اقتصاد
3 د لوستلو دقیقې
چین او کولمبیا د کمربند او سړک تړون سره اړیکې ژوروي
چین د ۹.۲ ملیارد ډالرو پور ژمنه کوي ځکه چې کولمبیا د کمربند او لارې نوښت ته ننوځي، چې په لاتینې امریکا کې سیمه ایز تحرکات بیا رغوي.
چین او کولمبیا د کمربند او سړک تړون سره اړیکې ژوروي
/ AP

چین او کولمبیا د کمربند او سړک نوښت په اړه د ګډې همکارۍ یو پلان لاسلیک کړ، د دولتي رسنیو په وینا، دا اعلان د چهارشنبې په ورځ د بیجینګ په غونډه کې د دواړو مشرانو تر لیدنې وروسته وشو.

په وروستیو کلونو کې د سوداګرۍ زیاتوالی د بیجینګ نفوذ په لاتینې امریکا او کارابین کې زیات کړی، چې دا سیمه د متحده ایالاتو لپاره ستراتیژیک اهمیت لري.

چین د کولمبیا دویم لوی سوداګریز شریک دی، چې د متحده ایالاتو وروسته راځي، خو په دې وروستیو کې یې د کولمبیا د وارداتو تر ټولو لویه سرچینه ځای ناستې کړې ده.

د شینهوا خبري اژانس د خبر له مخې، ولسمشر شي جين پينګ خپل سيال ګوستاو پيټرو ته وويل، چين چمتو دی چې له کولمبيا څخه ډېر لوړ کيفيت لرونکي محصولات وارد کړي، هلته د پانګونې او سوداګرۍ په برخه کې د خپلو شرکتونو ملاتړ وکړي او د زيربناوو په جوړولو کې برخه واخلي.

‘د ۹.۲ میلیارده ډالرو پور’

د کولمبیا د بهرنیو چارو وزارت د چهارشنبې په ورځ له چین سره د دې تړون ستاینه وکړه او دا یې یو "تاریخي" ګام وباله.

وزارت په ایکس (پخوانی ټویټر) کې ولیکل: "کولمبیا او چین نن د کمربند او سړک نوښت لپاره د همکارۍ یو پلان لاسلیک کړ،" او دا یې یو "تاریخي ګام وباله چې د دواړو هېوادونو لپاره د پانګونې، ټکنالوژۍ همکارۍ او دوامداره پرمختګ نوي فرصتونه پرانیزي."  

دا تړون د بیجینګ په غونډه کې د لاتینې امریکا د مشرانو د راټولېدو په څنډه کې وشو، چې په ترڅ کې یې شي جین پینګ د "پرمختګ" لپاره د ۹.۲ میلیارده ډالرو پور ژمنه وکړه.

پیټرو په ایکس کې ولیکل: "زموږ د بهرنیو اړیکو تاریخ بدلیږي. له دې وروسته به کولمبیا د نړۍ له ټولو هېوادونو سره د مساوات او آزادۍ په اساس اړیکې ولري."

د دوشنبې په ورځ پیټرو اعلان وکړ چې کولمبیا به د کمربند او سړک نوښت سره یوځای شي، چې په ۲۰۱۳ کال کې د شي جین پینګ لخوا د لرغوني ورېښمو لارې د بیا جوړولو او د چین د سوداګرۍ او زیربناوو اړیکو د پراختیا لپاره پیل شوی و.

له ۱۵۰ څخه زیات هېوادونه د دې پروګرام برخه دي، چې له دې جملې څخه له ۲۰ څخه زیات لاتینې امریکا هېوادونه شامل دي. خو په فبرورۍ میاشت کې پاناما اعلان وکړ چې له دې تړون څخه وځي، چې چین یې لامل د متحده ایالاتو فشار وباله.

پیټرو، چې په اګست ۲۰۲۲ کې واک ته ورسېد، په اکتوبر ۲۰۲۳ کې د ولسمشر په توګه خپل لومړی سفر چین ته وکړ، چې په ترڅ کې یې د دواړو هېوادونو اړیکې چې په ۱۹۸۰ کال کې پیل شوې وې، ستراتیژیکې همکارۍ ته لوړې شوې.

وپلټۍ
انګلستان به د اسرائیلو د بندیز امر سربیره په اشغال شوي ختیځ بیت المقدس کې ډیپلوماتیک حضور وساتي
پاکستان د انرژۍ د بحران پر مهال له پیسو نړۍوال صندوق سره د ۱.۲ میلیارد ډالرو په کچه موافقې ته ورسېد
ټرمپ د امریکا د منځمهاله ټاکنو څخه مخکې د ایران پر وړاندې د پوځي اقدام پلان لري
حماس د غزې په روغتون کې د پوځي فعالیت په اړه د اسرائیلو ادعاوې رد کړې
هند د سټارلېنک د بندېدو په اړه د ماسک له ادعاوو وروسته د سپوږمکيز انټرنېټ پر مقرراتو رڼا واچوله
جرمني د استخباراتو پخوانی رئيس د ماشومانو تښتونه کې له اسرائیل سره د تړاو له امله تر څېړنو لاندې دی
ایران ویلي د جګړې د پای ته رسولو په پار د امریکا طرحو ته ځواب به د منځګړو له لارې واستول شي.
فرانسې د طالبانو  له حکومت سره د افغان کډوالو د اېستلو پر سر مالي او تخنیکي خبرې پیل کړې
د مهمو خبرونو غورچاڼ
اردوغان او پوتین په ټیلیفوني خبرو کې په تور سمندرګي کې د امنیت او د روسیې-اوکراین د اړیکو په اړه خبر
د امریکا مرستیال ولسمشر وینس وايي، ایران باید د جګړې پای ته رسولو لپاره د یورانیمو غني کول کم کړي
میسي د په زړه پورې لوبې وروسته له  اوښکو ډکو سترګو سره د ارجنټاین د ملي لوبډلې سره مخه ښه وکړه
هند د ټاکنو اړوند پراخو لاریونونو په ترڅ کې د اپوزیسیون مشر راهول ګاندي ونیوه
حوثیانو ادعا کړې چې د سعودي پر هوايي ډګرونو او پوځي اډو یې د بې پیلوټه الوتکو او توغندیو بریدونه کړي
څو مهم لنډ خبرونه