په اسرائیل کې د امریکا سفیر مایک هکابي، مبصر ټکر کارلسن ته ویلي چې دا به "ښه وي" که اسرائیل د ټول فلسطین، لبنان، سوریې، اردن او د سعودي عربستان او عراق د ځینو برخو په ګډون ټوله سیمه ونیسي.
دا مرکه د امریکا په جمهوري غوښتونکو ائتلاف کې یې ژور اختلافات په ډاګه کړی. په اسرائیل کې د امریکا سفیر مایک هکابي مبصر ټکر کارلسن ته ویلي چې اسرائیل د یوې پراخې سیمې، چې د اوسني منځني ختیځ ډېرې برخې په کې شاملې دي، د ادعا کولو لپاره "د انجیل/تورات له مخې حق" لري.
د چهارشنبې په ورځ د بن ګوریون په هوايي ډګر کې په دې مرکه کې، کارلسن پر سفیر فشار راوړ چې د پیدایښت کتاب په ۱۵م فصل کې د ذکر شویو ځمکو د جغرافیایي پولو په اړه وضاحت ورکړي، چې په کې له نیل سیند څخه تر فرات سیند پورې سیمه شامله ده.
کله چې ترې وپوښتل شول چې ایا اسرائیل د دې "اصلي سند" پر بنسټ د ټولې سیمې د نیولو حق لري، هکابي ځواب ورکړ: "دا به ښه وي که هغوی ټوله ونیسي."
دا هغه سیمه ده چې ټول فلسطین، لبنان، سوریه، اردن، او د سعودي عربستان او عراق ځینې برخې په کې شاملېږي.
هکابي وویل: "اسرائیل هغه ځمکه ده چې خدای د ابراهیم له لارې یوه غوره کړي قوم ته ورکړې ده." هغه له دې ځمکې سره د یهودي خلکو اړیکه "د یو قوم، یو ځای، او یو هدف" ترکیب وباله.
که څه هم هغه وروسته ادعا وکړه چې د اسرائیل حکومت اوسمهال دغو لرغونو پولو ته د پراختیا هڅه نه کوي، خو د هکابي، چې یو بپټیسټ پادري او ښکاره صهیونیسټ دی، دې الهیاتي ادعا سمدستي نړیوال غبرګونونه را وپارول او د امریکا پر بهرنۍ پالیسۍ د مسیحي صهیونیزم د نفوذ په اړه یې بحثونه بیا را ژوندي کړل.
د امریکا له استازي سره د کارلسن مرکه د دواړو ترمنځ د اسرائیل د پالیسیو، په ځانګړې توګه د مسیحیانو او د امریکا د بهرنۍ پالیسۍ په اړه له پخوانیو عامه اختلافاتو څخه سرچینه اخلي. کارلسن پر هکابي تور لګولی چې د امریکايي ګټو پر ځای اسرائیلي ګټو ته لومړیتوب ورکوي.
کارلسن تر دې مخکې له یوه فلسطیني مسیحي او یوه اردني مسیحي سره هم مرکې کړې وې، چې په مسلمان اکثریت ټولنو کې د دوی پر سوله ییز ګډ ژوند یې تمرکز درلود. په دې بحثونو کې د اسرائیل د پوځي اشغال پر مهال پر پلي شویو ظالمانه پالیسیو هم خبرې وشوې.
د ملي حقونو د نړیوال پلي کېدو په اړه بحث
دغه مرکه چې د جمعې په ورځ خپره شوه، ډېر ژر د ملي حقونو د نړیوال پلي کېدو په اړه په یوه توند بحث واوښته. کارلسن، چې له اسرائیل څخه د امریکا پر بې قید او شرطه ملاتړ یې نیوکې ډېرې شوې دي، پوښتنه وکړه چې ولې هکابي د ختیځې اروپا د یهودانو د بومي حقونو دفاع کوي، خو د ایرلنډیانو یا فلسطیني مسیحیانو لپاره، چې کورنۍ یې له دوو زریزو راهیسې په شام کې اوسېدلې دي، د ورته حقونو په تایید کې زړه نازړه ښکاري.
کارلسن وپوښتل: "موږ څنګه پوهېږو چې د بي بي نتنیاهو نیکونه کله هم دلته اوسېدلي دي؟" هغه دې ته اشاره وکړه چې ډېری اسرائیلي مشران د لاتویا یا پولنډ ریښې لري.
"په هغه سیمه کې چې نن د اسرائیل تر کنټرول لاندې ده، ډېر داسې خلک شته... چې د جنیتیکي ازموینو له لارې موږ پوهېدای شو چې کورنۍ یې له زرګونو کلونو راهیسې دلته دي. ایا هغوی د ځمکې لږ حق لري نسبت هغه چا ته چې نیکونه یې په لاتویا کې اوسېدل؟"
هکابي د جنیتیکي دلیل رد کړ او ټینګار یې وکړ چې "د انجیل/تورات، تاریخي، او قومي" اړیکه یوه "ډېره قوي قضیه" جوړوي چې لرغونپوهنې یې هم تایید کړې ده. سفیر وویل: "ډبرې چیغې وهي،" او د داوود ښار کیندنو ته یې د ۳۸۰۰ کلنې پرله پسې اړیکې د ثبوت په توګه اشاره وکړه.
په غزه کې د نسل وژنې شمېرې
خبرې په غزه کې روان بشري ناورین ته واوښتې، چېرې چې اسرائیل په لسګونو زره فلسطینیان وژلي او ټپیان کړي، ټولې سیمې یې له منځه وړي او د ۲.۳ میلیونه اوسېدونکو نږدې ټوله برخه یې په خپله نسل وژنه کې بې ځایه کړې ده.
هکابي په ناسمه توګه ادعا وکړه چې اسرائیلي پوځ "په ښاري جګړو کې د وژل شویو ملکي وګړو تناسب د عصري تاریخ د هرې بلې ښاري جګړې په پرتله ټیټ" ساتلی دی. خو کله چې کارلسن ترې د کره شمېرو غوښتنه وکړه، سفیر له ستونزو سره مخ شو.
وروسته له هغه چې په لومړي سر کې یې وویل چې د مړو کره شمېره نه پېژني، هکابي وروسته وړاندیز وکړ چې که څوک د غزې د روغتیا وزارت شمېرې ومني – چې ده شاوخوا ۶۰،۰۰۰ اټکل کړې – د وژل شویو جنګیالیو او ملکي وګړو ترمنځ تناسب به بیا هم د خپل "انسانیت" له امله بې ساری وي.
کارلسن په ځواب کې وویل: "تا همدا اوس وویل چې دوی په عراق او افغانستان کې د امریکا له پوځ څخه غوره کار کړی دی. ته د کوم بنسټ له مخې دا ادعا کوې چې په غزه کې اسرائیلي پوځ د امریکا د پوځ او سمندري ځواکونو په پرتله ډېر ملکي وګړي ژغورلي دي؟" هکابي ومنله چې کره شمېرې ورسره نشته، خو "هلته له جنګېدلو خلکو سره د خبرو" پر بنسټ یې پر خپل دریځ ټینګار وکړ.
هکابي د ماشومانو د وژلو دفاع کوي
کارپوهان وايي، په غزه کې د ۷۰،۰۰۰ څخه د ډېرو مړو شمېره ښايي کمه وي. د "لانسېټ ګلوبل هېلت" په نوم علمي مجله کې د یوې نوې خپرې شوې څېړنې له مخې، په غزه کې د اسرائیل د نسل وژنې په لومړیو ۱۵ میاشتو کې تر ۷۵،۰۰۰ ډېر فلسطینیان وژل شوي، چې دا شمېره د ځايي روغتیايي چارواکو لخوا د هغه وخت له اعلان شویو ۴۹،۰۰۰ مړینو څخه د پام وړ لوړه ده.
دغې علمي او معتبرې څېړنې موندلې چې په دې موده کې د تاوتریخوالي له امله د مړینو ۵۶.۲ سلنه ښځې، ماشومان او سپین ږیري وو، یوه داسې کچه چې ویل شوي د غزې د روغتیا وزارت له راپورونو سره په پراخه کچه سمون خوري.
دا څېړنه چې د پالیسۍ او سروې لپاره د فلسطیني مرکز لخوا ترسره شوې او مشري یې د لندن د شاهي هالوې پوهنتون مایکل سپاګاټ کوله، د ۲۰۲۳ کال د ډسمبر له ۳۰مې نېټې څخه په اوو ورځو کې له ۲۰۰۰ فلسطیني کورنیو سره سروې کړې.
لیکوالانو لیکلي: "ګډ شواهد ښیي چې د ۲۰۲۴ کال د جنورۍ تر ۵مې نېټې پورې، د غزې د نفوس ۳-۴ سلنه د تاوتریخوالي له امله وژل شوي او د جګړې له امله په غیر مستقیم ډول د غیر تاوتریخوالي مړینو یوه د پام وړ شمېره هم شتون لري."
د مرکې پر مهال، هکابي په غزه کې د ماشومانو، ان د ۱۴ کلنو د وژلو دفاع وکړه او ویې ویل چې ځینې یې ښايي په جرم کې شریک وو. "که هغوی په دې کې برخه اخیستې وي، نو خدای دې پرې ورحمېږي."
د امریکا استازي دا وژنې توجیه کړې که چېرې افرادو "له حماس څخه ملاتړ کړی وي" یا یې "له اسرائیل سره جګړه کړې وي"، ان که کم عمره هم وي، په داسې حال کې چې کارلسن حیرانتیا څرګنده کړه او ویې ویل: "زه به هېڅکله ماشومان ونه وژنم."
هکابي له کارلسن څخه وپوښتل: "که ستا ماشومان په غزه کې برمته شوي وای، نو د هغوی د خلاصون لپاره به دې څه کړي وای؟" کارلسن ځواب ورکړ، "زه به ماشومان نه وژلم، نقطه. او نه به مې د ماشومانو د وژلو لپاره پلمې لټولې."
