د ایران لوړ پوړي دیپلومات وویل چې د امریکا سره مستقیمې خبرې بې معنا دي

د ایران د بهرنیو چارو وزیر عباس عراقچي د یکشنبې په ورځ وویل چې د امریکا سره مستقیمې خبرې "بې معنا" دي. عراقچي  وروسته له  هغه دا څرګندونې وکړې چې  د امریکا ولسمشر ډونلډ ټرمپ ویلي وو چې هغه به د ایران سره مستقیمې خبرې غوره وګڼي.

ټرمپ تېره میاشت تهران ته بلنه ورکړې وه چې د خپل اټومي پروګرام په اړه له واشنګټن سره خبرې وکړي، خو ګواښ یې هم  وکړ چې که ډیپلوماسي ناکامه شي، پر ایران به برید وکړي.

د پنجشنبې په ورځ، د امریکا ولسمشر وویل چې هغه به د ایران سره "مستقیمې خبرې" غوره وګڼي.

هغه وویل: "زه فکر کوم چې دا به ښه  وي چې تاسو  د بل اړخ په نظر ښه پوه شئ، د دې پر ځای چې د منځګړو له لارې پر مخ ولاړ شۍ."

خو د یکشنبې په ورځ، عراقچي وویل: "مستقیمې خبرې د داسې اړخ سره بې معنا دي چې په دوامداره توګه د زور کارولو ګواښ کوي، د ملګرو ملتونو د منشور خلاف عمل کوي او د خپلو مختلفو چارواکو له خوا متناقض دریځونه څرګندوي."

هغه زیاته کړه: "موږ د ډیپلوماسۍ پابند یو او د غیر مستقیمو خبرو اترو د لارې هڅه کولو ته چمتو یو."

عراقچي وویل: "ایران د ټولو ممکنه یا احتمالي حالاتو لپاره ځان چمتو ساتلی دی، او لکه څنګه چې په ډیپلوماسۍ او خبرو اترو کې جدي دی، په خپل ملي ګټو او حاکمیت د دفاع په برخه کې به هم جدي او پرېکنده وي."

د شنبې په ورځ، د ایران ولسمشر مسعود پزشکيان وویل چې هېواد یې د امریکا سره د "برابر دریځ" پر بنسټ خبرو ته چمتو دی.

هغه د واشنګټن د خبرو اترو د غوښتنې په صداقت پوښتنه وکړه او ویې ویل: "که تاسو خبرې غواړئ، نو د ګواښ کولو څه اړتیا ده؟"

اټومي پروګرام

لویدیځ هېوادونه، چې مشري یې امریکا کوي، د لسیزو راهیسې پر تهران تور پورې کوي چې د اټومي وسلو ترلاسه کولو هڅه کوي.

ایران دا تورونه ردوي او ټینګار کوي چې د دې اټومي فعالیتونه یوازې د ملکي موخو لپاره دي.

د شنبې په ورځ، د ایران د سپاه پاسداران انقلاب مشر حسین سلامي وویل چې هېواد یې "د جګړې لپاره چمتو" دی.

هغه د ایران رسمي خبري اژانس ایرنا ته وویل: "موږ د جګړې په اړه هیڅ اندیښنه نه لرو. موږ به د جګړې پیل کوونکي نه یو، خو د هر ډول جګړې لپاره چمتو یو."

په ۲۰۱۵ کال کې، ایران د ملګرو ملتونو د امنیت شورا د دایمي غړو، یعنې امریکا، فرانسې، چین، روسیې، او بریتانیا، او جرمني سره یوه تاریخي موافقه وکړه ترڅو خپل اټومي فعالیتونه تنظیم کړي.

د ۲۰۱۵ کال موافقه، چې په رسمي ډول د ګډ هر اړخیز پلان (JCPOA) په نوم یادیږي، ایران ته د بندیزونو د نرمولو په بدل کې د دې اټومي پروګرام محدودیتونه وضع کړل ترڅو ډاډ ترلاسه شي چې تهران اټومي وسلې نه شي جوړولی.

په ۲۰۱۸ کال کې، د ټرمپ د لومړۍ دورې په جریان کې، امریکا له دې موافقې څخه ووت او پر ایران یې سخت بندیزونه بیا ولګول.

یو کال وروسته، ایران د دې موافقې لاندې خپلې ژمنې کمې کړې او خپل اټومي پروګرام یې ګړندی کړ.

د دوشنبې په ورځ، د ایران دیني مشر علي خامنه يي نږدې سلاکار علي لاریجاني خبرداری ورکړ چې که څه هم ایران د اټومي وسلو غوښتونکی نه دی، خو که پر هغه برید وشي، "بله چاره به ونه لري" پرته له دې چې ورته اقدام وکړي.