نړۍ
3 د لوستلو دقیقې
د پورټ سوډان پر ښار د ډرون الوتکو ډله ییز برید وشو
یو عیني شاهد وايي، له هغه هوايي ډګر څخه، چې د یکشنبې په ورځ د لومړي بې‌پېلوټه برید وروسته د سوډان هوايي شرکت الوتنې بیا پیل کړې وې، د وروستۍ چاودنې وروسته "په ګڼو ودانیو کې اور ولګېد".
د پورټ سوډان پر ښار د ډرون الوتکو ډله ییز برید وشو
/ Reuters
6 می 2025

چارواکو ویلي چې د سې شنبې په ورځ بې پیلوټه الوتکو د پورټ سوډان په هوايي ډګر او د پوځ په یوه اډه بریدونه وکړل. دا د دریمې ورځې لپاره پرله‌پسې دی چې د سوډان د پوځ اړوند حکومت د واک مرکز د بریدونو لاندې راځي.

دا بریدونه یوه ورځ وروسته له هغه وشول چې د هېواد اصلي تېلو زیرمه په نښه شوه، چې په پایله کې یې د ختیځ ښار په جنوب کې یوه لویه اورلګېدنه رامنځته شوه. دغه ښار تر یکشنبې پورې د هغو سلګونو زرو بې‌ځایه شویو کسانو لپاره خوندي ځای ګڼل کېده چې د دوه کلنې جګړې له امله بې‌ځایه شوي وو.

د فرانس پریس یوه خبریال راپور ورکړ چې د سهار په وخت کې د ساحلي ښار په بېلابېلو برخو کې د چاودنو غږونه اورېدل کېدل او لوګي لیدل کېدل. چې بعضي لوګي د بندر له لوري او نور د ښار په جنوب کې د تېلو له زیرمې راپورته کېده.

یوه بې پیلوټه الوتکه د پورټ سوډان د هوايي ډګر په ملکي برخه ولګېده، د هوايي ډګر یوه چارواکي فرانس پریس ته وویل. دا پېښه دوه ورځې وروسته له هغه وشوه چې د هوايي ډګر پوځي اډه د بې پیلوټه الوتکو په بریدونو کې په نښه شوه، چې پوځ یې پړه د چټک ملاتړ ځواکونو (RSF) پر غاړه واچوله.

د سرچینې په وینا، د جګړه ځپلي هېواد په اصلي نړیوال بندر کې ټولې الوتنې ځنډول شوې دي. تر اوسه د مرګ ژوبلې راپور نه دی ورکړل شوی.

بلې بې پیلوټه الوتکې د ښار په مرکز کې د پوځ اصلي اډه په نښه کړه، د پوځ یوې سرچینې وویل، په داسې حال کې چې عیني شاهدانو راپور ورکړ چې نږدې یو هوټل هم په نښه شوی.

دغه دواړه ځایونه د پوځ مشر عبدالفتاح البرهان استوګنځي ته نږدې دي. البرهان له خپل پخواني مرستیال محمد حمدان دقلو، چې د چټک ملاتړ ځواکونو قومندان دی، سره له ۲۰۲۳ کال د اپرېل راهیسې په جګړه کې ښکېل دی. 

درېیمې بې پیلوټه الوتکې د ښار په جنوب کې د تېلو یوه زیرمه وویشتله، چې په ګڼ مېشته ښار کې موقعیت لري. په دې سیمه کې د ملګرو ملتونو دفترونه، مرستندویه ادارې او هغه سلګونه زره بې‌ځایه شوي کسان مېشت دي چې له خرطوم څخه راکډه شوي دي.

د ښار په شمال کې عیني شاهدانو راپور ورکړ چې له یوې پوځي اډې د هوا ضد ډزې وشوې.

چټک ملاتړ ځواکونه له هغه وروسته چې په مارچ کې یې نږدې ټول خرطوم له لاسه ورکړ، په زیاتېدونکي ډول د بې پیلوټه الوتکو کارولو ته مخه کړې ده، او د پوځ تر کنټرول لاندې سیمو کې ژور بریدونه کوي.

د بشري مرستو مرکز

د سهار وختي په پورټ سوډان کې چاودنې واورېدل شوې، چیرې چې د ملګرو ملتونو مشر انتونیو ګوتېرش د دوشنبې په ورځ وویل چې د چټک ملاتړ ځواکونو د بریدونو راپورونه "یوه اندېښمنه پېښه ده چې د ملکي وګړو او بشري عملیاتو ساتنه ګواښي."

نږدې ټول بشري مرستې چې سوډان ته رسیږي، چیرې چې قحطي اعلان شوې او نږدې ۲۵ میلیونه خلک د خوراکي موادو له سخت کمښت سره مخ دي، د پورټ سوډان له لارې رسیږي.

له هغه وخت راهیسې چې جګړه پیل شوې، لسګونه زره کسان وژل شوي، ۱۳ میلیونه بې‌ځایه شوي او د نړۍ تر ټولو لویه لوږه او بې‌ځایه کېدنه رامنځته شوې ده.

دغه جګړه په عملي ډول هېواد په دوه برخو وېشلی دی، چې پوځ د مرکز، شمال او ختیځ کنټرول لري، په داسې حال کې چې چټک ملاتړ ځواکونه د دارفور پراخه سیمه او د خپلو متحدینو سره د جنوب ځینې برخې کنټرولوي.

وپلټۍ
ملګري ملتونه: اشغال شوې لویدیځه غاړه کې د اسرائیلو له خوا د ځمکو غصب د نړیوال قانون ښکاره سرغړونه ده
ټرمپ وايي چې امریکا له کیوبا سره په خبرو بوخته ده او هغه یې یو 'ناکام دولت' بللی دی
د پاکستان په شمال لویدیځ کې د بریدونو په لړ کې لږ تر لږه ۱۴ کسان وژل شوي
د استرالیا په سیډني ښار کې د چاقو په برید کې یو تن وژل شوی
جرمني له فرانسې غوښتي چې د اروپايي حاکمیت په اړه د خبرو ترڅنګ عملي ګامونه هم اوچت کړي
د سوډان پر یوه روغتون د چټک ملاتړ ځواکونو برید؛ ګڼ شمېر کسانو ته مرګ‌ژوبله واوښته
اوکراین  وايي چې روسیې سره  د تازه خبرو اترو وړاندې باید د کییف ګټې خوندي شي
د پاکستان د بنو په ښار کې د پولیسو مرکز ترڅیرمه چاودنې ګڼشمیر کسانو ته مرګ ژوبله واړوله
په چین کې د نوي کال له جشن وړاندې د اورلوبو خونړۍ چاودنې ګڼشمیر کسانو ته مرګ ژوبله واړوله
د اوکراین د انرژۍ پخوانی وزیر چې د فساد په قضیه کې ښکېل و، له هېواده د تېښتې پر مهال ونیول شو
لوړپوړې اروپايي چارواکې د امریکا د اروپا ضد نیوکو پر وړاندې سخت غبرګون وښود
روسیه دا ادعا ردوي چې بریکس غواړي په پوځي اتحاد بدل شي
مکرون: اروپا باید زده کړي چې یو جیوپولیټیک ځواک شي
د جرمني لومړی وزیر مېرز: اروپايي ټولنه باید له تورکیې، برازیل او هند سره ملګرتیاوې جوړې کړي
د بنګله دیش د ټاکنو پایلې اعلان شوې. ملیتپالو ګوند غوڅ بری ترلاسه کړ
د اوکراین په اودیسا سیمه کې په بندر باندې د روسیې په هوايي برید کې یو کس وژل شوی او شپږ نور ټپیان شو
بي این پي (BNP) په بنګله دېش کې د ټاکنو د ګټلو ادعا وکړه؛ امریکا د دې "تاریخي" بریا مبارکي ورکړه
بریتانیا له اوکراین سره د هوايي دفاع په برخه کې د پام وړ ملاتړ ژمنه وکړه
د سویلي کوریا استخباراتي اداره ادعا کوي چې شمالي کوریا د کیم لور د وارثې په توګه چمتو کوي
روسیې یو ځل بیا د خپلواک فلسطیني دولت ملاتړ اعلان کړ او د غزې د جګړې پر مهال یې پر یووالي ټینګار وکړ