د ایران لخوا د هرمز تنګي د بندولو په اړه د فکر کولو له امله په نړۍ کې د تیلو بیې د پام وړ لوړې شوې.

د تېلو بیې وروسته له هغې لوړې شوې چې د امریکا هوایي بریدونو د ایران د اټومي تاسیساتو په نښه کولو سره د سیمې د پراخې شخړې او د انرژۍ د جریان د احتمالي ګډوډۍ اندیښنې راپورته کړې.

د برینټ خام تېلو او د امریکا د لویدیځ ټیکساس منځنۍ خام تېلو بیې دواړه له څلورو سلنې څخه زیاتې لوړې شوې، خو وروسته یې یو څه ګټې بیرته راکمې شوې.

د هرمز تنګي ته بیا ګواښ

د تېلو په بیو کې دغه ناڅاپي زیاتوالی وروسته له هغې رامنځته شو چې امریکا د ایران د اټومي تاسیساتو په فرډو، نطنز او اصفهان کې د اسرائیلو سره یوځای بمبارۍ وکړې. دې کار تهران دې ته اړ کړ چې د هرمز تنګي د تړلو ګواښونه بیا تازه کړي. دغه تنګی د تېلو د ترانسپورت یوه مهمه لار ده چې د نړۍ شاوخوا پنځمه برخه خام تېل پرې لېږدول کېږي.

د ایران دولتي ټلویزیون پرس ټي وي راپور ورکړی چې د ایران پارلمان د هرمز تنګي د تړلو ملاتړ لپاره یوه طرحه تصویب کړې ده. که څه هم تهران په تېرو وختونو کې ورته ګواښونه کړي، خو تر اوسه یې دغه ګام عملي کړی نه دی.

کارپوهان خبرداری ورکوي چې که څه هم د تنګي بشپړ تړل کېدل امکان نلري، خو د زیاتېدونکو کړکېچونو او د کښتیو د تګ راتګ د خطرونو له امله د بار وړلو او بیمې لګښتونه لوړېدلی شي، چې دا به د سیمې څخه د تېلو جریان محدود کړي.

د سپارټا کاموډیټیز یوه لوړپوړې شنونکې جون ګوه وویل: "د تېلو د زیربناوو د زیانمنېدو خطرونه څو چنده زیات شوي دي. کښتۍ به په زیاتېدونکي ډول له دې سیمې څخه ځان لرې وساتي."

ګولډمن ساکس ویلي که چېرې د هرمز تنګی نیمه برخه وتړل شي او د تېلو جریان د یوې میاشتې لپاره نیمایي ته راکم شي، د برینټ خام تېلو بیې ښایي لنډمهاله ډول د ۱۱۰ ډالرو ته ورسېږي. خو دغه بانک اوس مهال د کومې لویې ګډوډۍ اټکل نه کوي.

د برینټ خام تېلو بیې د جون په ۱۳مه د ایران پر وړاندې د اسرائیلو د جګړې له پیل راهیسې ۱۳ سلنه لوړې شوې، په داسې حال کې چې د امریکا د تګساسد خام تیلو بیې شاوخوا ۱۰ سلنه زیاتې شوې دي.