د فرانسې په ګاونډي ښار ایویان (Evian) کې د جي-۷ هېوادونو د سرمشریزې وړاندې، په ژنیو کې د زرګونو لاریونوالو د راټولېدو تمه کیږي. دغه لاریونونه د سختو امنیتي تدابیرو په لړ کې ترسره کیږي ترڅو د ۲۰۰۳ کال د خونړیو پېښو تکرار مخه ونیول شي.

د "No-G7" په نوم د ۶۰ څخه د زیاتو ټولنو، اتحادیو او کین اړخو ډلو ایتلاف غواړي چې "فاشیزم او امپریالیزم" وغندي. دا لاریون د اوو صنعتي هېوادونو د مشرانو د درې ورځنۍ کلنۍ ناستې څخه یوه ورځ وړاندې ترسره کیږي.

د جي-۷ دا سرمشریزه به وروسته له هغې یوه له لومړنیو لویو نړیوالو غونډو څخه وي چې د فبرورۍ په وروستیو کې متحده ایالاتو او اسرائیلو پر ایران جګړه پیل کړه؛ هغې جګړې چې منځنی ختیځ یې ګډوډ کړ او د اتلانتیک سمندر دواړو غاړو ته یې کړکېچونه زیات کړل.

په جي-۷ کې د بریتانیا، کاناډا، فرانسې، جرمني، ایټالیا، جاپان او متحده ایالاتو مشران شامل دي، او ورسره د برازیل او هند په څېر د ځینو نورو هېوادونو مشران هم د مېلمنو په توګه بلل شوي دي.

د فرانسې ولسمشر ایمانویل مکرون، چې د غونډې کوربه دی، ټاکل شوې ده د یکشنبې په ماښام ایویان ته ورسیږي. نور مشران، د متحده ایالاتو د ولسمشر ډونالډ ټرمپ په ګډون، به د دوشنبې په ورځ ورسیږي.

دا ډله به پر یو شمېر حساسې موضوعګانو بحث وکړي، چې په هغې کې په ایران کې د جګړې د پای ته رسولو هڅې او د هرمز تنګي د بیړۍ چلولو د لارې بیا پرانیستل شامل دي. ټرمپ ټینګار کوي چې ممکن د یکشنبې په ورځ په دې اړه یوه هوکړه لاسلیک شي.

اکثریت مشران به د ژنیو هوایي ډګر ته راځي او له هغه ځایه به ایویان ته ځي. ژنیو چې د فرانسې له دغه ښار څخه ۴۰ کیلومتره لرې پروت دی، اوس مهال د سخت امنیتي ډار او تیارسی په حال کې دی.

چارواکي په اندېښنه کې دي چې د ۲۰۰۳ کال پېښې تکرار نشي، کله چې د جي-۷ ضد لاریونوالو په دې سویسي ښار کې د میلیونونو ډالرو په ارزښت زیانونه اړولي وو. د هغه وخت تاوتریخوالی، لوټ تالان او نښتې لا هم د خلکو په یاد دي. له همدې امله وړو پلورنځیو، سوپر مارکیټونو او پوهنتونونو خپلې مخې په لرګیو بندې کړې دي.

په ښار کې یو شمېر نور پروګرامونه لغوه شوي او مرکزي روغتون لویې خیمې لګولي ترڅو د احتمالي ټپیانو درملنه وکړي. سویسي چارواکو لاریونوالو ته د ښار په شمالي برخه کې د تګ اجازه ورکړې، چې د ښار له مرکزي برخې او لوکسو پلورنځیو څخه لرې ده.

د فرانسې د سختو شرایطو له امله، د "No-G7" ایتلاف د یکشنبې په ورځ د فرانسې په پوله کې په "انیمیس" ښار کې خپل پلان شوي فعالیتونه لغوه کړل. د ژنیو د امنیت وزیرې کارول این کاست خبریالانو ته وویل: "موږ پر دې افسوس کوو چې فرانسې په خپله خاوره کې د خبرو اترو او غونډو لپاره مناسب شرایط برابر نه کړل."

سخت امنیت

د لاریونوالو د ایتلاف ویاندې، الیس لیفرانسوا، وویل: "موږ هیله لرو چې یوه ښه او خوندوره اونۍ ولرو. امنیتي کسان به شتون ولري ترڅو لاریونوال له هر ډول بهرني تیري څخه وساتي."

ژنیو نږدې له ټولو خواوو څخه د فرانسې لخوا محاصره ده. د لاریونونو او سرمشریزې له امله، سویسي چارواکو له ۳۵ سرحدي لارو څخه ۲۵ یې تړلې دي، چې له امله یې دواړو خواوو ته ترافیکي ګڼه ګوڼه جوړه شوې ده.

د فرانسې نږدې ۱۶۰۰۰ پولیس، سرتېري او سرحدي ساتونکي به د کښتیو، موټرسایکلونو، ډرون الوتکو او سپیو په مرسته امنیت ساتي. سویس هم د ۲۰۰۰ څخه تر ۵۰۰۰ پورې پوځي پرسونل د پولیسو د ملاتړ لپاره ګمارلي دي. شاوخوا ۴۰۰۰ سویسي سرتېري به په ځمکه، د ژنیو په جهيل او هوا کې د فرانسوي ځواکونو سره په همغږۍ دنده ترسره کوي.