو څخه منع شي.
امریکا ته د افغانستان او پاکستان د وګړو  په سفر د بندیز خطر
/ AFP
6 مارچ 2025

د امریکا د ولسمشر ډونلډ ټرمپ لخوا د سفر نوي بندیز کولی شي د افغانستان او پاکستان خلک د راتلونکې اونۍ د پیل نه په اعتبار سره  د هیواد د امنیت او د تفتیش خطرونو د بیاکتنې پراساس امریکا ته د ننوتلو څخه منع شي. د ویلو ده چې درې جلا جلا سرچینو دا خبره تایید کړې ده .

درې سرچینو د نوم د نه ښودو په شرط  وویل چې نور هیوادونه هم د بندیز په لست کې شتون لري خو تر اوسه پورې معلوم ندي چې کوم کوم هیوادونه دي.

دا اقدام د جمهوري غوښتونکي ولسمشر لخوا د اوو اسلامي هیوادونو څخه د مسافرینو په اړه د لومړۍ دورې بندیز ته اشاره کوي، یوه پالیسي چې په ۲۰۱۸ کال کې مخکې ددې چې د سترې محکمې لخوا تایید شي څو ځلې تکرار شوه.

پخواني ډیموکرات ولسمشر جو بایډن، چې د ټرمپ ځای ناستی شو، په ۲۰۲۱ کې بندیز لغوه کړ، او وویل چې دا  "زموږ په ملي وجدان باندې داغ" دی.

ټرمپ د جنوري په ۲۰ یو اجرایوي فرمان  صادر کړ چې له مخې د ملي امنیت ګواښونو د کشف لپاره د هر بهرنی وکړی چې امریکا ته د ننوتلو په لټه کې وي باید د امنیتي پلوه وڅیړل شي.

په دې حکم کې د کابینې څو غړو ته لارښوونه وشوه چې د مارچ تر ۱۲مې پورې د هغو هېوادونو لیست وسپاري چې سفر باید په جزوي یا بشپړ ډول وځنډول شي ځکه چې د دوی "د تفتیش او پلټنې معلومات خورا نیمګړي دي".

درې سرچینو او یوې بلې سرچینې د نوم  د نه ښودلو په شرط  وویل چې افغانستان به د بشپړ سفر بندیز لپاره د هیوادونو په وړاندیز شوي لیست کې شامل شي.

درې سرچینو وویل چې پاکستان به هم پدې لست کې د  شاملولو لپاره وړاندیز شي.

د بهرنیو چارو وزارت، عدلیې او کورني امنیت وزارتونه او د ملي استخباراتو د رئیس دفتر، چې مشران یې د دې نوښت څارنه کوي، پدې اړه د څه ویلو نه ډډه وکړه.

یوې سرچینې په ګوته کړه هغه افغانان چې په امریکا کې د کډوالو په توګه یا په ځانګړو ویزو کې د بیا میشتیدنې لپاره تصویب شوي لومړی د سختې پلټنې څخه تیریږي . دوی به  په نړۍ کې "د هر نفوس په پرتله ډیر جدي پلټنو تابع ونیول شي"

سرچینې ویلي دي چې د بهرنیو چارو وزارت دفتر چې د دوی د بیا میشتیدنې څارنه کوي د سفر بندیز څخه د ځانګړي مهاجرت ویزې لرونکو لپاره د معافیت غوښتنه کوي مګر دا احتمال نه لیدل کیږي چې معافیت ورکړ شي .

رویټرز تیره میاشت راپور ورکړ دې  دفتر ته  چې د افغانانو د بیا میشتیدنې د هڅو همغږي کوونکی دی، ویل شوي چې د اپریل تر میاشتې پورې د دې دفتر د تړلو لپاره یو پلان جوړ کړي.

طالبان، چې د ۲۰۲۱ کال په اګست کې د دوو لسیزو جګړو وروسته د وروستي امریکایي سرتیرو د وتلو په وخت کې کابل ونیول، د وسله والو ډلو لخوا د بغاوت سره مخ دي. پاکستان هم د اورپکۍ سره لاس او ګریوان دی.

د ټرمپ لارښوونه د کډوالۍ د مخنیوي یوه برخه ده چې هغه د خپلې دوهمې دورې په پیل کې پیل کړې وه.

هغه د ۲۰۲۳ کال د اکتوبر په یوه وینا کې په خپل پلان بیاکتنه وکړه او  ژمنه یې وکړه چې د غزې، لیبیا، سومالیا، سوریې، یمن او "هر هغه بل ځای چې زموږ امنیت ته ګواښ رامنځته کوي په وګړو به محدودیتونه ولګوي.

د AfghanEvac مشر شان وان ډایور، ، د هغو ډلو ایتلاف چې د امریکا حکومت سره د افغانانو د ایستلو او بیا میشتیدنې همغږي کوي، له هغو کسانو څخه چې د امریکا د اعتبار وړ ویزې لري غوښتنه وکړه چې که امکان ولري ژر تر ژره سفر وکړي.

هغه په ​​یوه بیان کې وویل: "که څه هم هیڅ رسمي اعلان نه دی شوی، د امریکا په حکومت کې ډیری سرچینې ددې پخلی  کوي چې کیدای شي  د راتلونکې اونۍ د پیل راهیسې د سفر نوی محدودیت نافذ شي."

هغه وویل، دا "ممکن د هغو افغانانو ویزې لرونکو باندې د پام وړ اغیزه وکړي چې امریکا ته د کډه کیدو په تمه دي".

شاوخوا ۲۰۰،۰۰۰ افغانان شتون لري چې د امریکا د بیا میشتیدنې لپاره منظور شوي یا د امریکا د کډوالو او ځانګړي مهاجرت ویزې غوښتنلیکونو په تمه دي.

دوی د جنوري له ۲۰ راهیسې په افغانستان او نږدې ۹۰ نورو هیوادونو کې بند پاتې دي - په شمول د شاوخوا ۲۰،۰۰۰ په پاکستان کې - کله چې ټرمپ د کډوالو د ننوتلو او د دوی د الوتنو تمویل لپاره د بهرنیو مرستو د ۹۰ ورځو لپاره د بندولو امر وکړ.

وپلټۍ
د عراق په لویدیځ کې د ایران پورې تړلو ملیشو په مرکزي دفترونو په هوایي بریدونو کې  ۳۰ کسان وژل شوي
چین له ټولو خواوو څخه وغوښتل چې په هرمز تنګي کې په کښتیو 'سمدلاسه' بریدونه ودروي
د تورکیې ملي سرود ۱۰۵ کلن شو
افغانستان له پاکستان سره په تازه نښتو کې د ۴ ملکي وګړو د وژل کېدو خبر ورکړ؛ د مړو شمېر ۹۵ ته لوړه شو
تورکیې او نورو اسلامي هېوادونو په الاقصی کې د رمضان پر مهال د اسرائيلو محدودیتونه وغندل.
ایران د نجونو پر ښوونځي برید 'نه بخښونکی جنګي جرم' وباله او د حساب ورکولو غوښتنه یې وکړه
د عراق په اوبو کې د تېلو پر دوو بهرنیو ټانکرونو برید؛ یو کس ژوند د لاسه ورکړ
روسیې په برینسک کې له برید وروسته اوکراین او برتانیا په 'ترهګریز برید' تورن کړل
د تورکیې ولسمشر اردوغان ټینګار وکړ چې تورکیه تل د سولې پلوي ده او د سولې پلوي به وي.
د مصنوعي ځیرکتیا پر مټ لومړنی قتل عام
امریکا غواړي چې د پاکستان په  پېښور ښار کې خپله قونسلګري په دایمي ډول وتړي
د ایران په جګړه کې ۱۴۰ تنه امریکایي سرتیري ټپيان شوي، چې د ۸ تنو وضعیت يي ښه ندی
د ایران نوی ستر مذهبي مشر مجتبی خامنه يي روغ رمټ دی. دا خبره د ایران د ولسمشر پزشکیان زوی وکړه.
اردوغان تورکیه دیني ازادۍ په برخه کې د نمونې په توګه وښودله او د اسلاموفوبیا پر وړاندې خبرداری ورکړ
د ایران په اصفهان ښار کې د مسکو قونسلګري په بریدونو کې زیان لیدلی دی