د ۱۹۳ غړو لرونکي ملګرو ملتونو په مرکزي دفتر نیویارک کې، چې هر کال د هېوادونو ولسمشران، لومړي وزیران او د بهرنیو چارو وزیران د نړیوالو ستونزو په اړه د خبرو اترو لپاره راټولوي، د عمومي اسمبلۍ د لوړې کچې اوونۍ به سږ کال د سپټمبر له ۲۲مې تر ۲۸مې نېټې پورې ترسره شي.

د ملګرو ملتونو د عمومي اسمبلۍ ۸۱مه غونډه، چې د ملګرو ملتونو عمومي منشي انتونیو ګوتریش به په کې د وروستي ځل لپاره د پرانیستې رول ولوبوي، د بنګله دېش د بهرنیو چارو وزیر خلیل الرحمن په مشرۍ ترسره شي.

د ۱۹۵۵ کال راهیسې د یوه دود په توګه، د رئیسانو تر وینا وروسته به لومړنۍ وینا بیا هم برازیل کوي.

د برازیل وروسته به کوربه هېواد امریکا وینا وکړي.

په عمومي اسمبلۍ کې به د تورکیې په استازیتوب ولسمشر رجب طیب اردوغان په لومړۍ ورځ څلورم کس وي چې خپله وینا به اوروي.

ولسمشر اردوغان به د شپاړلسم ځل لپاره د ملګرو ملتونو عمومي غونډې ته وینا وکړي.

سږ کال عمومي اسمبلۍ د "باور بیا رغولو، د بدلون مدیریت: د ټولو لپاره پایلې وړاندې کوونکی ملګري ملتونه" تر سرلیک لاندې جوړیږي. تمه کیږي چې په دې غونډه کې د ۱۵۰ څخه د زیاتو هېوادونو او حکومتونو د مشرانو ترڅنګ، ګڼ شمېر مرستیال ولسمشران، د لومړیو وزیرانو مرستیالان، وزیران او نور لوړ پوړي دولتي چارواکي ګډون وکړي.

د اصلي موضوع په چوکاټ کې، د اوسنیو نړیوالو شرایطو سره د ملګرو ملتونو تطابق او د څو اړخیز سیستم پیاوړتیا د اجنډا یو له مهمو ټکو څخه ګڼل کیږي.

اټکل کیږي چې د مخ پر زیاتېدونکي جیوپولیټیک رقابت، روانو جګړو، اقتصادي نابرابریو او نړیوالو بحرانونو په وړاندې د نړیوالو بنسټونو د اغیزمنتیا زیاتوالی، د غړو هېوادونو ترمنځ د باور بیا رغول، او نړیوالو ستونزو ته د ملګرو ملتونو د لا اغیزمن ځواب ویلو مسلې به د مشرانو په ویناوو او دوه اړخیزو لیدنو کې په لومړي سر کې وي.

همدارنګه تمه کیږي چې د مشرانو د اصلي اجنډا په موضوعاتو کې به د اقلیم بدلون، د پایدارې پراختیا اهداف، د پراختیا مالي تمویل، مصنوعي ځیرکتیا (AI) او ټیکنالوژیکي بدلون، نړیواله روغتیا او د وبا لپاره چمتووالی، د اټومي وسلو له منځه وړل او نړیوال امنیت په څېر بېلابېلې مسلې هم وڅېړل شي.

په دې ترڅ کې، د اقلیم اړوند اقداماتو او عادلانه بدلون، د اټومي وسلو له منځه وړلو، د پراختیا د حق د اعلامیې ۴۰مه کلیزه، د بحر د سطحې د لوړیدو له امله رامینځته شوي ګواښونه او د راتلونکو وباګانو پر وړاندې د چمتووالي او غبرګون د ظرفیت پیاوړتیا، نژاد پرستۍ، نژادي تبعیض، د بهرنیانو پر وړاندې کرکه او اړوند نه زغم سره د مبارزې په برخو کې د بېلابېلو لوړې کچې غونډو جوړول په پام کې دي.

له بلې خوا، اټکل کیږي چې مشران به هم د ملګرو ملتونو د عمومي اسمبلۍ له سټیج څخه په خپلو ویناوو کې، او هم په دوه اړخیزو او څو اړخیزو غونډو کې د نړۍ په بېلابېلو برخو کې روانې شخړې، کړکیچونه او اختلافات وڅېړي.

په دې چوکاټ کې، تمه کیږي چې په غزه کې روانه نسل وژنه به د ډیری مشرانو اصلي اجنډا وي، په داسې حال کې چې پر ایران بریدونه او د هرمز په تنګي کې د تګ راتګ ازادي، د روسیې او اوکراین جګړه، د قبرس مسله، په سوډان کې شخړې او مخ په خرابېدو بشري وضعیت، او د میانمار له بشري ناورین څخه نیولې په هایټي کې د امنیتي بحران تر کچې ډېرو بېلابېلو پرمختګونو باندې به خبرې وشي.

د ملګرو ملتونو د عمومي غونډې په چوکاټ کې بله مهمه مسله دا ده چې ایا د اسراییلو د لومړي وزیر بنیامین نتنیاهو پر وړاندې به د جرمونو نړیوالې محکمې (ICC) لخوا په ۲۰۲۴ کال کې صادر شوی د نیولو حکم پلی شي او که نه.

د نیویارک ښاروال زهران مامداني ټینګار وکړ چې نتنیاهو باید د جرمونو د نړیوالې محکمې د پریکړې سره سم ونیول شي، خو په دې برخه کې دوی د نیولو لپاره خپلواک قانوني واک نه لري او دا ګام باید فدرالي حکومت پورته کړي.

له بلې خوا، د امریکا حکومت په ډاګه کړه چې نتنیاهو به "په هیڅ صورت نه نیول کیږي"، او په ورته وخت کې یې د فلسطین د ولسمشر محمود عباس او فلسطیني چارواکو د ویزې غوښتنه، چې تمه کیده د ملګرو ملتونو عمومي اسمبلۍ ته وینا وکړي، یو ځل بیا رد کړه.