سیاست
6 د لوستلو دقیقې
اروپا له ډنمارک څخه د پوره ملاتړ اعلان وکړ او د ګرینلینډ د کنټرول لپاره د ټرمپ هڅې رد کړې
د اروپا په کچه مشران د حاکمیت، ځمکنۍ بشپړتیا او د ګرینلینډ د خلکو د خپل راتلونکي د پریکړې پر حق ټینګار کوي، په داسې حال کې چې د ټرمپ یو لوړپوړی سلاکار ادعا کوي چې هیڅ هیواد به د ګرینلینډ پر سر له واشنګټن سره جګړه ونه کړي.
اروپا له ډنمارک څخه د پوره ملاتړ اعلان وکړ او د ګرینلینډ د کنټرول لپاره د ټرمپ هڅې رد کړې
اروپا له ډنمارک څخه د پوره ملاتړ اعلان وکړ او د ګرینلینډ د کنټرول لپاره د ټرمپ هڅې رد کړې / Reuters
6 جنوري 2026

اروپا له ډنمارک څخه د پوره ملاتړ اعلان وکړ او د ګرینلینډ د کنټرول لپاره د ټرمپ هڅې ردوي

د اروپا په کچه مشران د حاکمیت، ځمکنۍ بشپړتیا او د ګرینلینډ د خلکو د خپل راتلونکي د پریکړې پر حق ټینګار کوي، په داسې حال کې چې د ټرمپ یو لوړپوړی سلاکار ادعا کوي چې هیڅ هیواد به د ګرینلینډ پر سر له واشنګټن سره جګړه ونه کړي.

د دوشنبې په ورځ، څو اروپایي هیوادونو له ډنمارک او ګرینلینډ څخه خپل کلک ملاتړ څرګند کړ، او هر هغه وړاندیز یې رد کړ چې ګواکې د دغه ټاپو راتلونکې د بهرنیو قدرتونو لخوا ټاکل کیدای شي، او د متحده ایالاتو د ولسمشر ډونالډ ټرمپ د څرګندونو وروسته یې د حاکمیت او ځمکنۍ بشپړتیا درناوي باندې ټینګار وکړ.

ټرمپ په مکرر ډول د ګرینلینډ د کنټرول ترلاسه کولو لپاره خپله هیله څرګنده کړې، چې د ډنمارک په سلطنت کې یو خپلواکه سیمه ده، او د پوځي ځواک کارول یې هم نه دي رد کړي.

په وینزویلا د  امریکا د پوځي برید یوه ورځ وروسته چې ولسمشر نیکولاس مادورو پکې ونیول شو، ټرمپ د یکشنبې په ورځ د امریکا د امنیتي ګټو په خاطر د ګرینلینډ د امریکایي کنټرول غوښتنه بیا تازه کړه. د ډنمارک لومړۍ وزیرې میټ فریډریکسن پر ټرمپ غږ کړی چې "ګواښونه ودروي."

د نوردیک او بالتیک مشران د لومړنیو ځواب ویونکو په ډله کې وو.

د سویډن لومړي وزیر اولف کریسټرسن په X کې په یوه پوسټ کې ویلي چې "یوازې ډنمارک او ګرینلینډ حق لري چې د ډنمارک او ګرینلینډ اړوند مسایلو په اړه پریکړه وکړي،" او زیاته یې کړه چې سویډن "په بشپړ ډول" د ډنمارک تر شا ولاړ دی.

د ناروې لومړي وزیر یوناس ګار سټور وویل چې ناروې "په بشپړ او کامل ډول" د ډنمارک تر شا ولاړ دی، پداسې حال کې چې د فنلینډ ولسمشر الکساندر سټب وویل "هیڅوک د ګرینلینډ او ډنمارک لپاره پریکړه نه کوي مګر پخپله ګرینلینډ او ډنمارک."

د آیسلینډ لومړۍ وزیرې کریسټرون فروسټاډوټیر ورته پیغام رسولی او ویلي یې دي "د ګرینلینډ په اړه هیڅ شی له ګرینلینډ پرته."

د لاتویا ولسمشر اډګارز رینکویکس په X کې ډنمارک یوه "پیاوړې ډیموکراسي" او د ناټو "باوري" متحد وباله، او ویې ویل "ګرینلینډ د ډنمارک د سلطنت یوه نه بېلېدونکې برخه ده. د متحده ایالاتو د مشروع امنیتي اړتیاوو په درک کولو سره، زه باور لرم چې دا مسایل د ډنمارک او متحده ایالاتو ترمنځ په مستقیمو خبرو اترو او د ډله ایزې دفاع په چوکاټ کې حل کیدای شي."

په ورته وخت کې، د استونیا د پارلمان د بهرنیو چارو کمیټې رییس، مارکو میهکلسن وویل چې یوازې ګرینلینډ او ډنمارک کولی شي د خپلې راتلونکې او امنیت په اړه پریکړه وکړي.

جرمني هم یو خبرداری ورکړی، د حکومت مرستیال ویاند سباستیان هیل ویلي چې ګرینلینډ په ډنمارک پورې اړه لري او پولې "باید په زور ونه خوځول شي."

د هسپانیا لومړي وزیر پیډرو سانچیز د حاکمیت او ځمکنۍ بشپړتیا درناوی "د نه منلو وړ" وباله او له ډنمارک او ګرینلینډ سره یې د پیوستون ژمنه وکړه.

د برتانیا لومړي وزیر کیر سټارمر وویل چې د ګرینلینډ راتلونکې باید یوازې د ګرینلینډ او د ډنمارک د سلطنت لخوا وټاکل شي، او د یو نږدې اروپایي او ناټو متحد په توګه یې د ډنمارک پر رول ټینګار وکړ.

اروپایي اتحادیې هم خپل ملاتړ بیا تکرار کړ. د اروپایي کمیسیون ویاندې انیتا هیپر خبریالانو ته وویل چې دا ټولنه به د ملي حاکمیت او ځمکنۍ بشپړتیا ملاتړ ته دوام ورکړي، پداسې حال کې چې یوې بلې ویاندې، پاولا پینهو، ټینګار وکړ چې ګرینلینډ د ناټو متحد دی او په بهر کې د متحده ایالاتو له وروستیو کړنو سره د پرتلې وړ نه دی.

هغې په وینزویلا کې د متحده ایالاتو وروستیو پوځي اقداماتو ته په اشارې سره وویل: "دا یو لوی، لوی توپیر دی. نو له همدې امله موږ په بشپړ ډول د ګرینلینډ تر څنګ ولاړ یو، او په هیڅ صورت کې د هغه څه سره ممکنه پرتله نه وینو چې پیښ شوي دي."

فرانسې هم پیوستون څرګند کړ، د بهرنیو چارو وزارت ویاند پاسکال کونکافروکس وویل "د زور له لارې د پولو بدلون ممکن نه دی."

د اتریش د بهرنیو چارو وزیرې بیټی مېنل-رایزینګر په X کې په یوه پوسټ کې ویلي چې د ګرینلینډ په وړاندې "ګواښونه او د الحاق خیالونه" "د نه منلو وړ" دي، او د هغه له خلکو سره یې پر "بشپړ پیوستون" ټینګار وکړ.

د ټرمپ لوړپوړي سلاکار ویلي هیڅ هیواد به د ګرینلینډ د راتلونکې پر سر له امریکا سره جګړه ونه کړي

په ورته وخت کې، د ټرمپ یوه لوړپوړي سلاکار د دوشنبې په ورځ وویل چې هیڅ هیواد به د ګرینلینډ د راتلونکې په اړه له متحده ایالاتو سره پوځي ننګونه ونه کړي.

د سپینې ماڼۍ د کارکوونکو د مشر مرستیال، سټیفن میلر، دا څرګندونې له CNN سره په مرکه کې وکړې، چیرې چې هغه دا نظر رد کړ چې په ګرینلینډ کې د متحده ایالاتو لېوالتیا به د وسله والې جګړې لامل شي.

کله چې ترې په مستقیم ډول وپوښتل شول چې ایا د ګرینلینډ په وړاندې پوځي اقدام له پامه غورځول شوی، میلر مسله بیا چوکاټ کړه، او استدلال یې وکړ چې پوښتنه پخپله د ګرینلینډ سره د مقابلې په اړه نه ده.

هغه وویل: "دا به د ګرینلینډ په وړاندې پوځي اقدام نه وي. ګرینلینډ ۳۰،۰۰۰ نفوس لري. اصلي پوښتنه دا ده چې ډنمارک په کوم حق پر ګرینلینډ کنټرول لري؟ د دوی د ځمکنۍ ادعا اساس څه دی؟ د دوی اساس څه دی چې ګرینلینډ د ډنمارک د مستعمرې په توګه لري؟"

ګرینلینډ د ډنمارک په سلطنت کې یوه خپلواکه سیمه ده، چې د متحده ایالاتو د ناټو متحد دی. میلر دا ترتیب تر پوښتنې لاندې راوست او په آرکټیک کې یې د متحده ایالاتو او ناټو امنیتي ګټو لپاره د ګرینلینډ پر ستراتیژیک ارزښت ټینګار وکړ.

هغه وویل: "متحده ایالات د ناټو ځواک دی. د دې لپاره چې متحده ایالات د آرکټیک سیمه خوندي کړي، د ناټو او د ناټو د ګټو ساتنه او دفاع وکړي، په ښکاره ډول، ګرینلینډ باید د متحده ایالاتو برخه وي، او دا هغه خبرې دي چې موږ به یې د یو هیواد په توګه ولرو."

کله چې بیا پرې فشار راوړل شو چې ایا هغه د ګرینلینډ د نیولو لپاره د متحده ایالاتو د پوځي ځواک کارول ردولی شي، میلر د مسلې په پوځي شرایطو کې له چوکاټ کولو ډډه وکړه، او ټینګار یې وکړ چې وسله واله جګړه غیر واقعي ده.

هغه وویل: "متحده ایالات باید ګرینلینډ د متحده ایالاتو د یوې برخې په توګه ولري. هیڅ اړتیا نشته چې حتی په هغه شرایطو کې چې تاسو یې پوښتنه کوئ، د یوې پوځي عملیاتو په اړه فکر یا خبرې وشي. هیڅوک به د ګرینلینډ د راتلونکې پر سر له متحده ایالاتو سره پوځي جګړه ونه کړي."

وپلټۍ
د امریکا ولسمشر ډونالډ ټرمپ وویل چې وینزویلا به ددینه وروسته د امریکايي چارواکیو لخوا اداره شي.
پر وینزویلا د امریکا د بریدونو او د ولسمشر مادورو د 'نیول کېدو' په اړه د نړۍ غبرګونونه
د امریکا د بهرنیو چارو وزیر روبیو ویلي دي چې د وینزویلا ولسمشر مادورو له امریکا لخوا نیول شوی دی.
چین د اسرائیلو لخوا د سومالي لینډ د په رسمیت پیژندولو سره سخت مخالفت وکړ
روسیه: په اوکراین کې اروپايي ځواکونه به مشروع اهداف وي
ممداني : د اسلام دښمنۍ او فلسطین پر وړاندې د کرکې پر خلاف به مبارزه زما لومړیتوب وي
پوتین د سوریې له بهرنیو او دفاع وزیرانو سره د ستراتیژیکو همکاریو په اړه خبرې وکړې
د ټرمپ د مهمې وینا مهم ټکي
روسیې د وینزویلا په مسئله کې امریکا ته خبرداری ورکړ چې وژونکې تیروتنه ونکړي
د اروپايي ټولنې د کمیسیون مشره: 'اروپا باید له ځانه دفاع وکړي، پر ځان تکیه وکړي'
هنګري د اوکراین لپاره د پورونو په موخه د روسیې د شتمنیو کارول "بې ساري پارونه" وبلله
کایا کالاس د اوکراین لپاره د روسیې د شتمنیو کارولو په موخه د بلجیم د ملاتړ غوښتنه کوي
اروپايي متحدینو د اوکراین له ولسمشر ملاتړ کړی او  ټرمپ د سولې وړاندیز ځینو برخو په اړه یي شک ښکار کړ
چین په وینزویلا او لاتینه امریکا کې د امریکا له 'مداخلې' سره مخالفت کوي او د دیپلوماسۍ غوښتنه کوي
د روسیې ولسمشر پوتین اروپايي ټولنې ته خبرداری وکړ که اروپا جګړه غواړي، روسیه ورته چمتو ده
کرملین: د روسیې ولسمشر ولادیمیر پوتین به د سه شنبې په ورځ د امریکا له استازي ویتکوف سره وګوري .
ایا تر پسرلي پورې د اوکراین او روسیې ترمنځه سوله ممکن ده؟
د امریکا ولسمشر ټرمپ د وینزویلا له ولسمشر سره ټیلیفوني خبرې کړي دي
د اوکرایني چارواکي : اوکراین به د زیلینسکي د مشرۍ پر مهال خپله خاوره پرینږدي
زیلینسکي: ټرمپ د سولې پلان مونږ یا د خپل عزت او یا د خپل مهم متحد د لاسه ورکولو له خطر سره مخ کړي یو