نړۍ
3 د لوستلو دقیقې
د جنوبي کوريا محکمې د لومړي وزیر له دندې نه د ګوښه کولو غوښتنه رد کړه
د سیاسي اختلافاتو سره سره، د هان مشري د ګوندونو ترمنځ د بېلابېلو ډلو د توپیرونو د هوارولو په توګه لیدل کیده، او د هغه بیا ځای پر ځای کېدل په روان سیاسي بحران کې یو مهم بدلون ده.
00:00
د جنوبي کوريا محکمې د لومړي وزیر  له دندې نه د ګوښه کولو غوښتنه رد کړه
Han Duck-soo / AP

د جنوبي کوریا د اساسي قانون محکمې د دوشنبې په ورځ پرېکړه وکړه چې د لومړي وزیر هان ډک سوو د استیضاح پرېکړه لغوه کړي او د هغه واکونه بېرته ورکړي. دا پرېکړه د هېواد په سیاسي کړکېچ کې وروستی بدلون ګڼل کېږي، چې له دوه میاشتو راهیسې د هغه د استیضاح وروسته رامنځته شوی و.  

هان د ولسمشر یون سوک یول له استیضاح وروسته د سرپرست مشر په توګه ټاکل شوی و. یون تېر کال د لنډمهاله نظامي قانون اعلانولو له امله استیضاح شوی و. لومړی وزیر هان له دوه اونیو څخه کم وخت لپاره په دې دنده پاتې شو او د ډسمبر په ۲۷مه د پارلمان له مخالفت سره د درې نورو قاضیانو د نه ټاکلو له امله استیضاح او له دندې وځنډول شو.

د اساسي قانون محکمې قاضیانو په اوو رایو د یوې په وړاندې د هان د استیضاح پرېکړه لغوه کړه. هان، چې ۷۵ کلن دی، د تېرو درېیو لسیزو په اوږدو کې د پنځو ولسمشرانو تر مشرۍ لاندې په مشرتابه پوستونو کې کار کړی، چې دواړه محافظه کاره او لیبرال ولسمشران پکې شامل دي.

په داسې هېواد کې چې سیاسي ویش ډېر ژور دی، هان د داسې چارواکي په توګه پېژندل کېده چې د ګوندونو ترمنځ یې بېلابېلې دندې ترسره کړې وې. سره له دې، د اپوزیسیون په مشرۍ پارلمان هغه تورن کړ چې د یون د نظامي قانون د اعلان د مخنیوي لپاره یې کافي هڅې نه دي کړي، چې هغه دا تورونه رد کړل.

د ماليې وزیر چوې سانګ موک د ولسمشر د سرپرست په توګه دنده ترسره کړه، تر څو د یون او هان قضیې د اساسي قانون محکمې لخوا وڅېړل شي.

د پارلمان لخوا د هان استیضاح د هغه په ادعا شوې رول کې په نظامي قانون کې، د اساسي قانون محکمې لپاره د نورو قاضیانو د نه ټاکلو او د ځانګړو قوانینو ملاتړ نه کولو له امله وشوه، چې د ولسمشر یون او د لومړۍ مېرمنې کم کیون هی په اړه وو.

هان د فبرورۍ په ۱۹مه د دې قضیې یوازینۍ اورېدنې ته حاضر شو، چیرې چې هغه په نظامي قانون کې هر ډول رول لرل رد کړل او له محکمې یې وغوښتل چې د استیضاح پرېکړه لغوه کړي.

د ولسمشر یون لخوا د دسمبر په ۳مه د نظامي قانون ناڅاپي اعلان او ورپسې سیاسي ګډوډۍ د آسیا په څلورم لوی اقتصاد کې سختې اندېښنې راوپارولې. د متحده ایالاتو په څېر متحدینو هم اندېښنه څرګنده کړه، چې یون یې د چین او شمالي کوریا پر وړاندې د یو مهم شریک په توګه لیدلی و.

نظامي قانون په پای کې یوازې شاوخوا شپږ ساعته دوام وکړ، ځکه چې د پارلمان غړو د دې اعلان د ردولو لپاره رایه ورکړه. دوی د پولیسو او پوځ لخوا د پارلمان د تړلو هڅو سره سره، د دې لپاره چې غونډې ته ورسېږي، د امنیتي موانعو څخه په تېرېدو سره خپل کار ترسره کړ.

وپلټۍ
د بریتانیا لومړي وزیر: په غزه کې د روان وضعیت پر وړاندې "چوپتیا او بې‌تفاوتي نشم غوره کولی
نیوزیلینډ له اسرائیل څخه وغوښتل چې په نیول شوي لویدیځه غاړه کې د غیرقانوني میشت ځایونو پراختیا ودروي
د مهمو خبرونو سرټکي
ایران ژمنه وکړه تر هغې به مقاومت وکړي ترڅو چې تیري کوونکي په "بشپړه توګه پښیمانه" شي
د اسرائیلو پخواني لومړي وزیر بینټ موجود لومړی وزیر نتانیاهو په جنايي غفلت تورن کړ
زیلینسکي اعلان وکړ چې روسیې په اوکراین کې د یوه ټلویزیوني چینل پر ودانۍ د بې‌ پیلوټه الوتکې برید وکړ
تورکیې د محکوم شوي جنګي جنایتکار راتکو ملادیچ د ستاینې غندنه وکړه
زیلینسکي:امریکا د روسیې او اوکراین د جګړې د ختمولو پر لارو چارو کار کوي، خو د روسیې بریدونه جاري دي
حماس اسرائیل تورن کړ چې د غزې د نسل وژنې د شواهدو د پټولو هڅه کوي
سموټریچ او بن ګویر پر برېتانیا د بندیزونو او د سفیر د شړلو غوښتنه وکړه
په کیف کې د روسیې د بریدونو په ترڅ کې لږ تر لږه دوه کسان وژل شوي او لس نور ټپیان شوي دي
حوثیانو د سعودي عربستان پر څلورو ښارونو بریدونه کړي چې له امله يي ۷۳ تنه ټپیان شوي دي.
روسیې وویل جرمني په بن کې زموږ جنرال کونسلګري په بې بنسټه پلمو وتړله
جرمني هغه پخواني اسرائیلي بندي ته تابعیت ورکړ چې د فلسطینیانو د اعدامولو غوښتنه یې کړې وه
اروپايي سیاستوالو په جرمني کې د افراطي ښي اړخي ګوند (AfD) پر تاریخي ایالتي بریا اندېښنه ښودلې