ساینس او ټکنالوژي
3 د لوستلو دقیقې
تورکیه د فضایي پروګرام لپاره د ۴۰۰ میلیونه ډالرو پانګونې پلان لري.
د تورکیې درې کلن مالي پلان به د سپوږمۍ د څېړنې، د توغندیو د کورنۍ ټکنالوژۍ او مدار ته د خپلواک لاسرسي د یقیني کولو لپاره په سومالیا کې د یوې فضايي اډې (spaceport) له جوړولو څخه ملاتړ وکړي.
تورکیه د فضایي پروګرام لپاره د ۴۰۰ میلیونه ډالرو پانګونې پلان لري.
تورکیه د فضایي پروګرام لپاره د ۴۰۰ میلیونه ډالرو پانګونې پلان لري.

تورکیه پلان لري چې د تورکیې فضایي ادارې ته له ۲۰ میلیاردو څخه ډېرې ترکي لیرې (۳۹۸.۷ میلیونه ډالر) ځانګړې کړي، ترڅو د خپل ملي فضایي پروګرام موخې ګړندۍ کړي او پر بهرنۍ هوايي او فضايي ټکنالوژۍ د هېواد تکیه کمه کړي.

د دې درې کلنې مالي کڅوړې له مخې، تمه کېږي چې کلنۍ بودیجه به په ۲۰۲۷ کال کې له ۱۱۷.۲ میلیونه ډالرو څخه په ۲۰۲۸ کال کې ۱۳۴.۵ میلیونه ډالرو ته زیاته شي او په ۲۰۲۹ کال کې به ۱۴۷.۴ میلیونه ډالرو ته ورسېږي.

له دغې ټولې بودیجې څخه به شاوخوا ۳۹۸.۵ میلیونه ډالر د هېواد د فضا او هوايي چلند د پروګرام د ملاتړ لپاره ځانګړي شي، په داسې حال کې چې نږدې ۵۳۳,۴۰۰ ډالر به د مدیریت او ملاتړ د پروګرام لپاره بېل شي.

دا بودیجه به د لوړې ټکنالوژۍ د تشبث، څېړنې او پراختیا، او د مهمو فضایي سیسټمونو او فرعي سیسټمونو د کورني تولید او ازموینې ملاتړ وکړي.

دا (بودیجه) به د تورکیې د سپوږمۍ د څېړنې د پروګرام لاندې هغه هڅې هم ګړندۍ کړي چې تر راتلونکي کال پورې د سپوږمۍ پر سطحه ناسته  ترسره کړي او په سومالیا کې د یوې فضايي اډې له لارې مدار ته خپلواک لاسرسی یقیني کړي.

دغه سپوږمکیزه فضايي بېړۍ، چې د تورکیې د علمي او ټکنالوژیکي څېړنو د ادارې د فضايي څانګې تر مشرۍ لاندې جوړه شوې، د سپوږمۍ په مدار کې به څېړنې ترسره کوي او د خپل کورني هایبرډي محرک سیسټم  په کارولو سره به د سپوږمۍ پر سطحه ښکته شي.

د تورکیې فضايي اداره همداراز کار کوي چې د کورنیو توغندیو د ټکنالوژیو په پراختیا او په سومالیا کې د فضايي اډې په جوړولو سره مدار ته خپلواک لاسرسی یقیني کړي. دا به تورکیې ته دا وړتیا ورکړي چې خپلې سپوږمکۍ وتوغوي او په راتلونکي کې د توغولو په برخه کې نړیوالې غوښتنې هم پوره کړي.

دا اداره د راتلونکو محرکو سیسټمونو لپاره د فیوژن ټکنالوژۍ  د پراختیا په موخه د څېړنې او پراختیا د یوه پرمختللي مرکز په جوړولو سره د ژورې فضا پر څېړنو هم تمرکز کوي.

تمه کېږي چې د دې مرکز د جوړولو چارې به راتلونکی کال ۶۰ سلنې ته ورسېږي او تر ۲۰۲۹ کال پورې به په بشپړ ډول بشپړ شي.

د فضا د هوا د بدلونونو د څارنې او ماډل جوړولو لپاره د فضا د هوا د تطبیق د یوه مرکز جوړولو لپاره هم پلانونه تر کار لاندې دي. تمه کېږي چې دغه مرکز به د تمویل په دغه درې کلنه موده کې تر ۴۰ سلنې پورې بشپړ شي.

 

وپلټۍ
امریکا یوې فدرالي محکمې د سه شنبې په ورځ افغانستان ته د لسګونو افغان کډوالو د شړلو د ځنډولو حکم وکړ
تورکیه د  COP31 کنفرانس په غونډه کې د کاربن کمولو لپاره د لوی پلیټ فارم پرانستلو ته چمتو ده
۸ تنو مسلمانانو د امریکا کانګرس ته لار پیدا کړه
په امریکا کې ډیموکراټانو د استازو جرګې او سنا دواړو ټاکنې وګټلې
چین د چین ، روسیې او امریکا د ولسمشرانو د احتمالي سرمشریزې په اړه د اړیکو نیول تایید کړل.
السعید د امریکا سنا ته د لومړي مسلمان په توګه وټاکل شو
ټرمپ په منځمهاله ټاکنو کې د جمهوري غوښتونکو ماتې د ایران له جګړې او د سون توکو له لوړو بیو سره وتړله
د اسرائیلو د اپوزیسیون مشر د امریکا له منځمهاله ټاکنو وروسته له نتنیاهو سره د ګډ حکومت جوړول رد کړل
ډیموکراتانو په منځمهاله ټاکنو کې د کانګرس د دواړو مجلسونو واک ترلاسه کړ .
تورکیې او سویلي کوریا د اټومي انرژۍ د تمویل تړون لاسلیک کړ او د دفاعي اړیکو د لا ژورولو ژمنه یې وکړه
په غزه کې د اسرائیلو په بریدونو کې په اکتوبر میاشت کې ۲۲ زده کوونکي او د ښوونکي وژل شوي دي
کرملین وايي د پوتین، ټرمپ او شي د احتمالي درې اړخیزې ناستې لپاره چمتووالی روان دی
په امریکا کې له ټاکنو مخکې وضعیت: ډیموکراتان په نظرپوښتنو کې د سنا په ټولو ۷ مهمو سیالیو کې مخکې دي.
فرانسه د ناقانونه افغان کډوالو د ډیپورتولو په اړه د طالبانو له حکومت سره خبرې پیلوي
په پاکستان کې وسله والو د پولیو واکسین پر ساتونکو پولیسو برید کړی چې له امله يي ۲ تنه پولیس وژل شوي