اقتصاد
3 د لوستلو دقیقې
اروپا کې د لومړي ځل لپاره په ډسمبر میاشت کې د بشپړ برېښنايي موټرو پلور له پټرولي موټرو څخه واوښت
ارقام ښيي چې په اروپايي ټولنه کې په ډسمبر کې د بشپړ برېښنايي موټرو پلور د لومړي ځل لپاره له پټرولي هغو څخه تېر شو، حتی په داسې حال کې چې پالیسي جوړونکو د اخراج د مقرراتو د نرمولو وړاندیز کړی و.
اروپا کې د لومړي ځل لپاره په ډسمبر میاشت کې د بشپړ برېښنايي موټرو پلور له پټرولي موټرو څخه واوښت
اروپا کې د لومړي ځل لپاره په ډسمبر میاشت کې د بشپړ برېښنايي موټرو پلور له پټرولي موټرو څخه واوښت / AA
27 جنوري 2026

په اروپايي ټولنه کې د لومړي ځل لپاره په ډسمبر میاشت کې د بشپړ برېښنايي موټرو پلور له پټرولي موټرو څخه واوښته.

ټیسلا د چینايي BYD او اروپايي فولکس ویګن په څېر سیالانو ته د بازار نوره ونډه هم وبایلله، ځکه چې د پالیسیو د بې ثباتۍ او سختې سیالۍ په جریان کې په ټوله اروپا کې د برېښنايي موټرو کارول چټک شوي دي.

د تورکیې د برېښنايي موټرو جوړونکي شرکت "ټاګ" (Togg) په اروپا کې خپل لېږدونه پیل کړي دي.

ارقام ښيي چې په اروپايي ټولنه کې په ډسمبر کې د بشپړ برېښنايي موټرو پلور د لومړي ځل لپاره له پټرولي هغو څخه تېر شو، حتی په داسې حال کې چې پالیسي جوړونکو د اخراج د مقرراتو د نرمولو وړاندیز کړی و. د اروپا د موټرو د لابي ادارې (ACEA) د سه شنبې ورځې د معلوماتو له مخې، د امریکا د بشپړ برېښنايي موټرو برانډ "ټیسلا" خپلو سیالانو، لکه د چین BYD او د اروپا تر ټولو ډېر پلورل کېدونکي ګروپ "فولکس ویګن" ته د بازار د ونډې بایللو ته دوام ورکړی دی.

په ټوله اروپا کې د موټرو پلور په پرله پسې ډول شپږمه میاشت کلنۍ وده ساتلې ده. په ۲۰۲۵ کال کې په اروپا کې د ثبت شویو موټرو مجموعي شمېر په وروستیو پنځو کلونو کې تر ټولو لوړې کچې ته رسېدلی، که څه هم دا شمېر لا هم د کرونا تر وبا د مخه کچې څخه ډېر ټیټ دی. د اروپا د موټرو صنعت له ننګونو سره مخ دی، چې پکې د چین لخوا سیالي، د امریکا وارداتي محصول (ټکسونه) او په ګټور ډول د برېښنايي موټرو د دودولو لپاره د کورنیو مقرراتو پوره کولو ستونزې شاملې دي.

اروپايي ټولنې په ډسمبر کې یو پلان اعلان کړ چې له مخې یې د احتراقي انجن لرونکو موټرو پر پلور د ۲۰۳۵ کال د اغېزمن بندیز پرېکړه نرمه شوه؛ دا کار د هغو موټر جوړونکو په غوښتنه شوی چې له اقتصادي ستونزو سره مخ دي. بلخوا، د برېښنايي ټرانسپورټ ډلې استدلال کوي چې د کاربن ډای اکسایډ د اخراج د کمولو لپاره د برېښنايي موټرو لور ته چټک لېږد اړین دی. شنونکي تمه لري چې د پالیسۍ له نرمېدو سره سره به برېښنايي موټر لا ډېر مشهور شي.

د ارقامو له مخې: په اروپايي ټولنه، برېتانیا او د اروپا د ازادې سوداګرۍ په ټولنه کې پلور په ډسمبر کې ۷.۶ سلنه زیات شوی او په ۲۰۲۵ کال کې په مجموعي ډول ۱۳.۳ میلیونو موټرو ته رسېدلی دی. په هغه میاشت کې په فولکس ویګن او سټلانټیس کې د موټرو ثبتول په ترتیب سره ۱۰.۲ سلنه او ۴.۵ سلنه زیات شوي، خو په رینالټ کې ۲.۲ سلنه کم شوي دي. په ټیسلا کې د موټرو ثبتول ۲۰.۲ سلنه راټیټ شوي، خو په BYD کې ۲۲۹.۷ سلنه زیات شوي دي.

په ډسمبر کې د اروپايي ټولنې د موټرو مجموعي پلور ۵.۸ سلنه زیات شوی او نږدې یو میلیون موټرو ته رسېدلی، چې په ټول کال کې یې ۱.۸ سلنه وده کړې او ۱۰.۸ میلیونه موټرو ته رسېدلې ده. په ډسمبر کې د بشپړ برېښنايي، پلګ-ان هایبرېډ او هایبرېډ برېښنايي موټرو ثبتول په ترتیب سره ۵۱ سلنه، ۳۶.۷ سلنه او ۵.۸ سلنه زیات شوي، چې په مجموعي ډول د دې ټولنې د ټولو ثبت شویو موټرو ۶۷ سلنه برخه جوړوي؛ دا په داسې حال کې ده چې د ۲۰۲۴ کال په ډسمبر کې دا کچه ۵۷.۸ سلنه وه.

وپلټۍ
لومړی وزیر مرز خبرداری ورکوي چې د جرمني اقتصاد د ودې له درېدو سره په یوه څلورلارې کې قرار لري.
روسیې سږ کال منځنۍ اسیا او افغانستان ته د مایع ګازو صادرات نږدې دوه برابره کړي دي
د نړیوالو کړکیچونو په منځ کې د سرو زرو بیه د لومړي ځل لپاره له ۴۵۰۰ ډالرو څخه پورته شوه
وینزویلا ادعا کوي چې د امریکا د «امپریالیستي ناقانونه کړنو» سره سره یې د تېلو هدف ترلاسه کړی دی
په هالنډ کې د پنځو کلونو په اوږدو کې د لومړي ځل لپاره د فقر کچه لوړه شوې ده
د افغان معیوب د جرابو فابریکه معلولیت لرونکو کارګرانو ته د کار په ورکولو سره هیله بښي
تورکیه به په ۲۰۲۶ کال کې د پاکستان په پنځو ساحو کې د تېلو او ګازو استخراج پیل کړي
تورکیه له پاکستان سره د انرژۍ د استخراج  تړون رسمي کوي
افغانستان د سوداګرۍ په برخه کې د بدیلو لارو د موندولو هڅه کوي
امریکا د بهرنیو پورونو لویه برخه  له چین څخه ترلاسه کوي: څېړنه
تورکیې دفاعي صادرات د ۲۰۲۵ کال په لومړیو لسو میاشتو کې ۳۱ سلنه لوړ شوي ،۶.۷ میلیارډ ډالرو ته رسېدلي
پوتین کابینې ته امر وکړ چې د روسیې د نادره فلزاتو د استخراج لپاره پلان جوړ کړي
د ټرمپ او شي له لیدنې مخکې امریکا او چین په مالیزیا کې سوداګریزې خبرې بیا پیل کړې
چین له امریکا سره د مخ پر زیاتېدونکي سوداګریز جنګ کې 'تر پایه د مبارزې' ژمنه وکړه
بېجېنګ امریکا  د سوداګریز کړکېچ په زیاتولو تورنوي او  د نادره خاورو له محدودیتونو دفاع کوي
جاپان د امریکا متحده ایالتونو د تعرفې تړون لاندې د ۵۵۰ میلیارد ډالرو پانګونې اسانتیا په اړه غور کوي
ترکیش ایرلاینز اعلان وکړ چې د بوینګ شرکت سره د الوتکو د پیرود په اړه خبرې اترې بشپړې شوي دي.
د چین اقتصادي درجه بندۍ ادارې د روسیې ګازپورم شرکت ته د "AAA" درجه ورکړه
سږ کال پنځه تورکي دفاعي شرکتونه د نړۍ په ۱۰۰ غوره شرکتونو کې شامل شوي دي
د امریکا د تعرفو د لوړېدو له امله د هند اقتصادي ستونزې نورې هم زیاتې شوې دي