د تورکیې بهرنیو چارو وزیر هاکان فیدان: امریکا او ایران د اټومي تړون په اړه انعطاف ښيي .

فیدان د فایننشل ټایمز سره په یوه مرکه کې، د امریکا او ایران د بیا پیل شوو خبرو اترو په اړه محتاطانه خوشبیني څرګنده کړه او له دواړو لورو یې وغوښتل چې یوازې پر اټومي موضوع تمرکز وکړي او «په سیمه کې د بلې جګړې» څخه ډډه وکړي.

د تورکیې د بهرنیو چارو وزیر هاکان فیدان ویلي چې هم امریکا متحده ایالات او هم ایران د اټومي تړون د بیا راژوندي کولو په هڅو کې د انعطاف نښې ښيي، خو خبرداری یې ورکړی چې د خبرو اترو د اجنډا پراخول کولی شي سیمه یو ځل بیا د شخړې پر لور بوځي.

په هغه مرکه کې چې د پنجشنبې په ورځ د فایننشل ټایمز له خوا خپره شوه، فیدان وویل چې واشنګټن د خپلې هغې پخوانۍ غوښتنې د نرمولو چمتووالی ښودلی چې ایران باید د یورانیمو بډایه کول په بشپړ ډول پای ته ورسوي — دا موضوع په تېرو خبرو کې یو مهم خنډ و.

فیدان فایننشل ټایمز ته وویل: «دا مثبته ده چې امریکایان د واضح ټاکل شویو حدودو دننه د ایران غني کول زغملو ته لیوالتیا ښکاره کړي.

ایران، چې د اټومي وسلو د نه خپرېدو د تړون (NPT) لاسلیک کوونکی دی، په پرله‌پسې ډول ټینګار کړی چې د یورانیمو غني  کول یې خپلواکه حق دی.

فیدان وویل چې تهران د غني کولو کچې محدودیتونو او سختو تفتیشونو منلو ته چمتو ښکاري، د ۲۰۱۵ کال د اټومي تړون د شرایطو په څېر.

هغه وویل: «ایرانیان اوس درک کوي چې دوی باید له امریکایانو سره یوې موافقې ته ورسېږي، او امریکایان هم پوهېږي چې ایرانیان خپلې ټاکلې پولې لري. د هغوی د زورولو هڅه بې ‌ګټې ده.»

'د خبرو پراخول کولی شي د هوکړې رسېدل له خطر سره مخ کړي'

په هرصورت، فیدان د ایران د بالستیک توغندیو پروګرام او د سیمه يیزو وسله والو ډلو لپاره د هغې د ملاتړ پوښښ لپاره د خبرو اترو پراخولو په وړاندې یو سخت خبرداری ورکړ.

هغه خبرداری ورکړ: «که امریکا ټینګار وکړي چې ټولې موضوعګانې په یو وخت کې حل کړي… زه وېرېږم چې حتی اټومي موضوع به هم پر مخ لاړه نه شي… او پایله یې کېدای شي په سیمه کې بله جګړه وي.»

تېره اوونۍ په مسقط کې د امریکا د استازو او ایراني چارواکو تر منځ غیرمستقیمې خبرې بېرته پیل شوې، دا له هغه راهیسې لومړۍ ښکېلتیا ده چې واشنګټن د جون په میاشت کې د ایران پر ضد د اسرائیلو په ۱۲ ورځنۍ جګړه کې ورګډ شو.

دواړو لورو غونډه رغنده وبلله او اشاره یې وکړه چې د نور پړاوونه هم تمه کېږي.

په داسې حال کې چې د امریکا پخوانیو غوښتنو کې د ایران د توغندیزې وسلې د زېرمو محدودول او د حزب ‌الله او حوثیانو په څېر ډلو ته د ملاتړ بندول هم شامل وو، ولسمشر ډونالډ ټرمپ په دې وروستیو کې وړاندیز کړی چې یوازې اټومي تړون هم «د منلو وړ» کېدای شي.

فیدان وویل چې سیمه ‌ییز قدرتونه، د تورکیې په ګډون، پر «خلاقانه نظریو» کار کوي ترڅو پراخې امنیتي اندېښنې حل کړي، پرته له دې چې د اټومي خبرو لړۍ له منځه یوسي.

هغه ټینګار وکړ چې د ایران او د هغه د ګاونډیو تر منځ د باور بیا رغول به د هرې تلپاتې هوکړې لپاره اړین وي.

هغه وویل: «له سیمه ‌ییزو هېوادونو سره د باور د پام وړ تشه شته، او د دې اړخ حل کول بنسټیز اهمیت لري.»