نړۍ
3 د لوستلو دقیقې
سویلي کوریا د اوکراین او ایران د جګړو له درسونو وروسته د ۵۰۰،۰۰۰ 'ډرون جنګیالیو' د روزلو پلان لري
د سویلي کوریا د دفاع وزارت ویلي چې دا هیواد به د شمالي کوریا د ځوابولو لپاره د خپلو ډرون او د ډرون ضد وړتیاوو کچه په چټکۍ سره لوړه کړي، چې په دې کې د ۵۰۰،۰۰۰ "ډرون جنګیالیو" روزنه او په لومړۍ کرښه کې پر پوځي واحدونو د لسګونو زرو بې پیلوټه سیسټمونو وی
سویلي کوریا د اوکراین او ایران د جګړو له درسونو وروسته د ۵۰۰،۰۰۰ 'ډرون جنګیالیو' د روزلو پلان لري
سویلي کوریا د اوکراین او ایران د جګړو له درسونو وروسته د ۵۰۰،۰۰۰ 'ډرون جنګیالیو' د روزلو پلان لري

سیول وايي چې تر ۲۰۲۹ کال پورې به د ځمکنیو، سمندري، هوايي او مارین ځواکونو لپاره ۱۱۰،۰۰۰ ډرون الوتکې تولید کړي؛ ځکه په اروپا او منځني ختیځ کې ارزانه او په کور دننه تولید شوي ډرون د دودیز پوځي ځواک لپاره ننګونې جوړوي.

د سویلي کوریا د دفاع وزارت ویلي چې دا هیواد به د شمالي کوریا د ځوابولو لپاره د خپلو ډرون او د ډرون ضد وړتیاوو کچه په چټکۍ سره لوړه کړي، چې په دې کې د ۵۰۰،۰۰۰ "ډرون جنګیالیو" روزنه او په لومړۍ کرښه کې پر پوځي واحدونو د لسګونو زرو بې پیلوټه سیسټمونو ویشل شامل دي.

پوځ پلان لري چې تر ۲۰۲۹ کال پورې ۱۱۰،۰۰۰ ډرون الوتکې تولید کړي ترڅو په اردو، سمندري ځواک، هوايي ځواک او مارین ځواکونو کې وکارول شي. هدف دا دی چې ډرون د هر سرتیري لپاره یو معیاري وسیله وګرځي.

د دفاع وزیر، ان ګیو-بیک د جمعې په ورځ په یوه خبري ناسته کې وویل: "ډرون باید نور یوازې د محدودو واحدونو وسیله نه وي، بلکې یو نړیوال جنګي اوزار وي." هغه زیاته کړه چې سرتیري باید له ډرون څخه د خپلې "دویمې شخصي وسلې" په توګه کار واخلي.

ښاغلي ان وویل چې سیول به د امنیتي اندېښنو له امله د چینايي پرزو پر ځای ۱۰۰ سلنه په کور دننه په تولید شویو پرزو تکیه وکړي.

دا اعلان په داسې حال کې کیږي چې دواړه کوریاوې د ډرون وړتیاوو د لوړولو هڅې ګړندۍ کوي. دا هڅې د اوکراین او منځني ختیځ له جګړو څخه اغیزمنې دي، چیرې چې بې پیلوټه سیسټمونه د جګړې په ډګر کې د لوبې بدلونکو (game changers) په توګه راڅرګند شوي دي.

وزیر وویل: "ارزانه ډرون چې په لوی شمیر کارول کیږي، د جګړې طبیعت په بنسټیز ډول بدلوي." هغه خبرداری ورکړ چې شمالي کوریا هم خپل بې پیلوټه سیسټمونه پرمختللي کوي، چې دا په سویل کې نظامي او ملکي تاسیساتو ته ګواښونه زیاتوي.

د سویلي کوریا په پلان کې د ډرون ضد سیسټمونو پراخول هم شامل دي، لکه لیزر او د لوړ ځواک لرونکي مایکروویو وسلې. همدارنګه هڅه کیږي چې هر پوځي واحد په خپله د ډرون له لارې د څارنې او برید عملیات ترسره کړي، نه دا چې یوازې پر مرکزي قوماندې تکیه وکړي.

یوه جګپوړي دفاعي چارواکي وویل چې پوځ به د ۲۰،۰۰۰ څخه د زیاتو ارزانه او یو ځل کارېدونکو ډرون الوتکو د ترلاسه کولو او همدارنګه د مصنوعي ذکاوت (AI) پر بنسټ د "ډرونونو د ډلې" (swarm systems) د معرفي کولو لپاره ګامونه پورته کړي.

وزارت ویلي چې دوی به د تدارکاتو قوانین اصلاح کړي ترڅو د ملکي ټیکنالوژۍ کارول ګړندي کړي او پوځ به د یو لوی پیرودونکي په توګه د ډرون کورني صنعت سره مرسته وکړي.

دا پرمختګونه د پخوانۍ ادارې تر مشرۍ لاندې د ډرون عملیاتو په اړه له سیاسي حساسیتونو وروسته رامنځته کیږي. روانه میاشت، د سویلي کوریا یوې محکمې پخوانی ولسمشر یون سوک یول په دې تور په ۳۰ کاله بند محکوم کړ چې شمالي کوریا ته یې د یوې ډرون الوتکې په استولو سره هڅه کوله د ۲۰۲۴ کال د نظامي حکومت (martial law) د اعلان لپاره پلمه جوړه کړي.

د اوسني ولسمشر لي جې میونګ حکومت د دغو تورونو وروسته د ډرون عملیاتو قومانده منحل کړه. د جمعې ورځې پلانونه هدف لري چې دا قومانده په یو نوي سازمان بدله کړي چې پر پالیسۍ او پرمختګ تمرکز وکړي، خو عملیاتي واک به انفرادي پوځي واحدونو ته ورکړل شي.

سویلي کوریا همدارنګه د نفوسو د کمښت له ستونزې سره مخ ده، چې دا کار پوځ اړ باسي ترڅو د جګړې د وړتیا ساتلو لپاره پر اتومات او بې پیلوټه سیسټمونو ډیره تکیه وکړي.

وپلټۍ
په ۲۰۲۵ کال کې تورکیې ته د راغلو کډوالو شمېر د تیر کال په پرتله ۲۵.۲ سلنه زیات شوی دی
ملګري ملتونه: په غزه کې نږدې ۱.۷ میلیونه بې ځایه شوي فلسطینیان له ناورین سره مخ دي
ایران دا ادعا رد کړه چې ګواکې ازادې شوې پیسې باید پر امریکايي توکو مصرف شي
مارکو روبیو منځني ختیځ ته خپل سفر پیل کړ؛ خلیجي متحدین د ایران په اړه د لازمو ځوابونو په تمه دي
روسیه وايي تېره شپه یې د اوکراین ۳۲۳ ډرون الوتکې نسکورې کړې دي
د امریکا سنا مجلس د جګړې د واکونو پریکړه لیک تصویب کړ
ملګرو ملتونو څېړنه:ماشومانو په قصدي ډول په نښه کول په غزه کې د اسرائیلو د روانې نسل وژنې یوه برخه ده
ولسمشر اردوغان د  پزشکیان سره په ټلیفوني خبرو کې د سیمه ییزې سولې لپاره د مرستې ژمنه وکړه
د اوکراین لخوا د روسیې په ورونژ ښار په توغندیز برید کې ۵ کسان وژل شوي دي.
ایران وايي چې له امریکا سره په سویس کې تخنیکي خبرې اترې پای ته ورسیدې
د کاناډا په مونټریال کې په ډزو کې یو پولیس او یو ملکي وګړی وژل شوي
افغان طالبانو یو پلاوی د کډوالو پر مسئلې د خبرو په موخه اروپا ته سفر کوي.
د ایران لوړپوړی مذاکره کوونکی: د هرمز تنګی به د تهران لخوا اداره کیږي
د قطر لومړی وزیر: د امریکا او ایران خبرې 'هیله بښونکې' دي، خو باید محتاط واوسو
د طالبانو محتسبینو شاوخوا ۲۰ تنه مرستندویه کارکوونکي د "لنډو ږیرو" له امله نیولي دي