اقتصاد
3 د لوستلو دقیقې
چین او کولمبیا د کمربند او سړک تړون سره اړیکې ژوروي
چین د ۹.۲ ملیارد ډالرو پور ژمنه کوي ځکه چې کولمبیا د کمربند او لارې نوښت ته ننوځي، چې په لاتینې امریکا کې سیمه ایز تحرکات بیا رغوي.
چین او کولمبیا د کمربند او سړک تړون سره اړیکې ژوروي
/ AP

چین او کولمبیا د کمربند او سړک نوښت په اړه د ګډې همکارۍ یو پلان لاسلیک کړ، د دولتي رسنیو په وینا، دا اعلان د چهارشنبې په ورځ د بیجینګ په غونډه کې د دواړو مشرانو تر لیدنې وروسته وشو.

په وروستیو کلونو کې د سوداګرۍ زیاتوالی د بیجینګ نفوذ په لاتینې امریکا او کارابین کې زیات کړی، چې دا سیمه د متحده ایالاتو لپاره ستراتیژیک اهمیت لري.

چین د کولمبیا دویم لوی سوداګریز شریک دی، چې د متحده ایالاتو وروسته راځي، خو په دې وروستیو کې یې د کولمبیا د وارداتو تر ټولو لویه سرچینه ځای ناستې کړې ده.

د شینهوا خبري اژانس د خبر له مخې، ولسمشر شي جين پينګ خپل سيال ګوستاو پيټرو ته وويل، چين چمتو دی چې له کولمبيا څخه ډېر لوړ کيفيت لرونکي محصولات وارد کړي، هلته د پانګونې او سوداګرۍ په برخه کې د خپلو شرکتونو ملاتړ وکړي او د زيربناوو په جوړولو کې برخه واخلي.

‘د ۹.۲ میلیارده ډالرو پور’

د کولمبیا د بهرنیو چارو وزارت د چهارشنبې په ورځ له چین سره د دې تړون ستاینه وکړه او دا یې یو "تاریخي" ګام وباله.

وزارت په ایکس (پخوانی ټویټر) کې ولیکل: "کولمبیا او چین نن د کمربند او سړک نوښت لپاره د همکارۍ یو پلان لاسلیک کړ،" او دا یې یو "تاریخي ګام وباله چې د دواړو هېوادونو لپاره د پانګونې، ټکنالوژۍ همکارۍ او دوامداره پرمختګ نوي فرصتونه پرانیزي."  

دا تړون د بیجینګ په غونډه کې د لاتینې امریکا د مشرانو د راټولېدو په څنډه کې وشو، چې په ترڅ کې یې شي جین پینګ د "پرمختګ" لپاره د ۹.۲ میلیارده ډالرو پور ژمنه وکړه.

پیټرو په ایکس کې ولیکل: "زموږ د بهرنیو اړیکو تاریخ بدلیږي. له دې وروسته به کولمبیا د نړۍ له ټولو هېوادونو سره د مساوات او آزادۍ په اساس اړیکې ولري."

د دوشنبې په ورځ پیټرو اعلان وکړ چې کولمبیا به د کمربند او سړک نوښت سره یوځای شي، چې په ۲۰۱۳ کال کې د شي جین پینګ لخوا د لرغوني ورېښمو لارې د بیا جوړولو او د چین د سوداګرۍ او زیربناوو اړیکو د پراختیا لپاره پیل شوی و.

له ۱۵۰ څخه زیات هېوادونه د دې پروګرام برخه دي، چې له دې جملې څخه له ۲۰ څخه زیات لاتینې امریکا هېوادونه شامل دي. خو په فبرورۍ میاشت کې پاناما اعلان وکړ چې له دې تړون څخه وځي، چې چین یې لامل د متحده ایالاتو فشار وباله.

پیټرو، چې په اګست ۲۰۲۲ کې واک ته ورسېد، په اکتوبر ۲۰۲۳ کې د ولسمشر په توګه خپل لومړی سفر چین ته وکړ، چې په ترڅ کې یې د دواړو هېوادونو اړیکې چې په ۱۹۸۰ کال کې پیل شوې وې، ستراتیژیکې همکارۍ ته لوړې شوې.

وپلټۍ
اروپایي ټولنه له امریکا سره د سوداګریزې معاملې د نهایي کولو لپاره هوکړې ته ورسېده
په هند کې د "برېکس"د بهرنیو چارو وزیرانو د ایران د جګړې تر سیوري لاندې پیل شوه
د امریکا یو چارواکی وایي چې د امریکا او چین ترمنځ د نادرو ځمکنیو منرالونو تړون لا هم نافذ دی
اسیا د ایران د جګړې له امله د انرژۍ د شاکونو دویمې څپې ته چمتووالی نیسي
د تورکیې دفاعي شرکتونو د ساحا ۲۰۲۶ نندارتون کې د نږدې ۸ میلیارد ډالرو صادراتو تړونونه لاسلیک کړل
د اماراتو له خوا د اوپک (OPEC) پرېښودل؛ پر دغه سازمان لویه ضربه او د تېلو په بازار کې بدلونونه
د ایران په وړاندې د امریکا لخوا د بندیزونو د پراخېدو له امله د تېلو بیې لوړې شوې
د انرژۍ د نړیوالې ادارې مشر: د هرمز تنګي د بندېدو له امله هره ورځ ۱۳ میلیونه بیرله تېل له لاسه وتلي
د جرمني لومړي وزیر میرز خبرداری: د ایران جګړه به تلپاتې اقتصادي زیانونه واړوي
اوزبیکستان له افغانستان سره د غوراوي سوداګرۍ تړون تایید کړ
پر ایران د جګړې په دوام سره د تېلو بیې په هر بیرل کې له ۱۰۵ ډالرو واوښتې
د طالبانو حکومت د پاکستاني دارو ګانو د بدیل د موندولو  په اړه اعلان افغانستان د درملو بازار ولړزاوه
په استانبول کې د ځوانو سوداګرو نړیواله کنګره  ترسره شوه
چین په ۲۰۲۵ کال کې د نړۍ تر ټولو ستر بېړۍ جوړوونکی هېواد شو
وینزویلا د تېلو په سکتور کې د اصلاحاتو له لارې بهرني پانګونې د ۱.۴ میلیارد ډالرو ته زیاتوي
اروپا کې د لومړي ځل لپاره په ډسمبر میاشت کې د بشپړ برېښنايي موټرو پلور له پټرولي موټرو څخه واوښت
د تورکیې د مرکزي بانک زیرمې د لومړي ځل لپاره له ۲۰۰ ملیارد ډالرو څخه واوښتې
په ۲۰۲۵ کال کې د میلیاردرانو شتمني نوره هم ډیره شوې.
لومړی وزیر مرز خبرداری ورکوي چې د جرمني اقتصاد د ودې له درېدو سره په یوه څلورلارې کې قرار لري.
روسیې سږ کال منځنۍ اسیا او افغانستان ته د مایع ګازو صادرات نږدې دوه برابره کړي دي