نړۍ
2 د لوستلو دقیقې
ملګرو ملتونو د هغه لسو هیوادونو لست خپور کړي چې د خوړو د سختې ناامنۍ سره مخ دي
هغه کلنی راپور چې د ملګرو ملتونو په ملاتړ چمتو شوی او د جمعې په ورځ خپور شو، ښيي چې تېر کال په نړۍ کې د خوړو له سخت بحران سره د مخ کسانو دوه پر درېیمه برخه یوازې په ۱۰ هېوادونو کې اوسېدل، چې درېیمه برخه یې په سوډان، نایجیریا او د کانګو جمهوریت کې دي.
ملګرو ملتونو د هغه لسو هیوادونو لست خپور کړي چې د خوړو د سختې ناامنۍ سره مخ دي
ملګرو ملتونو د هغه لسو هیوادونو لست خپور کړي چې د خوړو د سختې ناامنۍ سره مخ دي / Reuters

د خوړو د بحرانونو د نړیوال راپور له مخې، جګړې د خوړو د سختې بې‌امنۍ اصلي لامل پاتې شوې دي. راپور زیاتوي چې د جګړو او اقلیمي بدلونونو له امله په ډېرو هېوادونو کې د وضعیت د خرابېدو احتمال شته، نو ځکه د ۲۰۲۶ کال لپاره لیدلوری "تیاره" ښودل شوی دی.

د راپور په وینا، د خوړو سخته بې‌امني په ۱۰ هېوادونو کې خورا زیاته ده چې عبارت دي له: افغانستان، بنګله دېش، د کانګو ډیموکراتیک جمهوریت، میانمار، نایجیریا، پاکستان، جنوبي سوډان، سوډان، سوریه او یمن.

په بنګله دېش او سوریه کې لږ ښه والی په افغانستان، کانګو، میانمار او زیمبابوې کې د وضعیت د خرابېدو له امله بېرته له منځه تللی دی. دا لومړی ځل دی چې په یوه کال کې په دوو جلا ځایونو (غزه او د سوډان ځینې برخې) کې قحطي په رسمي ډول تایید شوې ده.

تېر کال شاوخوا ۲۶۶ میلیونه خلک د خوړو له سختې بې‌امنۍ سره مخ وو، چې دا د ۲۰۱۶ کال په پرتله نږدې دوه چنده زیاتوالی ښيي. راپور خبرداری ورکړی چې د منځني ختیځ جګړه د بې‌ځایه شویو کسانو د شمېر په زیاتولو او د کیمیاوي سرې د بیو په لوړولو سره بحرانونه نور هم سختوي. د هورمز تنګي بندېدو، چې د تېلو د لېږد مهمه لاره ده، د کیمیاوي سرې بیې خورا لوړې کړې دي.

د کرنې د پراختیا لپاره د ملګرو ملتونو د نړیوال صندوق (IFAD) مشر، الوارو لاریو، وویل چې د انرژۍ او سرې د بیو لوړوالی به د محصولاتو پر تولید خورا ناوړه اغېز وکړي. هغه پر کوچنیو بزګرانو د پانګونې، د اوبو او اقلیم په وړاندې د مقاومو فصلونو د کرلو او په محلي کچه د سرې د تولید غوښتنه وکړه ترڅو دا بحران کم شي.

 

وپلټۍ
د تورکیې د ملي شورا رئیس نعمان کورتولموش په مشرۍ لوړپوړو دولتي چارواکو د اتاترک د مزار زیارت وکړ
ایران ژمنه کړې د هرمز تنګی به ترهغه پورې نه پرانیزي چې د امریکا سمندري کلابندي پای ته نه وي رسېدلي
نن د اپریل ۲۳ مه په تورکیه کې د ملي حاکمیت او د ماشومانو د جشن یا ملي اختر په توګه لمانځل کیږي.
امریکا له خپلو اتباعو وغوښتل چې سمدستي له ایرانه ووځي
اوکراین به  اروپا ته د روسي تېلو لېږد بېرته پیل کړي
د سمندري ادارې په وینا، د عمان ساحل ته نږدې د ایران وسله والې کښتۍ په کانټینري کښتۍ برید کړی
غیرقانوني اسرائيلي میشتو په لویدیځه غاړه کې د فلسطینیانو ملکیتونه سوځولي او د زیتون ونې یې پرې کړي
په ۲۰۲۵ کال کې په اروپایي ټولنه کې د کډوالو شمېر د ریکارډ په کچه ۶۴.۲ میلیونو ته لوړ شو
بریتانیا او فرانسه د هرمز تنګي د بېرته پرانیستلو په موخه د یو څو ملیتي ایتلاف مشري کوي
په فیلیپین کې اورلګېدنې لسګونه کورونه سوځولي، سلګونه کسان بې ځایه شوي
ولسمشر اردوغان په انقره کې ولسمشرۍ په ماڼۍ کې د نیوزیلنډ د جنرال ګورنرې 'سینډي کیرو سره لیدنه وکړه
تورکيې ملي غیږ نیوونکي  رضا کایا الپ د ۱۳م ځل لپاره د اروپا د سرو زرو مډال ګټلو ریکارډ جوړ کړ
د امریکا ولسمشر ټرمپ ایران ته په مذاکراتو کې د ګډون لپاره د فرصت ورکولو په موخه اوربند وغځاوه.
امریکا غواړي په قطر کې په کمپونو کې میشت افغانان کانګو جمهوریت ته ولیږي
قطر د امریکا او ایران د مذاکراتو د ناکامیدو په صورت کې د اوربند د مودې د غځولو غوښتنه وکړه.