سیاست
6 د لوستلو دقیقې
اروپا له ډنمارک څخه د پوره ملاتړ اعلان وکړ او د ګرینلینډ د کنټرول لپاره د ټرمپ هڅې رد کړې
د اروپا په کچه مشران د حاکمیت، ځمکنۍ بشپړتیا او د ګرینلینډ د خلکو د خپل راتلونکي د پریکړې پر حق ټینګار کوي، په داسې حال کې چې د ټرمپ یو لوړپوړی سلاکار ادعا کوي چې هیڅ هیواد به د ګرینلینډ پر سر له واشنګټن سره جګړه ونه کړي.
اروپا له ډنمارک څخه د پوره ملاتړ اعلان وکړ او د ګرینلینډ د کنټرول لپاره د ټرمپ هڅې رد کړې
اروپا له ډنمارک څخه د پوره ملاتړ اعلان وکړ او د ګرینلینډ د کنټرول لپاره د ټرمپ هڅې رد کړې / Reuters
6 جنوري 2026

اروپا له ډنمارک څخه د پوره ملاتړ اعلان وکړ او د ګرینلینډ د کنټرول لپاره د ټرمپ هڅې ردوي

د اروپا په کچه مشران د حاکمیت، ځمکنۍ بشپړتیا او د ګرینلینډ د خلکو د خپل راتلونکي د پریکړې پر حق ټینګار کوي، په داسې حال کې چې د ټرمپ یو لوړپوړی سلاکار ادعا کوي چې هیڅ هیواد به د ګرینلینډ پر سر له واشنګټن سره جګړه ونه کړي.

د دوشنبې په ورځ، څو اروپایي هیوادونو له ډنمارک او ګرینلینډ څخه خپل کلک ملاتړ څرګند کړ، او هر هغه وړاندیز یې رد کړ چې ګواکې د دغه ټاپو راتلونکې د بهرنیو قدرتونو لخوا ټاکل کیدای شي، او د متحده ایالاتو د ولسمشر ډونالډ ټرمپ د څرګندونو وروسته یې د حاکمیت او ځمکنۍ بشپړتیا درناوي باندې ټینګار وکړ.

ټرمپ په مکرر ډول د ګرینلینډ د کنټرول ترلاسه کولو لپاره خپله هیله څرګنده کړې، چې د ډنمارک په سلطنت کې یو خپلواکه سیمه ده، او د پوځي ځواک کارول یې هم نه دي رد کړي.

په وینزویلا د  امریکا د پوځي برید یوه ورځ وروسته چې ولسمشر نیکولاس مادورو پکې ونیول شو، ټرمپ د یکشنبې په ورځ د امریکا د امنیتي ګټو په خاطر د ګرینلینډ د امریکایي کنټرول غوښتنه بیا تازه کړه. د ډنمارک لومړۍ وزیرې میټ فریډریکسن پر ټرمپ غږ کړی چې "ګواښونه ودروي."

د نوردیک او بالتیک مشران د لومړنیو ځواب ویونکو په ډله کې وو.

د سویډن لومړي وزیر اولف کریسټرسن په X کې په یوه پوسټ کې ویلي چې "یوازې ډنمارک او ګرینلینډ حق لري چې د ډنمارک او ګرینلینډ اړوند مسایلو په اړه پریکړه وکړي،" او زیاته یې کړه چې سویډن "په بشپړ ډول" د ډنمارک تر شا ولاړ دی.

د ناروې لومړي وزیر یوناس ګار سټور وویل چې ناروې "په بشپړ او کامل ډول" د ډنمارک تر شا ولاړ دی، پداسې حال کې چې د فنلینډ ولسمشر الکساندر سټب وویل "هیڅوک د ګرینلینډ او ډنمارک لپاره پریکړه نه کوي مګر پخپله ګرینلینډ او ډنمارک."

د آیسلینډ لومړۍ وزیرې کریسټرون فروسټاډوټیر ورته پیغام رسولی او ویلي یې دي "د ګرینلینډ په اړه هیڅ شی له ګرینلینډ پرته."

د لاتویا ولسمشر اډګارز رینکویکس په X کې ډنمارک یوه "پیاوړې ډیموکراسي" او د ناټو "باوري" متحد وباله، او ویې ویل "ګرینلینډ د ډنمارک د سلطنت یوه نه بېلېدونکې برخه ده. د متحده ایالاتو د مشروع امنیتي اړتیاوو په درک کولو سره، زه باور لرم چې دا مسایل د ډنمارک او متحده ایالاتو ترمنځ په مستقیمو خبرو اترو او د ډله ایزې دفاع په چوکاټ کې حل کیدای شي."

په ورته وخت کې، د استونیا د پارلمان د بهرنیو چارو کمیټې رییس، مارکو میهکلسن وویل چې یوازې ګرینلینډ او ډنمارک کولی شي د خپلې راتلونکې او امنیت په اړه پریکړه وکړي.

جرمني هم یو خبرداری ورکړی، د حکومت مرستیال ویاند سباستیان هیل ویلي چې ګرینلینډ په ډنمارک پورې اړه لري او پولې "باید په زور ونه خوځول شي."

د هسپانیا لومړي وزیر پیډرو سانچیز د حاکمیت او ځمکنۍ بشپړتیا درناوی "د نه منلو وړ" وباله او له ډنمارک او ګرینلینډ سره یې د پیوستون ژمنه وکړه.

د برتانیا لومړي وزیر کیر سټارمر وویل چې د ګرینلینډ راتلونکې باید یوازې د ګرینلینډ او د ډنمارک د سلطنت لخوا وټاکل شي، او د یو نږدې اروپایي او ناټو متحد په توګه یې د ډنمارک پر رول ټینګار وکړ.

اروپایي اتحادیې هم خپل ملاتړ بیا تکرار کړ. د اروپایي کمیسیون ویاندې انیتا هیپر خبریالانو ته وویل چې دا ټولنه به د ملي حاکمیت او ځمکنۍ بشپړتیا ملاتړ ته دوام ورکړي، پداسې حال کې چې یوې بلې ویاندې، پاولا پینهو، ټینګار وکړ چې ګرینلینډ د ناټو متحد دی او په بهر کې د متحده ایالاتو له وروستیو کړنو سره د پرتلې وړ نه دی.

هغې په وینزویلا کې د متحده ایالاتو وروستیو پوځي اقداماتو ته په اشارې سره وویل: "دا یو لوی، لوی توپیر دی. نو له همدې امله موږ په بشپړ ډول د ګرینلینډ تر څنګ ولاړ یو، او په هیڅ صورت کې د هغه څه سره ممکنه پرتله نه وینو چې پیښ شوي دي."

فرانسې هم پیوستون څرګند کړ، د بهرنیو چارو وزارت ویاند پاسکال کونکافروکس وویل "د زور له لارې د پولو بدلون ممکن نه دی."

د اتریش د بهرنیو چارو وزیرې بیټی مېنل-رایزینګر په X کې په یوه پوسټ کې ویلي چې د ګرینلینډ په وړاندې "ګواښونه او د الحاق خیالونه" "د نه منلو وړ" دي، او د هغه له خلکو سره یې پر "بشپړ پیوستون" ټینګار وکړ.

د ټرمپ لوړپوړي سلاکار ویلي هیڅ هیواد به د ګرینلینډ د راتلونکې پر سر له امریکا سره جګړه ونه کړي

په ورته وخت کې، د ټرمپ یوه لوړپوړي سلاکار د دوشنبې په ورځ وویل چې هیڅ هیواد به د ګرینلینډ د راتلونکې په اړه له متحده ایالاتو سره پوځي ننګونه ونه کړي.

د سپینې ماڼۍ د کارکوونکو د مشر مرستیال، سټیفن میلر، دا څرګندونې له CNN سره په مرکه کې وکړې، چیرې چې هغه دا نظر رد کړ چې په ګرینلینډ کې د متحده ایالاتو لېوالتیا به د وسله والې جګړې لامل شي.

کله چې ترې په مستقیم ډول وپوښتل شول چې ایا د ګرینلینډ په وړاندې پوځي اقدام له پامه غورځول شوی، میلر مسله بیا چوکاټ کړه، او استدلال یې وکړ چې پوښتنه پخپله د ګرینلینډ سره د مقابلې په اړه نه ده.

هغه وویل: "دا به د ګرینلینډ په وړاندې پوځي اقدام نه وي. ګرینلینډ ۳۰،۰۰۰ نفوس لري. اصلي پوښتنه دا ده چې ډنمارک په کوم حق پر ګرینلینډ کنټرول لري؟ د دوی د ځمکنۍ ادعا اساس څه دی؟ د دوی اساس څه دی چې ګرینلینډ د ډنمارک د مستعمرې په توګه لري؟"

ګرینلینډ د ډنمارک په سلطنت کې یوه خپلواکه سیمه ده، چې د متحده ایالاتو د ناټو متحد دی. میلر دا ترتیب تر پوښتنې لاندې راوست او په آرکټیک کې یې د متحده ایالاتو او ناټو امنیتي ګټو لپاره د ګرینلینډ پر ستراتیژیک ارزښت ټینګار وکړ.

هغه وویل: "متحده ایالات د ناټو ځواک دی. د دې لپاره چې متحده ایالات د آرکټیک سیمه خوندي کړي، د ناټو او د ناټو د ګټو ساتنه او دفاع وکړي، په ښکاره ډول، ګرینلینډ باید د متحده ایالاتو برخه وي، او دا هغه خبرې دي چې موږ به یې د یو هیواد په توګه ولرو."

کله چې بیا پرې فشار راوړل شو چې ایا هغه د ګرینلینډ د نیولو لپاره د متحده ایالاتو د پوځي ځواک کارول ردولی شي، میلر د مسلې په پوځي شرایطو کې له چوکاټ کولو ډډه وکړه، او ټینګار یې وکړ چې وسله واله جګړه غیر واقعي ده.

هغه وویل: "متحده ایالات باید ګرینلینډ د متحده ایالاتو د یوې برخې په توګه ولري. هیڅ اړتیا نشته چې حتی په هغه شرایطو کې چې تاسو یې پوښتنه کوئ، د یوې پوځي عملیاتو په اړه فکر یا خبرې وشي. هیڅوک به د ګرینلینډ د راتلونکې پر سر له متحده ایالاتو سره پوځي جګړه ونه کړي."

وپلټۍ
لومړی وزیر مرز خبرداری ورکوي چې د جرمني اقتصاد د ودې له درېدو سره په یوه څلورلارې کې قرار لري.
امریکا په وینزویلا کې د خپل سفارت د بیا پرانیستلو لپاره چمتووالی نیسي
د جاپان په لویدیځ کې د ریښتر په کچه ۶.۲ درجې زلزلې، د سونامي خبرداری نه دی ورکړل شوی
اردوغان له ټرمپ سره په ټیلیفوني خبرو کې د وینزویلا او غزې په اړه اندیښنې څرګندې کړې
پاکستان بلوچستان او خیبر پښتونخوا ایالتونو کې د ځای پر ځای شویو ماینونو چاودنو کې دوه تنه وژل شول
روسیه ادعا کوي چې د سومي ولایت ته نږدې یو سرحدي مېشت ځای یې نیولی
حسینې د دورې تښتونو کې لږ تر لږه ۲۸۷ کسان وژل شوي، مړي یې په سیندونو یا ډله ییزو قبرونو کې اچول شوي
پاکستان او چین په افغانستان کې میشتو ترهګرو ډلو پر وړاندې د اقدام غوښتنه کوي
د اروپايي ټولنې له امریکا غواړي چې د وینزویلا له پوځي مداخلې وروسته نړیوالو قوانینو ته درناوی وکړي
د شیورون انرژۍ شرکت پخوانی اجرائیوي رئیس د وینزویلا د تیلو پروژو لپاره دوه میلیارد ډالر غواړي.
په پاکستان کې پر یوه موټر د برید له امله یو تن وژل شوی او ۸ نور ټپیان دي
کیوبا : په وینزویلا کې د امریکا د مداخلې پر مهال ۳۲ کیوبایي جنګیالي وژل شوي دي
روسیه وايي چې د اوکراین بې پیلوټه الوتکې په ۲۰۲۶ کال کې هره ورځ مسکو په نښه کوي
د سوریې پوځ په حلب کې د پخواني بعث رژیم سره د تړاو په تور اته کسان نیولي دي
شمالي کوریا داځل یو هایپرسونیک توغندی وازمایه