د چین د بهرنیو چارو وزارت د جمعې په ورځ وویل چې د امریکا سره د تعرفو په اړه هیڅ ډول مشورې یا خبرې اترې نه دي روانې، سره له دې چې راپورونه ښیي چې بیجینګ ممکن د ځینو امریکایي وارداتو لپاره محدود معافیتونه په پټه توګه ارزوي.
د چین د بهرنیو چارو وزارت ویاند ګوو جیاکون د جمعې په ورځ په یوه منظم خبري کنفرانس کې د یوې پوښتنې په ځواب کې وویل چې هغه د امریکایي توکو پر تعرفو د نرمښت د کومو پلانونو په اړه له جزیاتو خبر نه دی. هغه ټینګار وکړ چې په دې مرحله کې د چین او امریکا ترمنځ د تعرفو په اړه هیڅ خبرې نه دي روانې.
خو د رویټرز د راپور له مخې، چې د چارواکو لخوا خبر ورکړل شویو سوداګریزو شرکتونو ته اشاره کوي، چین د ځینو امریکایي وارداتو لپاره چې د ۱۲۵ سلنه غچ اخیستونکو تعرفو لاندې دي، معافیتونه ورکړي دي او له شرکتونو څخه یې غوښتنه کړې چې نور هغه توکي وښيي چې د معافیت وړتیا ولري.
دا ګام د دې څرګندې نښې په توګه لیدل کیږي چې د نړۍ دوه ستر اقتصادونه د خپل سوداګریز جنګ د محدودولو لپاره چمتو دي، چې د تعرفو د اغیزو په اړه اندیښنې کمې کړي.
که څه هم کوم رسمي بدلون نه دی اعلان شوی، داخلي هڅې ښیي چې بیجینګ د ځینو ځانګړو صنعتونو لپاره د هدفمندې مرستې اقدامات ارزوي. دا پرمختګونه په داسې حال کې رامنځته کیږي چې واشنګټن خپل دریځ نرم کړی، چې د هانګ کانګ او جاپان د ونډو بازارونه یې لوړ کړي او د امریکایي ډالر ارزښت یې لږ څه لوړ کړی.
د سوداګرۍ وزارت تر چتر لاندې یوه کاري ډله د صنعت له لوبغاړو څخه نظرونه راټولوي او د هغو امریکایي محصولاتو لیستونه غواړي چې شرکتونه یې غواړي د تعرفو څخه معاف شي، د موضوع سره آشنا یوه کس وویل.
په چین کې د امریکا د سوداګرۍ خونې مشر مایکل هارټ د جمعې په ورځ وویل: "د چین حکومت، د بیلګې په توګه، زموږ له شرکتونو څخه پوښتنه کړې چې تاسو له امریکا څخه کوم شیان چین ته واردوئ چې بل ځای یې نشئ موندلی او ستاسو د عرضه کولو ځنځیر به یې بند کړي." هغه زیاته کړه چې ځینې شرکتونو راپور ورکړی چې دوی په تېره اونۍ کې توکي وارد کړي دي پرته له دې چې نوي تعرفې پرې ولګیږي.
د فرانسوي الوتکو د انجن جوړولو شرکت سفارن اجرائیه رئیس د جمعې په ورځ وویل چې دوی تېره شپه خبر ورکړ چې چین د "ځینو هوايي تجهیزاتو برخو" لکه انجنونو او د لینډینګ ګیر لپاره تعرفې معاف کړي دي.
د چین د سوداګرۍ وزارت د پنجشنبې په ورځ له ۸۰ څخه زیاتو بهرنیو شرکتونو او سوداګریزو خونو سره غونډه وکړه ترڅو په پانګونه او د بهرنیو شرکتونو په عملیاتو باندې د امریکایي تعرفو اغیزې وڅیړي.
د بیجینګ لخوا د غور لاندې تعرفې معافیتونه به په چین کې شرکتونو ته د درمل جوړونکو څخه تر هوايي شرکتونو پورې د لګښتونو کمولو فرصت ورکړي او له نیمه چالانو څخه تر پیټرو کیمیکلونو پورې د ارزانه وارداتو اجازه ورکړي. دا به په داسې وخت کې د امریکایي صادراتو فشار هم کم کړي چې د ټرمپ اداره د بیجینګ سره د معاملې کولو نښې ښودلې دي.
په چین کې د اروپایي اتحادیې د سوداګرۍ خونې هم ویلي چې دوی د سوداګرۍ وزارت سره د تعرفې معافیتونو موضوع راپورته کړې او د ځواب په تمه دي. د دې خونې مشر جینس اسکلند وویل: "زموږ د غړو ډیری شرکتونه د هغو مهمو برخو پر تعرفو چې له امریکا څخه واردیږي، خورا اغیزمن شوي دي."
د ۱۳۱ محصولاتو کټګوریو لیست چې ویل کیږي د تعرفې معافیت لپاره تر غور لاندې دي، د جمعې په ورځ په چینایي ټولنیزو رسنیو او د سوداګرۍ ډلو ترمنځ خپور شوی و. رویټرز ونه شو کولای چې دغه لیست تایید کړي، چې په کې له واکسینونو او کیمیاوي موادو څخه تر جټ انجنونو پورې توکي شامل دي.
د هواتای سیکیورټیز وویل چې دغه لیست د تیر کال لپاره د چین ۴۵ میلیارده ډالرو وارداتو سره سمون خوري. د چین ګمرکونو اداره او د سوداګرۍ وزارت د تبصرې غوښتنې ته ځواب نه دی ورکړی.
په داسې حال کې چې واشنګټن ویلي چې له چین سره د سوداګرۍ شخړه اقتصادي پلوه د زغملو وړ نه ده او لا دمخه یې ځینې بریښنایي توکو ته تعرفې معاف کړي دي، چین بیا بیا ویلي چې تر هغه به مبارزه وکړي ترڅو چې امریکا خپلې ۱۴۵ سلنه تعرفې پورته نه کړي.
خو د سوداګرۍ جګړې ته د چین اقتصاد د لوړې بې روزګارۍ، د نرخونو د کمیدو فشارونو او د نه پلورل شویو صادراتو د زیاتیدونکي بار له امله ننوتلی و، چې کولی شي په کور دننه نرخونه نور هم ټیټ کړي.
په داسې حال کې چې چین په ۲۰۲۴ کال کې نږدې ۱ ټریلیون ډالره سوداګریز اضافي درلود، دا هم په کلیدي وارداتو لکه ایتین، چې د پلاستیک جوړولو لپاره اړین دی، او ځینې درملو لپاره په متحده ایالاتو تکیه کوي.
د چین د حکومت د معلوماتو له مخې، د لویو درمل جوړونکو شرکتونو لکه استرازینیکا او GSK لږ تر لږه یو تولیدي ځای په متحده ایالاتو کې د هغو درملو لپاره لري چې په چین کې پلورل کیږي.
لوی ایتین پروسس کوونکو لا دمخه له بیجینګ څخه د تعرفې معافیت غوښتنه کړې ځکه چې متحده ایالات یوازینی عرضه کوونکی دی.
