سیاست
3 د لوستلو دقیقې
د ایران لوړ پوړي دیپلومات وویل چې د امریکا سره مستقیمې خبرې بې معنا دي
د ایران د بهرنیو چارو وزیر عباس عراقچي د ولسمشر ټرمپ د مخامخ لیدنې پیشنهاد په ردولو سره وویل چې هغه دا لیدنه د امریکا د پراخو ګواښونو او تضادونو په منځ کې بې معنا بولي.
د ایران لوړ پوړي دیپلومات وویل چې د امریکا سره  مستقیمې خبرې بې معنا دي
Abbas Araghchi criticised the US approach to direct negotiations with Iran. [Photo: AP] / AP

د ایران د بهرنیو چارو وزیر عباس عراقچي د یکشنبې په ورځ وویل چې د امریکا سره مستقیمې خبرې "بې معنا" دي. عراقچي  وروسته له  هغه دا څرګندونې وکړې چې  د امریکا ولسمشر ډونلډ ټرمپ ویلي وو چې هغه به د ایران سره مستقیمې خبرې غوره وګڼي.

ټرمپ تېره میاشت تهران ته بلنه ورکړې وه چې د خپل اټومي پروګرام په اړه له واشنګټن سره خبرې وکړي، خو ګواښ یې هم  وکړ چې که ډیپلوماسي ناکامه شي، پر ایران به برید وکړي.

د پنجشنبې په ورځ، د امریکا ولسمشر وویل چې هغه به د ایران سره "مستقیمې خبرې" غوره وګڼي.

هغه وویل: "زه فکر کوم چې دا به ښه  وي چې تاسو  د بل اړخ په نظر ښه پوه شئ، د دې پر ځای چې د منځګړو له لارې پر مخ ولاړ شۍ."

خو د یکشنبې په ورځ، عراقچي وویل: "مستقیمې خبرې د داسې اړخ سره بې معنا دي چې په دوامداره توګه د زور کارولو ګواښ کوي، د ملګرو ملتونو د منشور خلاف عمل کوي او د خپلو مختلفو چارواکو له خوا متناقض دریځونه څرګندوي."

هغه زیاته کړه: "موږ د ډیپلوماسۍ پابند یو او د غیر مستقیمو خبرو اترو د لارې هڅه کولو ته چمتو یو."

عراقچي وویل: "ایران د ټولو ممکنه یا احتمالي حالاتو لپاره ځان چمتو ساتلی دی، او لکه څنګه چې په ډیپلوماسۍ او خبرو اترو کې جدي دی، په خپل ملي ګټو او حاکمیت د دفاع په برخه کې به هم جدي او پرېکنده وي."

د شنبې په ورځ، د ایران ولسمشر مسعود پزشکيان وویل چې هېواد یې د امریکا سره د "برابر دریځ" پر بنسټ خبرو ته چمتو دی.

هغه د واشنګټن د خبرو اترو د غوښتنې په صداقت پوښتنه وکړه او ویې ویل: "که تاسو خبرې غواړئ، نو د ګواښ کولو څه اړتیا ده؟"

اټومي پروګرام

لویدیځ هېوادونه، چې مشري یې امریکا کوي، د لسیزو راهیسې پر تهران تور پورې کوي چې د اټومي وسلو ترلاسه کولو هڅه کوي.

ایران دا تورونه ردوي او ټینګار کوي چې د دې اټومي فعالیتونه یوازې د ملکي موخو لپاره دي.

د شنبې په ورځ، د ایران د سپاه پاسداران انقلاب مشر حسین سلامي وویل چې هېواد یې "د جګړې لپاره چمتو" دی.

هغه د ایران رسمي خبري اژانس ایرنا ته وویل: "موږ د جګړې په اړه هیڅ اندیښنه نه لرو. موږ به د جګړې پیل کوونکي نه یو، خو د هر ډول جګړې لپاره چمتو یو."

په ۲۰۱۵ کال کې، ایران د ملګرو ملتونو د امنیت شورا د دایمي غړو، یعنې امریکا، فرانسې، چین، روسیې، او بریتانیا، او جرمني سره یوه تاریخي موافقه وکړه ترڅو خپل اټومي فعالیتونه تنظیم کړي.

د ۲۰۱۵ کال موافقه، چې په رسمي ډول د ګډ هر اړخیز پلان (JCPOA) په نوم یادیږي، ایران ته د بندیزونو د نرمولو په بدل کې د دې اټومي پروګرام محدودیتونه وضع کړل ترڅو ډاډ ترلاسه شي چې تهران اټومي وسلې نه شي جوړولی.

په ۲۰۱۸ کال کې، د ټرمپ د لومړۍ دورې په جریان کې، امریکا له دې موافقې څخه ووت او پر ایران یې سخت بندیزونه بیا ولګول.

یو کال وروسته، ایران د دې موافقې لاندې خپلې ژمنې کمې کړې او خپل اټومي پروګرام یې ګړندی کړ.

د دوشنبې په ورځ، د ایران دیني مشر علي خامنه يي نږدې سلاکار علي لاریجاني خبرداری ورکړ چې که څه هم ایران د اټومي وسلو غوښتونکی نه دی، خو که پر هغه برید وشي، "بله چاره به ونه لري" پرته له دې چې ورته اقدام وکړي.

 

وپلټۍ
شي جنپینګ ټرمپ ته خبرداری ورکړ چې که د تایوان مسله په سمه توګه حل نه شي،'نښتې او شخړې'به رامنځته شي
د اوکراین پلازمینه کیف د روسیې د بې پیلوټه الوتکو او توغندیو له لوی برید سره مخ شوې.
په هند کې د "برېکس"د بهرنیو چارو وزیرانو د ایران د جګړې تر سیوري لاندې پیل شوه
اماراتو د ایران د جګړې پر مهال دغه هیواد ته د اسرائیل د قاتل لومړي وزیر نتنیاهو پټ سفر رد کړ
د پاکستان په سویل لویدیځ کې له وسله والو سره په نښته ۵ سرتېري او ۷ وسله وال وژل شوي
مهم خبرونه
ټرمپ له شي جین پینګ سره د مهمو خبرو لپاره بیجینګ ته ورسېد
روسیه: اوکراین باید د اوربند دمخه له ډونباس څخه ووځي، بیا د سولې بشپړې خبرې پیل کیدی شي
د تورکیې ولسمشر د ترکي هېوادونو په سرمشریزه کې د ګډون لپاره قزاقستان ته روان شو
کانګرس غړي د یوه راپور په حواله سنا ته ویلي چې امریکا د ایران په جګړه کې ۳۹ الوتکې له لاسه ورکړې دي
امریکا او چین د ټرمپ او شي جين پينګ تر لیدنې مخکې په سیول کې د سوداګرۍ په اړه خبرې وکړې
لبنان کې د اسرائیلو په وروستیو بریدونو کې يو لبناني سرتېری او روغتیايي پرسونل په ګډون ۱۴ تنه وژل شوي
د تورکیې د بهرنیو چارو وزیر: امریکا او ایران د جګړې د درولو لپاره "کافي اراده" ښودلې
راپور: سعودي عربستان پر خپلې خاورې له بریدونو وروسته پر ایران پټ بریدونه کړي دي
اردوغان: تورکیې د نړیوالو جګړو سربېره د خوراکي توکو د رسولو سلسله خوندي کړې ده