سیاست
2 د لوستلو دقیقې
چین د ایران او روسیې د دفاع وزیرانو په ګډون د شانګهای د غړیو هیوادونو غونډې کوربه توب وکړ
چین د پنجشنبې په ورځ یې په خپل ختیځ ساحلي ښار چینګداو کې د ایران او روسیې د دفاع د وزیرانو په ګډون د شانګهای هیوادونو د دفاع د وزیرانو  د  غونډې کوربه توب وکړ.
چین د ایران او روسیې د دفاع وزیرانو په ګډون د شانګهای د غړیو هیوادونو غونډې کوربه توب وکړ
Chinese Defence Minister Dong Jun and his counterparts applaud following a group photo, China June 26, 2025. / Reuters
26 جون 2025

چین پداسې حال چې په نړۍواله کچه ترینګلتیا مخ په ډیریدو ده د ایران او روسیې د دفاع وزیرانو کوربه توب کوي.

چین د پنجشنبې په ورځ یې په خپل ختیځ ساحلي ښار چینګداو کې د ایران او روسیې د دفاع د وزیرانو په ګډون د شانګهای هیوادونو د دفاع د وزیرانو  د  غونډې کوربه توب وکړ.دا غونډه په داسې حال کې ترسره شوه چې په منځني ختیځ کې جګړه روانه ده او په اروپا کې د ناټو هېوادونو په سرمشریزه کې ددې سازمان د پوځي لګښتونو د زیاتولو پرېکړه  وکړه.

بیجینګ له اوږدې مودې راهیسې هڅه کړې چې د ۱۰ غړو لرونکي شانګهای همکارۍ سازمان (SCO) د لویدیځ په مشرۍ د ځواکمنو بلاکونو په وړاندې یو متوازن ځواک په توګه وړاندې کړي. چین هڅه کوي چې د دې سازمان د غړو هېوادونو ترمنځ په سیاست، امنیت، سوداګرۍ او ساینس کې همکاري پیاوړې کړي.

دا غونډه د شمالي اتلانتیک تړون سازمان (ناټو) د مشرانو د سرمشریزې نه  یوه ورځ وروسته ترسره شوه، چې په هاګ کې جوړه شوې وه. په دې سرمشریزه کې غړو هېوادونو د خپلو دفاعي لګښتونو د زیاتولو پرېکړه وکړه ترڅو د امریکا ولسمشر ډونالډ ټرمپ غوښتنې پوره کړي.

د چین د دفاع وزیر دونګ جون د پنجشنبې د ورځې غونډه، چې په چینګداو کې ترسره شوه او د چین د سمندري ځواک یوه لویه هډه هم پکې شتون لري، د نړۍ د "بې ثباتۍ او ګډوډۍ" په وړاندې یو متوازن ګام وباله.

دونګ وویل: "لکه څنګه چې د پېړۍ لوی بدلونونه چټک شوي، یو اړخیزتوب او محافظه پالنه په زیاتېدو دي." هغه د روسیې، ایران، پاکستان، بیلاروس او نورو هېوادونو د دفاعي مشرانو هرکلی وکړ او د دولتي خبري اژانس شینهوا په وینا وویل: "هژمونیک، واکمن او زورواکي کړنې نړیوال نظم سخت زیانمنوي."

هغه خپلو سیالانو ته وویل چې "د سولې د پرمختګ چاپېریال د ګډې ساتنې لپاره باید لا قوي ګامونه پورته کړي."

د سرمشریزې په څنډه کې د دونګ سره د لیدنې پر مهال، د روسیې د دفاع وزیر اندري بیلوسوف د دواړو هېوادونو اړیکې د "بې ساري لوړ کچې" په توګه وستایلې.

هغه وویل: "زموږ د هېوادونو دوستانه اړیکې په ټولو برخو کې د پرمختګ مثبت بهیر ساتي."

چین ځان د روسیې او اوکراین د جګړې په اړه د یو بې طرفه اړخ په توګه وړاندې کړی، که څه هم لویدیځ حکومتونه وايي چې د مسکو سره نږدې اړیکو ورته مهم اقتصادي او ډیپلوماتیک ملاتړ برابر کړی دی.

وپلټۍ
اوکرایني چارواکي: د روسیې په بریدونو کې د یوه ماشوم په ګډون اوه کسان وژل شوي
سعودي عربستان پاکستان ته اماراتو د پور د خلاصولو په خاطر ۳ ملیارده ډالره ورکوي.
د چین ولسمشر شي جين پينګ په بیجینګ کې د روسیې د بهرنیو چارو وزیر لاوروف سره وکتل
ټرمپ له ایران سره د اوربند غځولو ته اړتیا نشته ځکه چې د یو ډیر مهم پړاو په درشل کې قرار لرو
اسپانیا نږدې ۵۰۰،۰۰۰ بې اسناده کډوالو ته د قانوني کېدو لاره هواروي
د ایټالیا لومړۍ وزیرې  د سې شنبې په ورځ وویل چې ایټالیا له اسرائیلو سره خپل دفاعي تړون وځنډاوه
سعودي عربستان له امریکا غوښتي چې د پراخې شخړې د زیاتېدو د اندېښنو له امله د هرمز تنګي بندیز لرې کړي.
ایران پر پنځو عربي هېوادونو  امریکا او اسرائیلو په بریدونو کې د ګډون تور پورې کړ،د تاوان غوښتنه وکړه
چین او اسپانیا د نړۍ د «ماتېدونکي» نظم په درشل کې د اړیکو د پیاوړتیا ژمنه وکړه
ملګري ملتونه: ټولې خواوې باید په هرمز تنګي کې د کښتۍ چلولو ازادۍ ته درناوی وکړي
شمالي کوریا له یوې جنګي کښتۍ څخه کروز او د کښتیو ضد توغندي وازمویل
ایران د هرمز تنګي د کنټرول شریکولو لپاره د امریکا غوښتنه رد کړه
د جرمني لومړي وزیر ميرز نتانیاهو ته د اشغال شوې لویدیځې غاړې د «جزوي الحاق» په اړه خبرداری ورکړ
د جرمني لومړي وزیر میرز خبرداری: د ایران جګړه به تلپاتې اقتصادي زیانونه واړوي
امریکا په اسلام‌اباد کې له ایرانه د ۲۰ کلونو لپاره د یورانیمو د غني کولو د بندولو غوښتنه کړې وه