د غزې جګړه
3 د لوستلو دقیقې
اسرائیلو د په غزې د بریدونو له پيل راهیسې تر ۱۴۰۰ څخه زیات روغتیايي پرسونل په شهادت رسولي دي
د غزې د روغتیا وزارت اعلان وکړ چې د اسرائیلو لخوا په غزه کې د فلسطینیانو پر وړاندې  د نسل وژنې بریدونو له پیل راهیسې ۱۴۰۰ څخه ډیر روغتیايی  پرسونل وژلي دي.
اسرائیلو د په غزې د بریدونو له پيل راهیسې تر ۱۴۰۰ څخه زیات روغتیايي پرسونل په شهادت رسولي دي
/ Reuters

د غزې د روغتیا وزارت  د سې شنبې پر ورځ په ټیلیګرام کې خپره کړې یوه اعلامیه کې، وویل: "له ۱۴۰۰ څخه ډیر روغتیايي کارکونکي شهیدان شوي، پداسې حال کې چې د روغتیا سکتور شاوخوا ۳۶۰ نور د اسرائیلو په توقیف کې دي."

د ۲۰۲۳ کال د اکتوبر راهیسې د غزې پر وړاندې د اسرائیلو جګړې له ۶۲۰۰۰ څخه ډیر فلسطینیان وژلي دي، چې ډیری یې ښځې او ماشومان دي، له ۱۱۵۰۰۰ څخه ډیر ټپیان کړي او نږدې ټول ۲.۳ میلیون خلک بې ځایه شوي  دي.

روغتیايي او بیړنيو خدماتو کارکونکي د اسرائیلو د بریدونو هدف ګرځیدلي دي. روغتونونه د نړیوال قانون له مخې ځانګړي محافظت لري. بیا هم، اسرائیل دوی محاصره کړي او بمباري یې کړې.

په غزه کې ډاکټرانو د اسرائیلو د بریدونو په جریان کې سختې ستونزې زغملي دي، سلګونه وژل شوي او ډیری نور ټپیان شوي، توقیف شوي یا ورک شوي دي.

اسرائیل روغتونونه، امبولانسونه او روغتیايي پرسونل په نښه کوي، په روغتیایی مرکزونو په سلګونو بریدونه شوي دي، چې خدمات یې په جدي توګه ګډوډ کړي دي.

د غزې روغتیایی سیسټم د سقوط په درشل کې دی. په جنوري کې، WHO راپور ورکړ چې د ۳۶ روغتونونو څخه یوازې ۱۶ یې په جزوي ډول فعال دي. دا هم کافي طبي سامان الات، درمل او سونګ توکي نلري.

ډاکټران د اسرائیلي پوځ او نښه ویشتونکو له دوامداره ګواښونو سره مخ دي، ځینې یې د په ځانګړې توګه ډاکټران په نښه کوي.

د مثال په توګه، ډاکټر حسام ابو صفیه، د روغتون رئیس، د اسرائیلي ځواکونو لخوا توقیف او شکنجه شو. نور، لکه ایزدین لولو، د کورنۍ غړي له لاسه ورکړل مګر د اسرائیلو د محاصرو په مینځ کې یې د ناروغانو درملنې ته  دوام ورکړ.

اسراییلي ځواکونو په دې وروستیو کې په سویلي غزه کې د اتو ډاکټرانو په ګډون ۱۵ روغتيايي پرسونل او بیړنیو خدماتو پرسول وژلي دي، او په ډله ایز قبر کې یې ښخ کړي.

د بې هوشۍ، انټي بیوټیکونو او پاکو اوبو په ګډون د اړینو توکو کمښت د سختو انتخابونو لامل شوی دی: د درد وژونکو درملو راشن کول، د بریښنا پرته کار کول، او د بې هوشۍ پرته د غړو پرې کول.

په غزه کې جبري بې ځایه کیدل ډیری اوسیدونکي اغیزمن کوي، پشمول د ډاکټرانو. دوی ډیری وختونه په خیمو کې ژوند کوي او د پوستو او اسرائیلي تاوتریخوالي له امله روغتونونو ته د لاسرسی ګران دی.

د جرمونو نړیوالې محکمې په تېر نوامبر کې د اسرائیلو د لومړي وزیر بنیامین نتنیاهو او د هغه د پخواني دفاع وزیر یوو ګالانټ د نیولو امرونه په غزه کې د جنګي جرمونو او د انسانیت پر وړاندې د جرمونو په تور صادر کړل.

اسرائیل د عدالت په نړیواله محکمه کې د نسل وژنې قضیې سره هم مخ دی چې د دې سیمې په اړه یې جګړه کړې ده.

د اسرائیلو پوځ د مارچ په ۱۸مه په غزه کې وژونکی برید بیا پیل کړ، چې د اوربند او د بندیانو د تبادلې تړون یې مات کړ چې په جنوري کې نافذ شوی و.

وپلټۍ
د غزې د اوربند د لومړي پړاو په ترڅ کې حماس د ۲۰ اسرائیلي اسیرانو د خوشې کولو بهیر بشپړ کړ
د فلسطیني بندیانو دفتر: د اور بند تړون لاندې ۱،۹۶۸ فلسطیني بندیان خوشې کیږي
حماس د اسرائيلي بنديانو خوشې کول پيل کړل، لومړۍ ډله اووه تنه يي  په غزه کې سره صليب ته وسپارل
امریکا د غزې د اوربند تړون د څارنې په موخه  اسرائیل ته ۲۰۰ سرتېري استوي
د اسرائیل کابینې د ټرمپ د غزې تړون تصویب کړ، چې اوربند او د بندیانو تبادلې ته لار هواروي
پداسې حال کې چې د اسرائیل او حماس ترمنځ په اوربند موافقه شوې خو اسرائیل پر غزې  تازه بریدونه کړي
ټرمپ: حماس او اسرائیل د سولې پلان پر لومړي پړاو هوکړه کړې
اسرائيل د ټرمپ لخوا پر غزې بریدونو سمدلاسه ودروۍ د غوښتنې  سره سره بریدونو ته دوام ورکوي
حماس د ټرمپ د غزې د اوربند پلان په اړه غور کوي، ځواب به یې ډېر ژر ورکړل شي
د "ګلوبل صمود" کاروان اړوند "میکینو" بېړۍ پر غزې د محاصرې د ماتولو سره  د فلسطین اوبو ته ورسېده
د غزې د مرستو پر کاروان د اسرائیلو برید په نړۍ کې سخت غبرګونونه پارولي دي
د تورکیې  ولسمشر اردوغان او  امریکا ولسمشر ټرمپ په ګډون د غزې په اړه مهمه غونډه وشوه
اسرائیل په غزه کې ۱۰۲ فلسطینیان په شهادت ورسول
د ملګرو ملتونو د تحقیقاتو کمیسیون: اسرائيل په غزه کې 'نسل وژنه' کړې ده
له یونان څخه کښتۍ د غزې د محاصرې د ماتولو په موخه روانې شوې د سمود قافلې سره یو ځای کیږي.
ډاکټرانو ویلي دي چې په غزه کې ماشومان په سر او سینه د مرمۍ سره د ویشتلو  پیښې د پام وړ ډیرې شوي
حماس پر امریکا تور پورې کړی چې په دوحه کې د دوی د مرکچیانو پر مرګوني برید کې د اسرائیل سره همکار وو
د اسرائیلو له خوا په غزه کې جبري لوږې تر اوسه پورې له ۴۰۰ څخه ډیر کسان وژلي دي
حماس په غزه کې د مسلکي ادارې پر سر موافقه وکړه
په غزه کې  د اسرائيلو د جبري لوږې له امله د مړو شمېر ۳۶۷ ته لوړه شوه.