دریو واړو مشرانو د پنجشنبې په ورځ د تړلو دروازو تر شا تر خبرو مخکې شاوخوا ۱۵ دقیقې رسنیو ته ویناوې وکړې. شي جین پینګ د دریو واړو قدرتونو ترمنځ مثبت تعامل «اختیاري نه، بلکې یوه اړتیا» وباله او ویې ویل چې ستر هېوادونه د نړیوالو ننګونو په حل او د نړیوالې سولې په ساتلو کې ځانګړي مسوولیتونه لري.
پوتین وویل چې روسیه، چین او امریکا کولی شي د متقابل درناوي، برابرۍ او متوازنو ګټو پر بنسټ د همکارۍ له لارې د نړۍ په ثبات کې مهم رول ولوبوي. بلخوا ټرمپ وویل چې دا درې واړه هېوادونه د اټومي وسلو د کمولو او د هغوی د کارولو د خطر د راټیټولو په اړه د خبرو لپاره په یو «ځانګړي دریځ» کې قرار لري.
اټومي بېوسلې کول او د وسلو نه خپرېدل
ټرمپ د نړۍ د دریو سترو اټومي قدرتونو ترمنځ پر نږدې همکارۍ ټینګار وکړ او ویې ویل چې دوی د اټومي وسلو د کمولو او د هغوی د کارونې د مخنیوي مسوولیت لري. نوموړي زیاته کړه چې درېاړخیزه همکاري د اټومي وسلو د خپرېدو پر وړاندې د مبارزې لپاره «حیاتي» ده او ټینګار یې وکړ چې واشنګټن به ایران ته د اټومي وسلو د ترلاسه کولو اجازه ورنکړي.
د سټاکهولم د سولې د نړیوالو څېړنو انسټیټیوټ د اټکل له مخې، د ۲۰۲۶ کال تر جنورۍ پورې چین شاوخوا ۶۲۰ اټومي سرګلولې درلودې، په داسې حال کې چې امریکا ۵،۰۴۲ او روسیې ۵،۴۲۰ اټومي سرګلولې لرلې. بیجینګ تر دې وړاندې په وار وار د اټومي وسلو د کمولو په خبرو کې له ګډون څخه ډډه کړې او دلیل یې دا ښودلی چې د اټومي وسلو زېرمه یې د واشنګټن او مسکو په پرتله خورا کوچنۍ ده.
د روسیې او اوکراین جګړه او سیمهییزې شخړې
پوتین وویل چې درې واړه هېوادونه د اوکراین د جګړې په ګډون د سیمهییزو شخړو په حل کې ګډې ګټې لري. هغه زیاته کړه چې دا موضوع له شي او ټرمپ سره د ده په دوهاړخیزو لیدنو کې هم مطرح شوې وه. ټرمپ هم تایید کړه چې له پوتین سره د ده مخکینۍ دوهاړخیزه ناسته تر ډېره پر همدې جګړې متمرکزه وه او هیله یې وښوده چې مسکو او کیف د جګړې پای ته رسول غواړي.
پوتین همداراز وویل چې درې واړه قدرتونه باید پر نړیوالو او سیمهییزو اقتصادي اړیکو، خوراکي خوندیتوب او د انرژۍ پر امنیت هم خبرې وکړي. هغه د نړیوالې سولې په ساتلو کې د دوی ګډ مسوولیت ته په اشارې یادونه وکړه چې روسیه، چین او امریکا د دویمې نړیوالې جګړې له ګټونکو هېوادونو څخه وو.
نړیوال قوانین او نړیوال بنسټونه
پوتین وویل چې دا درې هېوادونه د ملګرو ملتونو تر څنګ د رامنځته شوي نړیوال حقوقي سیسټم د ساتنې مسوولیت لري، ځکه دوی د دغه سازمان له بنسټ اېښودونکو څخه وو.
بلخوا، ټرمپ اعلان وکړ چې پلان لري له چین او روسیې سره په ګډه د جرمونو د نړیوالې محکمې (ICC) پر وړاندې د ملي حاکمیت د ساتنې لپاره ګډ اقدامات وړاندیز کړي. نوموړي دا محکمه چې هېڅ یو له دغو دریو هېوادونو یې غړیتوب نه لري، «له کنټروله وتلې» وبلله او ادعا یې وکړه چې له خپل صلاحیت څخه یې سرغړونه کړې ده.
د سترو قدرتونو ترمنځ پر خبرو اترو ټینګار
شي جین پینګ پر دریو واړو هېوادونو غږ وکړ چې د نړیوالو ننګونو د حل او د نړیوالې سولې او ثبات د ساتلو لپاره د ګډ کار له لارې یوه بېلګه وړاندې کړي. هغه وویل چې چین غواړي له امریکا سره رغنده او باثباته ستراتیژیکې اړیکې وپالي او په ورته وخت کې له روسیې سره خپل هر اړخیز ستراتیژیک مشارکت ته دوام ورکړي.
ټرمپ هم پر دوامداره ډیالوګ ټینګار وکړ او ویې ویل چې د نړیوالو شخړو د حل لپاره تعامل اړین دی. هغه وویل: «د زاړه فکر له مخې له خبرو کولو څخه په ډډه کولو سره هېڅ ستونزه نه ده حل شوې، او د تعامل د فرصتونو په ردولو سره هېڅکله سوله نه ده رامنځته شوې.»























