تورکیه
4 د لوستلو دقیقې
ولسمشر اردوغان : تورکیه لکه څرنګه چې د سوریې د ټولو خلکو لپاره تضمین دی د ټولو کردانو لپاره هم دی
ولسمشر اردوغان ټینګار وکړ چې د تورکیې د پېړۍ لید به لومړی د یوه لوی او ځواکمن، له ترهګرۍ پاک تورکیې په جوړېدو سره پوره شي، او بیا به د ګډو هڅو له لارې سیمه له ترهګرۍ پاکه شي.
ولسمشر اردوغان : تورکیه لکه څرنګه چې د سوریې د ټولو خلکو لپاره تضمین دی د ټولو کردانو لپاره هم دی
/ Anadolu Agency

د تورکیې ولسمشر رجب طیب اردوغان د سه شنبې په ورځ وویل چې تورکیه  لکه څرنګه چې  د سوریې د ټولو ورونو خلکو لپاره ده د کردانو د امنیت، سولې او هوساینې تضمین کوونکی هېواد  هم دی.

هغه د مالازګیرت د بریا د ۹۵۴مې کلیزې په مناسبت د تورکیې په موش ولایت کې د وینا پر مهال وویل: "هغه څوک چې انقرې او دمشق ته مخه کوي، بریالي کېږي."

ولسمشر اردوغان ټینګار وکړ چې د تورکیې د پېړۍ لید به لومړی د یوه لوی او ځواکمن، له ترهګرۍ پاک تورکیې په جوړېدو سره پوره شي، او بیا به د ګډو هڅو له لارې سیمه له ترهګرۍ پاکه شي.

هغه زیاته کړه چې د ټولو خنډونو، بندیزونو او تخریبي هڅو سره سره، انقره د یوه ځواکمن تورکیې لپاره د هڅو کولو ته ژمنه ده، چې د ۸۶ میلیونه خلکو په توګه د تاریخ، کلتور، ګډ تمدن او ګډو عقایدو په بنسټ سره یو موټی دي.

اردوغان وویل: "موږ به د ترکانو، عربو او کردانو په توګه په دې خاوره کې تر قیامته یو ځای ژوند وکړو."

د هغه څرګندونې څو اونۍ وروسته له هغې وشوې چې د تورکیې پارلمان د یوه لوړپوړي کمیټې د جوړولو اعلان وکړ چې موخه یې د "له ترهګرۍ پاک تورکیې" لپاره قانوني لاره چارې برابرول دي. د تورکیې چارواکو دا ګام د سیمې د سولې لپاره یو تاریخي بدلون ګڼلی.

دا کمیټه د اګست په ۵مه پرانیستل شوه او د ملي یووالي، ورورولۍ او ډیموکراسۍ کمیټې په نوم یادیږي. دا د ترکانو او کردانو ترمنځ د خبرو اترو لپاره یوه ډیالوګي پلاتفورم ګڼل کېږي چې د هر ډول اختلافاتو د پارلماني لارو چارو له لارې حل کولو هڅه کوي.

د تورکیې د پارلمان رئیس نعمان کورتولموش د دې کمیټې د پرانیستې پر مهال وویل: "د ترکانو او کردانو ترمنځ ورورولي زموږ د جغرافیې بنسټیز عنصر دی."

هغه زیاته کړه: "دا پروسه د ملي بقا یوه موضوع ده چې د ترکانو، کردانو او د ټولنې د ټولو برخو د ګډ راتلونکي سره تړاو لري."

چارواکي وايي چې دا کمیټه به د اصلاحاتو د پېژندلو، د قوانینو د مسودې جوړولو او د پرمختګ په اړه د خلکو د خبرولو لپاره یوه مشورتي اداره وي، چې د دې ماموریت به تر ۲۰۲۵ کال پورې دوام وکړي.

سیمه ییزې اندېښنې:

د مارچ په ۱۰مه، د سوریې ولسمشرۍ اعلان وکړ چې د سوریې ډیموکراتیکو ځواکونو (SDF) د دولتي ادارو سره د یوځای کېدو لپاره یوه هوکړه لاسلیک کړې، چې د هېواد د ځمکنۍ بشپړتیا بیا تایید کوي او د هر ډول وېش هڅې ردوي.

خو د دې هوکړې د لاسلیک څو میاشتې وروسته، د سوریې ولسمشر احمد الشراع د دې هوکړې د تطبیق په اړه د SDF د خبرو او کړنو ترمنځ د تضادونو له امله نیوکه وکړه.

د جولای په میاشت کې، ۳۰ د PKK ترهګرو په شمالي عراق کې د یوې غار په خوله کې خپل وسلې وسوځولې، چې انقرې دا د دې ډلې د ختمېدو پیل وباله.

دا پرمختګ د PKK له اوږدې مودې راهیسې د تورکیې پر وړاندې د ترهګرۍ کمپاین کې یو له مهمو نښو څخه ګڼل کېږي، چې د انقرې، امریکا او اروپایي اتحادیې لخوا د ترهګرې ډلې په توګه پېژندل شوې.

SDF د YPG لخوا رهبري کېږي، چې د PKK د سوریې څانګه ده.

د اګست په ۱۳مه، د تورکیې د بهرنیو چارو وزیر حاکان فیدان د خپل سوریایي سیال سره د ګډې خبري غونډې پر مهال خبرداری ورکړ چې د YPG ترهګره ډله باید ژر تر ژره د تورکیې او سیمې لپاره د ګواښ په توګه خپل فعالیتونه ودروي.

هغه وویل: "زما غوښتنه له YPG څخه دا ده چې دوی باید ژر تر ژره د تورکیې او سیمې لپاره د ګواښ په توګه خپل شتون ختم کړي، او له هغو ترهګرو سره چې له نړۍ څخه یې راټول کړي، ځان لرې کړي."

 

وپلټۍ
د چین او امریکا مشرانو د دواړو هیوادونو ترمنځ د همکارۍ پر زیاتولو او لا پیاوړې کولو موافقه وکړه.
ایران او متحده عربي امارات په نوي ډیلي کې د بریکس د بهرنیو چارو وزیرانو په غونډه کې سره  مشاجره وکړه
تورکیې او قزاقستان د نویو تړونونو په لاسلیکولو سره خپله دفاعي او انرژيکي ملګرتیا پیاوړې کړه
اسرائیلو د اېف-۳۵ جنګي الوتکو د وړتیاوو د لوړولو لپاره د ۳۵ میلیون ډالرو په ارزښت تړون لاسلیک کړ
ملګري ملتونه : په افغانستان کې د وچکالۍ بحران لا پسې ژور شوی دی
هندي چارواکي : په عمان کې د هند بیرغ لرونکې کښتۍ د برید له امله ډوبه شوې، عمله یې وژغورل شوه
روسیه د افغانستان له واکمنو طالبانو سره یو بشپړ او هر اړخیز شراکت رامنځته کوي.
لسګونه غیرقانوني اسرائیلي میشتي د پولیسو تر ساتنې لاندې الاقصی جومات ته ننوتل
د هند په شمالي سیمو کې د سختو طوفانونو له امله نږدې ۹۰ کسان وژل شوي دي
شي جنپینګ ټرمپ ته خبرداری ورکړ چې که د تایوان مسله په سمه توګه حل نه شي،'نښتې او شخړې'به رامنځته شي
د اوکراین پلازمینه کیف د روسیې د بې پیلوټه الوتکو او توغندیو له لوی برید سره مخ شوې.
په هند کې د "برېکس"د بهرنیو چارو وزیرانو د ایران د جګړې تر سیوري لاندې پیل شوه
اماراتو د ایران د جګړې پر مهال دغه هیواد ته د اسرائیل د قاتل لومړي وزیر نتنیاهو پټ سفر رد کړ
د پاکستان په سویل لویدیځ کې له وسله والو سره په نښته ۵ سرتېري او ۷ وسله وال وژل شوي
مهم خبرونه