د اروپایي ټولنې سره د یوې مهمې سوداګریزې هوکړې برخلیک، چې فرانسه یې د مخنیوي هڅه کوي، د دې اونۍ د سویلي امریکا د مرکوسور بلاک په سرمشریزه کې د پام وړ موضوع ده.

بروکسل د ډسمبر په میاشت کې د مرکوسور بنسټیزو غړو، ارجنټاین، برازیل، پاراګوای او یوروګوای سره یوه هوکړه وکړه چې اروپایي ټولنې ته به اجازه ورکړي چې په سویلي امریکا نور موټرونه، ماشینونه او درمل وپلوري، په بدل کې به له دې سیمې څخه غوښه، بوره، وریجې او سویابین وارد کړي.

دغه هوکړه چې د جوړېدو لپاره یې ۲۵ کاله وخت نیولی، لا هم د اروپایي اتحادیې د غړو هېوادونو او پارلمان لخوا د تصویب اړتیا لري.

فرانسې د دې هوکړې سخت مخالفت کړی، ځکه چې د دې هېواد کروندګر اندېښنه لري چې د لاتینې امریکا د لږ تنظیم شوي سیالانو له خوا به زیانمن شي، په داسې حال کې چې جرمني، اسپانیا او پرتګال یې ملاتړ کوي.

د ارجنټاین د پاپاليک کاتولیک پوهنتون د نړیوالو مطالعاتو مرکز مشر، ارییل ګونزالیز لیواګي، د فرانس پریس خبري اژانس ته وویل: "نن ورځ، توپ د اروپا په میدان کې دی." خو هغه زیاته کړه: "د بروکسل له خوا د پرمختګ لپاره ډېره لیوالتیا نه ښکاري، په ځانګړې توګه د فرانسې د مخالفت له امله."

د دې هوکړې ملاتړي، چې په اروپایي ټولنې او سویلي امریکا دواړو اړخونو کې شتون لري، هیله لرله چې د ټرمپ د تعرفو سیاست به دې هوکړې ته نوی ژوند ورکړي، ترڅو د دواړو خواوو صادروونکو ته د خپلو محصولاتو لپاره نوي بازارونه برابر کړي.

د ارجنټاین د ساینسي او تخنیکي څېړنو شورا څېړونکې، فلورنسیا روبیولو، وویل چې دا هوکړه د مرکوسور ټولو غړو لپاره ستراتیژیک اهمیت لري، هم په انفرادي توګه او هم د بلاک په توګه. هغې زیاته کړه چې دا به ارجنټاین ته وښيي چې د مرکوسور برخه پاتې کېدل ارزښت لري، په ځانګړې توګه د ولسمشر خاویر میلی د حکومت له خوا د دې ډلې د محدودیتونو په اړه د نیوکو په رڼا کې.

میلی د متحده ایالاتو سره د آزادې سوداګرۍ هوکړې لپاره هڅه کوي او ویلي یې دي چې که اړتیا وي، له مرکوسور څخه به ووځي ترڅو د واشنګټن سره یوه هوکړه وکړي.

'یوه ټیټه کچه'

د مرکوسور دوه کلنه سرمشریزه په داسې وخت کې ترسره کېږي چې د برازیل او ارجنټاین ترمنځ اړیکې په خپل ټیټ حد کې دي. برازیل او ارجنټاین د سویلي امریکا تر ټولو لوی او دویمې لوی اقتصادونه دي.

میلی، چې د امریکا د ولسمشر ډونالډ ټرمپ لوی ملاتړی دی، د برازیل د ولسمشر لولا په اړه خپله کرکه پټه نه ده ساتلی او هغه یې په تېرو وختونو کې "فاسد" او "کمونیسټ" بللی دی. په ځواب کې، لولا ویلي چې میلی "بې ځایه خبرې" کوي.

د دواړو ترمنځ د کرکې څرګندې نښې هغه وخت ولیدل شوې کله چې لولا په تېر نومبر کې په ریو دی جنیرو کې د G20 سرمشریزې پر مهال میلی کوربه و.

که لولا د خپل سفر پر مهال د ارجنټاین پخوانۍ ولسمشرې کریستینا کیرچنر سره، چې د درغلۍ په تور د کورنۍ نظربندۍ شپږ کلنه سزا تېروي، لیدنه وکړي، نو دا کړکېچ نور هم زیاتېدلی شي. کیرچنر د لولا د لیدنې لپاره د اجازې غوښتنه کړې، چې دا به د میلی لپاره د غوسې لامل شي.

په هر حال، لا هم څرګنده نه ده چې لولا به د خپل ارجنټایني سیال په کور کې د دې کړنې خطر ولري که نه.

د لاتینې امریکا د ټولنیزو علومو د پوهنځي د نړیوالو اړیکو کارپوهه، جولیانا پیکسوتو، د فرانس پریس خبري اژانس ته وویل: "موږ ښایي د برازیل او ارجنټاین ترمنځ د سیاسي همغږۍ په برخه کې تر ټولو خراب وخت تجربه کوو."

هغې زیاته کړه چې د دې سره سره، تمه لري چې مرکوسور به د دې کړکېچونو سره دوام وکړي. هغې وویل: "دا یو کوچنی خو ثابت سوداګریز مرکز لري او نور اړوند اجنډاوې لري چې د هغې بقا تضمینوي."