تورکیه
3 د لوستلو دقیقې
تورکیې د افغانستان زلزله ځپلو ته بشري مرستې ولیږلې
تورکیې د افغانستان د کونړ ولایت د زلزله ځپلو خلکو د مرستې لپاره بشري مرستې استولي دي، دا  په داسې حال کې چې د ژغورنې او مرستې عملیات د دریمې ورځې لپاره دوام لري
تورکیې د افغانستان زلزله ځپلو ته بشري مرستې ولیږلې
/ AA

تورکیې د افغانستان د کونړ ولایت د زلزله ځپلو خلکو د مرستې لپاره بشري مرستې استولي دي، دا  په داسې حال کې چې د ژغورنې او مرستې عملیات د دریمې ورځې لپاره دوام لري

د تورکیې د دفاع وزارت د چهارشنبې په ورځ په خپل رسمي ایکس حساب کې اعلان وکړ: "د افغانستان د کونړ ولایت د زلزلې د ناورین په ځواب کې، د تورکیې  د طبعي حوادثو پر وړاندې د مبارزې ادارې او سرې میاشتې لخوا چمتو شوې بشري مرستې زموږ د هوايي ځواک A400M الوتکه د قیصري/ارکیلت هوايي ډګر د افغانستان پر لورې حرکت وکړ."

د کونړ ولایت یو طالب چارواکي، د نوم نه ښودلو په شرط د انادولو خبري اژانس سره په مرکه کې ویلي، ځینې مرستې تېره شپه د ځینو لیرې پرتو سیمو ته رسېدلې دي، ځکه چې د لنډمهاله ادارې لومړنی پلان دا و چې خلک خوندي سیمو ته ولېږدوي.

هغه زیاته کړه: "خلکو له دې امله د سیمې پرېښودو څخه انکار وکړ چې د دوی د عزیزانو مړي لا هم د کنډوالو لاندې وو. موږ بیا د خیمو او نورو اړینو توکو وېش پیل کړ."

کونړ ولایت د افغانستان په ختیځ کې تر ټولو زیاته اغېزمنه سیمه ده، چې تر دې دمه په کې له ۱۴۰۰ څخه زیات کسان مړه شوي دي.

چارواکي وايي چې غرنیزه سیمه او زیانمنې شوې لارې د مرستو رسولو لپاره ستونزې جوړوي، خو د ژغورنې او مرستې ډلې بیا هم ټولو اغېزمنو سیمو ته رسېدلي دي.

یوه چارواکي وویل: "موږ د وسایطو له لارې مرستې لېږو چېرته چې ممکنه وي، خو په هغو سیمو کې چې د زلزلې له امله لارې تړل شوي وي، د مرستو د انتقال او ټپیانو د روغتونونو ته د لېږدولو لپاره هیلیکوپټرونه کاروو."

‘ډېرې سختې ستونزې’

د کونړ ولایت یو ځایي اوسېدونکي عبدالوحید وویل چې د زلزلې وروسته ټکانونه لا هم دوام لري، چې په خلکو کې یې وېره خپره کړې ده.

د ویلو ده چې پرون په ځايي وخت  د مازیګر د څه باندې ۵ بجو په شاوخوا کې سیمه یو ځل بیا د ریښتر په کچه د ۵ درجې په شدت سره  تازه زلزلې ولړزوله.

د بشري مرستو ادارې خبرداری ورکوي چې د ویجاړۍ کچه عاجلې نړیوالې مرستې ته اړتیا لري، ترڅو د بحران د لا خرابېدو مخه ونیول شي.

د افغانستان لپاره د ملګرو ملتونو د بشري مرستو همغږي کوونکي، اندریکا راتوات، د سې شنبې په ورځ وویل چې دغه ویجاړونکې زلزله په داسې وخت کې د افغانستان ختیځ وځپله، چې دغه هېواد له ګڼو بحرانونو سره مخ دی.

هغه زیاته کړه: "د شمېرو، لیرې پرتو سیمو او سختې جغرافیې په پام کې نیولو سره، چې ډېرې ستونزمنې او لیرې پرتې دي، ښايي اغېزمن شوي کسان په سلګونو زرو ته ورسېږي."

د مړو شمېر زیاتېدلای شي

یوه شمېر نورو هېوادونو، په شمول د ګاونډیو پاکستان، ایران، چین او هند، او همدارنګه لویدیځو هېوادونو، ژمنه کړې چې افغانستان ته به مرستې واستوي.

د لنډمهاله ادارې ویاند، ذبیح الله مجاهد، وویل چې یوازې په سخت ځپلي کونړ ولایت کې ۱۴۱۱ مړینې، ۳۱۲۴ ټپیان، او ۵۴۱۲ کورونه ویجاړ شوي دي.

د مړو شمېر ښايي نور هم زیات شي کله چې چارواکي د نورو درې ولایتونو، ننګرهار، لغمان، او پنجشېر، معلومات شریک کړي.

د امریکا د جیولوژیکي سروې له مخې، زلزله د یکشنبې په شپه، د ځايي وخت ۱۱:۴۷ بجې (۱۹۱۷ GMT) وشوه، چې د جلال اباد ختیځ-شمال ختیځ ۲۷ کیلومتره (۱۶.۷ میله) کې په ۸ کیلومتره (۵ میله) ژور کې ثبت شوې وه، په داسې حال کې چې ډېری اوسېدونکي ویده وو.

دا د ۲۰۲۱ کال د اګست په میاشت کې د افغان طالبانو د واک ته راستنېدو راهیسې په جګړه ځپلي هېواد کې درېیمه لویه زلزله ده.

 

وپلټۍ
د چین د سیچوان ایالت کې د ودانۍ د دېوال ړنګېدو له امله ۵ کسان وژل شوي
د هند په لویدیځ بنګال ایالت کې په یوه هوټل کې د اورلګېدنې له امله نهه کسان مړه شوي دي
ټرمپ یو داسې انځور خپور کړ چې د هرمز تنګی د "امریکا د خاورې" په توګه ښيي
په کابل کې پر یوه تعلیمي مرکز کې د چاودنې له امله  لږ تر لږه ۴۲ ماشومان ټپیان شوي دي.
لاوروف وايي روسیه او شمالي کوریا د نوي څو قطبي نړیوال نظم په لټه کې دي
اسرائیلو د سوریې په ادلیب ولایت کې د ابو ظهور پوځي هوايي ډګر بمبار کړ
د تورکیې ولسمشر اردوغان د امریکا له ولسمشر ټرمپ سره ټلیفوني خبرې وکړې
ټرمپ ګواښ کړی که چیرې عمان د امریکا او ایران د خبرو اترو په لاره کې مداخله وکړي نو بمبار به یې کړي
پر غزې د اسرائیلو په بریدونو کې د وژل شویو شمېر ۷۳ زره ۳۹۹ تنو ته ورسېد
پاپ لیو څوارلسم په لویدیځه غاړه کې د فلسطینیانو پر وړاندې داسرائیلو تاوتریخوالي د ختمولو غوښتنه وکړه
ملګري ملتونه: د پولې له بندېدو سره سره، تر ۷۰۰ ډېرې د مرستو لارۍ افغانستان ته داخلې شوې
حماس په غزه کې د اوربند د تړون د دایمي کولو لپاره قاهرې ته ځي
ایران د امریکايي سرتېرو د نیولو یا وژلو لپاره ۳۰،۰۰۰ ډالره انعام اعلان کړ
تورکیې"دوست او ورور" هیواد پاکستان ته د خپلواکۍ د ورځې مبارکي ورکړه.
ولسمشر اردوغان د عدالت او پراختیا ګوند ۲۵ کلن مزل د تورکیې لپاره یو "تاریخي بدلون" وباله