دا خبرې په داسې حال کې کېږي چې په منځني ختیځ کې ډیپلوماتیکې هڅې ګړندۍ شوي او سیمه‌ییز او نړیوال فعالان د وضعیت د لا خرابېدو د مخنیوي هڅه کوي.

د قطر د بهرنیو چارو وزارت په وینا، د دغه هېواد لومړي وزیر او د بهرنیو چارو وزیر محمد بن عبدالرحمن بن الثاني په تهران کې د ایران د ملي امنیت د عالي شورا له منشي علي لاريجاني سره کتلي، ترڅو د سیمه‌ییزو پرمختګونو او د کړکېچ کمولو پر هڅو خبرې وکړي.

د شنبې په ورځ په خپره شوې خبرپاڼه کې ویل شوي چې په دې لیدنه کې د ډېرېدونکې بې ثباتۍ په منځ کې په سیمه کې د تاوتریخوالي کمولو هڅو پر ارزونې تمرکز وشو.

الثاني د هغو نوښتونو لپاره د قطر پر ملاتړ یو ځل بیا ټینګار وکړ چې موخه یې د تاوتریخوالي کمول او سوله ییزو حل لارو ته رسېدل دي، کوم چې د سیمې له امنیت او ثبات سره مرسته کوي.

هغه همدارنګه د سیمې د خلکو د لا زیات کړکېچ له پایلو څخه د ژغورلو لپاره د همغږو هڅو پر اړتیا ټینګار وکړ او د ډیپلوماتیکو لارو د اختلافاتو د حل لپاره یې له ورونو او دوستو هېوادونو سره د همغږۍ پر دوام ټینګار وکړ.

دا خبرې په داسې حال کې کېږي چې په منځني ختیځ کې د شخړو او سیاسي بحرانونو په ترڅ کې د امنیتي وضعیت د لا خرابېدو د مخنیوي لپاره د سیمه‌ییزو او نړیوالو فعالانو له خوا ډیپلوماتیکې هڅې ګړندۍ شوي دي.

دا خبرې د امریکا د پوځي تحرکاتو او له ایران سره د تاوتریخوالي په منځ کې ترسره کېږي.

د ټرمپ ګواښونه

د امریکا ولسمشر ډونالډ ټرمپ ایران ته ګواښ کړی او د شنبې په ورځ یې ویلي چې "امریکا د ایران په لور یوه لویه سمندري قوه لېږلې، چې په وینزویلا کې یې له ځای پر ځای کړیو ځواکونو څخه لویه ده."

ایران د پنجشنبې په ورځ وویل چې له واشنګټن سره د تاوتریخوالي او پر دغه هېواد د امریکا د احتمالي برید له وېرې به راتلونکې اوونۍ د هرمز په تنګي کې په ژوندیو مرمیو سمندري پوځي تمرینات ترسره کړي.

د هرمز تنګی یوه ستراتیژیکه اوبلاره ده چې د نړۍ شاوخوا ۲۰ سلنه تېل له همدې لارې تېرېږي.

ټرمپ له ایران څخه دا غوښتنه هم کړې چې مخکې له دې چې ډېر ناوخته شي، د خپل اټومي پروګرام په اړه دې یوه معامله وکړي او خبرداری یې ورکړی چې دا ځل به برید "ډېر بد" وي.

امریکا د جون په میاشت کې له اسرائیل سره د ۱۲ ورځنۍ جګړې پر مهال د ایران پر دریو اټومي تاسیساتو بمباري کړې وه.

ایران ویلي چې خپل ملکي اټومي پروګرام یې د سوله ییزو موخو لپاره دی، خو لوېدیځ استدلال کوي چې دا هېواد د اټومي وسلې جوړولو په حال کې دی. امریکا د ایران د بالستیک توغندیو د پروګرام په اړه هم اندېښنه ښودلې ده.

په دې وروستیو کې په ایران کې د ځايي اسعارو (ریال) په ارزښت کې د چټک کمښت له امله د خراب اقتصادي وضعیت په اړه ناکرارۍ او لاریونونه هم شوي دي.

ټرمپ ویلي، که ایران د اقتصادي خرابۍ او د ریال د بې ساري ټیټوالي له امله د تېرې میاشتې په وروستیو کې د پیل شویو سراسري لاریونونو په وړاندې له وژونکي ځواک څخه کار واخلي، نو دی به عملیات پیل کړي.

خو هغه وروسته خپله لهجه نرمه کړه او ویې ویل چې تهران د هغه له خبرداري وروسته د لاریون کوونکو وژل بند کړي دي.

ایراني چارواکو خبرداری ورکړی چې هر ډول امریکايي برید ته به "چټک او هر اړخیز" ځواب ورکړي، خو په ورته وخت کې یې ټینګار کړی چې تهران یوازې "د عادلانه، متوازنو او له فشار پرته شرایطو" لاندې خبرو اترو ته چمتو دی.