اقتصاد
3 د لوستلو دقیقې
اروپا کې د لومړي ځل لپاره په ډسمبر میاشت کې د بشپړ برېښنايي موټرو پلور له پټرولي موټرو څخه واوښت
ارقام ښيي چې په اروپايي ټولنه کې په ډسمبر کې د بشپړ برېښنايي موټرو پلور د لومړي ځل لپاره له پټرولي هغو څخه تېر شو، حتی په داسې حال کې چې پالیسي جوړونکو د اخراج د مقرراتو د نرمولو وړاندیز کړی و.
اروپا کې د لومړي ځل لپاره په ډسمبر میاشت کې د بشپړ برېښنايي موټرو پلور له پټرولي موټرو څخه واوښت
اروپا کې د لومړي ځل لپاره په ډسمبر میاشت کې د بشپړ برېښنايي موټرو پلور له پټرولي موټرو څخه واوښت / AA
27 جنوري 2026

په اروپايي ټولنه کې د لومړي ځل لپاره په ډسمبر میاشت کې د بشپړ برېښنايي موټرو پلور له پټرولي موټرو څخه واوښته.

ټیسلا د چینايي BYD او اروپايي فولکس ویګن په څېر سیالانو ته د بازار نوره ونډه هم وبایلله، ځکه چې د پالیسیو د بې ثباتۍ او سختې سیالۍ په جریان کې په ټوله اروپا کې د برېښنايي موټرو کارول چټک شوي دي.

د تورکیې د برېښنايي موټرو جوړونکي شرکت "ټاګ" (Togg) په اروپا کې خپل لېږدونه پیل کړي دي.

ارقام ښيي چې په اروپايي ټولنه کې په ډسمبر کې د بشپړ برېښنايي موټرو پلور د لومړي ځل لپاره له پټرولي هغو څخه تېر شو، حتی په داسې حال کې چې پالیسي جوړونکو د اخراج د مقرراتو د نرمولو وړاندیز کړی و. د اروپا د موټرو د لابي ادارې (ACEA) د سه شنبې ورځې د معلوماتو له مخې، د امریکا د بشپړ برېښنايي موټرو برانډ "ټیسلا" خپلو سیالانو، لکه د چین BYD او د اروپا تر ټولو ډېر پلورل کېدونکي ګروپ "فولکس ویګن" ته د بازار د ونډې بایللو ته دوام ورکړی دی.

په ټوله اروپا کې د موټرو پلور په پرله پسې ډول شپږمه میاشت کلنۍ وده ساتلې ده. په ۲۰۲۵ کال کې په اروپا کې د ثبت شویو موټرو مجموعي شمېر په وروستیو پنځو کلونو کې تر ټولو لوړې کچې ته رسېدلی، که څه هم دا شمېر لا هم د کرونا تر وبا د مخه کچې څخه ډېر ټیټ دی. د اروپا د موټرو صنعت له ننګونو سره مخ دی، چې پکې د چین لخوا سیالي، د امریکا وارداتي محصول (ټکسونه) او په ګټور ډول د برېښنايي موټرو د دودولو لپاره د کورنیو مقرراتو پوره کولو ستونزې شاملې دي.

اروپايي ټولنې په ډسمبر کې یو پلان اعلان کړ چې له مخې یې د احتراقي انجن لرونکو موټرو پر پلور د ۲۰۳۵ کال د اغېزمن بندیز پرېکړه نرمه شوه؛ دا کار د هغو موټر جوړونکو په غوښتنه شوی چې له اقتصادي ستونزو سره مخ دي. بلخوا، د برېښنايي ټرانسپورټ ډلې استدلال کوي چې د کاربن ډای اکسایډ د اخراج د کمولو لپاره د برېښنايي موټرو لور ته چټک لېږد اړین دی. شنونکي تمه لري چې د پالیسۍ له نرمېدو سره سره به برېښنايي موټر لا ډېر مشهور شي.

د ارقامو له مخې: په اروپايي ټولنه، برېتانیا او د اروپا د ازادې سوداګرۍ په ټولنه کې پلور په ډسمبر کې ۷.۶ سلنه زیات شوی او په ۲۰۲۵ کال کې په مجموعي ډول ۱۳.۳ میلیونو موټرو ته رسېدلی دی. په هغه میاشت کې په فولکس ویګن او سټلانټیس کې د موټرو ثبتول په ترتیب سره ۱۰.۲ سلنه او ۴.۵ سلنه زیات شوي، خو په رینالټ کې ۲.۲ سلنه کم شوي دي. په ټیسلا کې د موټرو ثبتول ۲۰.۲ سلنه راټیټ شوي، خو په BYD کې ۲۲۹.۷ سلنه زیات شوي دي.

په ډسمبر کې د اروپايي ټولنې د موټرو مجموعي پلور ۵.۸ سلنه زیات شوی او نږدې یو میلیون موټرو ته رسېدلی، چې په ټول کال کې یې ۱.۸ سلنه وده کړې او ۱۰.۸ میلیونه موټرو ته رسېدلې ده. په ډسمبر کې د بشپړ برېښنايي، پلګ-ان هایبرېډ او هایبرېډ برېښنايي موټرو ثبتول په ترتیب سره ۵۱ سلنه، ۳۶.۷ سلنه او ۵.۸ سلنه زیات شوي، چې په مجموعي ډول د دې ټولنې د ټولو ثبت شویو موټرو ۶۷ سلنه برخه جوړوي؛ دا په داسې حال کې ده چې د ۲۰۲۴ کال په ډسمبر کې دا کچه ۵۷.۸ سلنه وه.

وپلټۍ
پاکستان وايي د جګړې د پای ته رسولو  انتخاب د افغانستان په لاس کې دی
ایران وايي د هرمز تنګی د 'نړۍ' پرمخ خلاص مګر 'دښمنانو' پرمخ تړلی دی
ملګرو ملتونو په لبنان کې د اسرائيلو د بریدونو په اړه تحقیقات پیل کړل
اسرائيلو د اوربند په وروستیو سرغړونو کې د غزې په ختیځه برخه کې بمباري کړې او ودانۍ یې ویجاړې کړې دي
پاکستان او افغانستان په چین کې د جګړې د ختمولو لپاره خبرې پیل کړې دي
په اندونیزیا کې د  ریښتر په کچه د ۷.۴ درجې زورورې زلزلې له امله  یو تن ژوند د لاسه ورکړی
لبنان: د اسرائيلو بریدونو په تیرو ۲۴ ساعتونو کې ۵۰ نور کسان وژلي دي
د امریکا سفارت په بغداد کې د نږدې بریدونو د خطر له امله له امریکایانو وغوښتل چې له عراقه ووځي
ایټالیا د لامپیدوسا ټاپو ته نږدې د کډوالو د کښتۍ د ډوبیدو له امله ګڼشمیر کډوالو ژوند د لاسه ورکړی دی
ایران پر اسرائیل د توغندیو پراخه بریدونه کړي
د بریتانیا لومړی وزیر سټارمر: د ایران جګړه د بریتانیا جګړه نه ده
اردوغان: اسرائیل له ایران سره د "غیرقانوني جګړې" اصلي مسؤل دی
پاکستان او افغانستان په چین کې د خپلمنځۍ روانې جګړې د پای ته رسولو لپاره خبرې اترې کوي
ایران د قطر په  اوبو کې د تېلو یوه ټانکر کښتۍ وویشتله
تورکیې د اسرائیل د پارلمان لخوا فلسطینیانو ته د اعدام سزا ورکولو په اړه د قانون تصویبول وغندل