نړۍ
3 د لوستلو دقیقې
د ملګرو ملتونو د کډوالو د چارو مشر په امنیت شورا سختې نیوکې وکړې
فیلیپو ګراندي، چې د ملګرو ملتونو د کډوالو عالي کمیشنر دی، د دوشنبې په ورځ امنیت شورا ته وویل: "دا د جګړو موسم دی. دا د کړکېچ وخت دی. له سوډان څخه تر اوکراین، له ساحل څخه تر میانمار، له دیموکراتیک کانګو جمهوریت څخه تر هایټي پورې، تاوتریخوالی د دې نړۍ
د ملګرو ملتونو د کډوالو د چارو مشر په امنیت شورا  سختې نیوکې وکړې
'This is a season of war. This is a time of crisis,' says Filippo Grandi. / Photo: AA / AA

د ملګرو ملتونو د کډوالو مشر وویل  چې تاوتریخوالی د نننۍ نړۍ ځانګړنه ګرځېدلې، او د ملګرو ملتونو د امنیت په شورا د جګړو په مخنیوي کې د پاتې راتلو له امله سخته نیوکه وکړه.

فیلیپو ګراندي، چې د ملګرو ملتونو د کډوالو عالي کمیشنر دی، د دوشنبې په ورځ امنیت شورا ته وویل: "دا د جګړو موسم دی. دا د کړکېچ وخت دی. له سوډان څخه تر اوکراین، له ساحل څخه تر میانمار، له دیموکراتیک کانګو جمهوریت څخه تر هایټي پورې، تاوتریخوالی د دې نړۍ ځانګړنه ګرځېدلې ده."

"د جګړې مخنیوی او درول — د سولې او امنیت ساتنه — دا د امنیت شورا دنده ده. دا ستاسو لومړنۍ مسؤلیت دی. او یو چې – تاسو به ما وبښئ چې بیا یې وایم — دا اداره په دوامداره توګه په دې کې پاتې راغلې ده. خو مهرباني وکړئ د ډیپلوماسۍ ماتې ته مه تسلمیږۍ.

ګراندی وویل چې د نړیوال بشري قانون اصول داسې له پامه غورځول کېږي لکه څنګه چې په زرګونو ژوندونه د برلاسي لپاره په جګړو کې له منځه ځي.

ګراندی وویل د غزې په اړه، چې اسرائیل له نږدې دوه میاشتو راهیسې د بشري مرستو څخه محرومه کړې دي وویل،  که څه هم د کډوالوسازمان  د هغه ځای د ملګرو ملتونو د ځواب برخه نه ده، "د هغه ځای د ملکي وګړو حالت، چې موږ فکر کاوه نور به خراب نشي، هره ورځ د نا امیدۍ نوي کچې ته رسېږي."

هغه د سوریې وضعیت ته هم اشاره وکړه او ویې ویل: "د څو لسیزو وروسته، د امید یوه څرک شته، په ځانګړې توګه د هغو میلیونونو سوریایانو لپاره چې نن هم بې ځایه دي، چې ۴.۵ میلیونه یې په ګاونډیو هېوادونو کې کډوال دي."

"که دوی په سوریه کې پاتې شي یا، په خواشینۍ سره، بیا حرکت وکړي – چې اروپا او نورو ځایونو ته هم شاملېږي – دا البته د چارواکو د ارادې پورې اړه لري، خو همدارنګه ستاسو په دې ارادې پورې اړه لري چې خطرونه ومنئ،" هغه وویل، د شورا غړو ته یې د بندیزونو د نرمولو، د لومړنیو بیا رغونې هڅو ملاتړ کولو، او د امنیت، اوبو، او برېښنا په څېر د اساسي خدماتو لپاره د شرایطو برابرولو غوښتنه وکړه.

ګراندی د بشري مرستو د کمېدو په اړه خبرداری ورکړ، ویې ویل: "مرسته ثبات دی" او د مرستو د بودیجې کنګل کول یا پرې کول "لا دمخه د میلیونونو ژوندونو لپاره مرګونې پایلې لري."

د شورا د غونډې په پای کې، ګراندی بیا دې ادارې ته وینا وکړه او د بشري عملیاتو لپاره د کمېدونکو مالي سرچینو په اړه یې خبرداری ورکړ.

"زه نشم کولی په دې وخت کې د وضعیت د جدي والي په اړه زیات ټینګار وکړم،" هغه خبرداری یې ورکړ چې UNHCR "یو داخلي هڅه پر مخ وړي چې ښایي د دې ادارې د ظرفیت تر یوې برخې پورې کمېدو سره پای ته ورسېږي."

"که اوسنی د کنګل کېدو او د هغو پرېکونونو مسئله همداشان  دوام وکړي چې له بده مرغه، ډېرو مرسته کوونکو هېوادونو اعلان کړي، د بشري مرستو سیستم به په جدي توګه کم شي،"

"موږ نشو کولی له لږو سرچینو سره ډېر څه وکړو. خو لکه څنګه چې ما څو ځله ویلي، موږ به له لږو سرچینو سره لږ څه وکړو. موږ لا دمخه له لږو سرچینو سره لږ څه کوو،" ګراندی په دې ټینګار سره چې د UNHCR د زده کړو او روغتیا پروګرامونه لا دمخه تړل شوي دي.

"تاسو کډوال پاتې شوي یاست. تاسو هغو کسانو ته پناه ورکړې چې پناه یې غوښتله،" هغه وویل. "اوس تاسو په دې مېز ناست یاست، د جګړې د پای ته رسولو، د سولې راوستلو مسؤلیت لرئ. تاسو باید بریالي شئ."

وپلټۍ
د ایران په وړاندې د امریکا لخوا د بندیزونو د پراخېدو له امله د تېلو بیې لوړې شوې
ټرمپ خپلو سلاکارانو ته لارښوونه کړې چې د ایران د بندیزونو د غځولو لپاره چمتووالی ونیسي.
ټرمپ د انګلستان د  پاچا  دریم چارلس سره په دولتي میلمستیا کې وویل  چې ایران باید اټومي وسلې ونلري.
ملګري ملتونه: پر افغانستان د پاکستان د تېرې ورځې په بریدونو کې لسګونو ملکي وګړو ته مرګ‌ژوبله اوښتې
جرمني ۲۵ محکوم شوي افغانان بېرته کابل ته ډیپورټ کړل.
د اسرائیلو پوځ په اشغال شوي لویدیځه غاړه کې یو ماشوم ټپي کړی او یو بل یې نیولی دی
امریکا د ایران هغه وړاندیز رد کړ چې له خبرو اترو څخه د اټومي موضوع د ایستلو غوښتنه کوي
اوکراین په روسیه کې د تیلو په یوه تصفیه خانه د ډرون الوتکو پر مټ برید کړی دی.
یونیسف: افغانستان به تر ۲۰۳۰ کال پورې زرګونه ښځینه ښوونکې او ډاکټرانې له لاسه ورکړي
د اندونیزیا په لویدیځه جاوا کې د رېل ګاډو ټکر؛ د ټکسي له امله رامنځته شوې پېښه کې ۱۴ کسان ووژل شول
د عراق د همغږۍ چوکاټ ائتلاف  علي الزیادي د لومړي وزیر نوماند په توګه وټاکه
جنوبي کوریا د شمالي کوریا د اټومي پروګرام په اړه د بیړني نړیوال اقدام غوښتنه وکړه.
ایران د بریدونو پر وړاندې د 'باوري ضمانتونو' غوښتنه وکړه او امریکا او اسرائیل یې په تېري تورن کړل .
ټرمپ د هرمز تنګي د بیا پرانستلو په اړه د ایران پر وړاندیز خوښ نه دی
نن دوشنبه د پاکستان له لورې د افغانستان پر کونړ ولایت په بریدونو کې ۴ تنه مړه او ۷۰ تنه ټپيان شوي