منځنی ختیځ
3 د لوستلو دقیقې
ایران د نړۍ د تیلو حیاتي لار د هرمز تنګی په ماینونو د سمبالولو ګواښ وکړ.
ایران د دوشنبې په ورځ خبرداری ورکړ چې که متحده ایالات یا اسرائیل د دوی پر ساحلونو یا ټاپوګانو برید وکړي، نو دوی به په ټول فارس خلیج کې سمندري ماینونه ځای پر ځای کړي. دا اقدام کولی شي د نړۍ یو له خورا حیاتي د انرژۍ دهلیزونو څخه وتړي.
ایران د نړۍ د تیلو حیاتي لار د هرمز تنګی په ماینونو د سمبالولو ګواښ وکړ.
ایران د نړۍ د تیلو حیاتي لار د هرمز تنګی په ماینونو د سمبالولو ګواښ وکړ. / AP

تهران خبرداری ورکړ که پرې برید وشي، نو ښايي سمندري ماینونه ځای پر ځای کړي. دې کار د انرژۍ نړیوال بازارونه، چې لا دمخه د بار وړلو په مهمو لارو کې د خنډونو له امله تر فشار لاندې دي، له نورو جدي ګواښونو سره مخ کړي دي.
ایران د دوشنبې په ورځ خبرداری ورکړ چې که متحده ایالات یا اسرائیل د دوی پر ساحلونو یا ټاپوګانو برید وکړي، نو دوی به په ټول فارس خلیج کې سمندري ماینونه ځای پر ځای کړي. دا اقدام کولی شي د نړۍ یو له خورا حیاتي د انرژۍ دهلیزونو څخه وتړي.

د ایران د ملي دفاع شورا په هغه بیان کې چې د "فارس" خبري اژانس خپور کړی، ویلي چې هر ډول برید به د مهمو سمندري لارو او مخابراتي کرښو د ماین اېښودنې لامل شي، چې په کې له ساحل څخه د خوشې کېدونکو غوځېدونکو (floating) ماینونو کارول هم شامل دي.

دا خبرداری د کړکېچ د احتمالي زیاتوالي نښه ده چې کولی شي خلیج هم د هرمز تنګي په څېر له سختو شرایطو سره مخ کړي، چې لا دمخه ګډوډ شوی دی. دا کار به د یوې اوږدې مودې لپاره سمندري تګ راتګ په ټپه ودروي.

تهران ویلي چې د داسې یو وضعیت مسؤلیت به د هغه لوري پر غاړه وي چې برید پیلوي. دوی زیاته کړې چې ناپیلي (هغه هېوادونه چې په جګړه کې ښکېل نه دي) به یوازې له ایران سره په همغږۍ وکولی شي په خوندي ډول له هرمز تنګي څخه تېر شي.

د انرژۍ د ټکان په اړه اندېښنې ژورې شوې
د هرمز تنګی  چې هره ورځ ترې نږدې ۲۰ میلیونه بېرل تېل تېرېږي  د مارچ میاشتې له پیل راهیسې سخت ګډوډ شوی، چې له امله یې د لېږد رالېږد لګښتونه زیات شوي او په نړیواله کچه د تېلو بیې یې پورته وړي دي.

د نورو خنډونو رامنځته کېدو دا ګواښ په داسې حال کې کېږي چې پر ایران د امریکا او اسرائیلو د بریدونو له امله پیل شوې جګړه نوي پړاو ته داخله شوې ده. ایران په ځواب کې په سیمه کې، په ځانګړې توګه په اردن، عراق او هغو خلیجي هېوادونو کې چې د امریکا پوځي اډې لري، د توغندیو او بې پیلوټه الوتکو (ډرون) بریدونه کړي دي.

په خلیج کې د ماینونو اېښودلو هر ډول اقدام به د کړکېچ یو بې سارۍ زیاتوالی وي، چې د یو لوی اقتصادي ټکان او د انرژۍ د نړیوالو بازارونو د لا زیاتې بې ثباتۍ خطر له ځانه سره لري.

 

وپلټۍ
د چین د سیچوان ایالت کې د ودانۍ د دېوال ړنګېدو له امله ۵ کسان وژل شوي
د هند په لویدیځ بنګال ایالت کې په یوه هوټل کې د اورلګېدنې له امله نهه کسان مړه شوي دي
ټرمپ یو داسې انځور خپور کړ چې د هرمز تنګی د "امریکا د خاورې" په توګه ښيي
په کابل کې پر یوه تعلیمي مرکز کې د چاودنې له امله  لږ تر لږه ۴۲ ماشومان ټپیان شوي دي.
لاوروف وايي روسیه او شمالي کوریا د نوي څو قطبي نړیوال نظم په لټه کې دي
اسرائیلو د سوریې په ادلیب ولایت کې د ابو ظهور پوځي هوايي ډګر بمبار کړ
د تورکیې ولسمشر اردوغان د امریکا له ولسمشر ټرمپ سره ټلیفوني خبرې وکړې
ټرمپ ګواښ کړی که چیرې عمان د امریکا او ایران د خبرو اترو په لاره کې مداخله وکړي نو بمبار به یې کړي
پر غزې د اسرائیلو په بریدونو کې د وژل شویو شمېر ۷۳ زره ۳۹۹ تنو ته ورسېد
پاپ لیو څوارلسم په لویدیځه غاړه کې د فلسطینیانو پر وړاندې داسرائیلو تاوتریخوالي د ختمولو غوښتنه وکړه
ملګري ملتونه: د پولې له بندېدو سره سره، تر ۷۰۰ ډېرې د مرستو لارۍ افغانستان ته داخلې شوې
حماس په غزه کې د اوربند د تړون د دایمي کولو لپاره قاهرې ته ځي
ایران د امریکايي سرتېرو د نیولو یا وژلو لپاره ۳۰،۰۰۰ ډالره انعام اعلان کړ
تورکیې"دوست او ورور" هیواد پاکستان ته د خپلواکۍ د ورځې مبارکي ورکړه.
ولسمشر اردوغان د عدالت او پراختیا ګوند ۲۵ کلن مزل د تورکیې لپاره یو "تاریخي بدلون" وباله