نړۍ
2 د لوستلو دقیقې
ملګرو ملتونو د هغه لسو هیوادونو لست خپور کړي چې د خوړو د سختې ناامنۍ سره مخ دي
هغه کلنی راپور چې د ملګرو ملتونو په ملاتړ چمتو شوی او د جمعې په ورځ خپور شو، ښيي چې تېر کال په نړۍ کې د خوړو له سخت بحران سره د مخ کسانو دوه پر درېیمه برخه یوازې په ۱۰ هېوادونو کې اوسېدل، چې درېیمه برخه یې په سوډان، نایجیریا او د کانګو جمهوریت کې دي.
ملګرو ملتونو د هغه لسو هیوادونو لست خپور کړي چې د خوړو د سختې ناامنۍ سره مخ دي
ملګرو ملتونو د هغه لسو هیوادونو لست خپور کړي چې د خوړو د سختې ناامنۍ سره مخ دي / Reuters

د خوړو د بحرانونو د نړیوال راپور له مخې، جګړې د خوړو د سختې بې‌امنۍ اصلي لامل پاتې شوې دي. راپور زیاتوي چې د جګړو او اقلیمي بدلونونو له امله په ډېرو هېوادونو کې د وضعیت د خرابېدو احتمال شته، نو ځکه د ۲۰۲۶ کال لپاره لیدلوری "تیاره" ښودل شوی دی.

د راپور په وینا، د خوړو سخته بې‌امني په ۱۰ هېوادونو کې خورا زیاته ده چې عبارت دي له: افغانستان، بنګله دېش، د کانګو ډیموکراتیک جمهوریت، میانمار، نایجیریا، پاکستان، جنوبي سوډان، سوډان، سوریه او یمن.

په بنګله دېش او سوریه کې لږ ښه والی په افغانستان، کانګو، میانمار او زیمبابوې کې د وضعیت د خرابېدو له امله بېرته له منځه تللی دی. دا لومړی ځل دی چې په یوه کال کې په دوو جلا ځایونو (غزه او د سوډان ځینې برخې) کې قحطي په رسمي ډول تایید شوې ده.

تېر کال شاوخوا ۲۶۶ میلیونه خلک د خوړو له سختې بې‌امنۍ سره مخ وو، چې دا د ۲۰۱۶ کال په پرتله نږدې دوه چنده زیاتوالی ښيي. راپور خبرداری ورکړی چې د منځني ختیځ جګړه د بې‌ځایه شویو کسانو د شمېر په زیاتولو او د کیمیاوي سرې د بیو په لوړولو سره بحرانونه نور هم سختوي. د هورمز تنګي بندېدو، چې د تېلو د لېږد مهمه لاره ده، د کیمیاوي سرې بیې خورا لوړې کړې دي.

د کرنې د پراختیا لپاره د ملګرو ملتونو د نړیوال صندوق (IFAD) مشر، الوارو لاریو، وویل چې د انرژۍ او سرې د بیو لوړوالی به د محصولاتو پر تولید خورا ناوړه اغېز وکړي. هغه پر کوچنیو بزګرانو د پانګونې، د اوبو او اقلیم په وړاندې د مقاومو فصلونو د کرلو او په محلي کچه د سرې د تولید غوښتنه وکړه ترڅو دا بحران کم شي.

 

وپلټۍ
تورکیې د مکې مکرمې شاوخوا کې د حوثیانو د ډرون هڅه او برید وغانده
تورکیې د ملي استخباراتو سازمان (MİT) رئیس ابراهیم قالن د رسمي سفر په ترځ کې افغانستان نه لیدنه وکړه
زیلینسکي روسیه په وروستیو اونیو کې یې دوه ځلې د هغه د الوتکې د ويشتلو په هڅې تورنه کړه.
د اروپايي ټولنې مشرې کاناډا ته د «ملګري غړي» پېشنهاد وکړ
په غزه کې د اسرائیلي بریدونو له امله د ۵ ماشومان په ګډون ۱۱ کسان وژل شوي دي
د تورکیې ځايي او ملي بې پیلوټه تعرضي الوتکې خپل یو بل ازمایښت هم په ډیر بریالیتوب سره بشپړ کړ
حوثیانو ادعا کړې چې د سعودي عربستان یوه F-15 جنګي الوتکه یې ویشتې ده
پر منځني ختیځ کې د امریکا پر اډو د ایران له بریدونو وروسته د پراخو زیانونو راپور ورکړل شوی
د امریکا د استازو جرګې پر ایران د بریدونو د بندولو طرحه تصویب کړه
د امریکا په لاس انجلس ښار کې یوې چورلکې سقوط وکړ او وروسته يي اور واخیست.
عربستان ویلي هوایي دفاعي ځواکونو يي هغه ډرون له منځه یوړه  چې مکې  هوایي حریم ته د ننوتو هڅه کوله
د تورکیې بهرنیو چارو وزیر فیدان: د هرمز تنګي باید هر څه ژر چې ممکن وي د جګړې نه مخکې حالت ته وګرځي
د سعودي وليعهد محمد بن سلمان په قاهره کې د السیسي سره په لیدنه کې د سیمې د امنیت په اړه خبرې وکړې
په سومالیا کې د تورکیې له ملاتړ څخه د مننې په موخه لوی لاریون او غونډې ترسره شوې
د عمان په سواحلو کې د تیلو په یو ټانکر کښتۍ برید شوی دی.