منځنی ختیځ
2 د لوستلو دقیقې
ټرمپ ادعا کړې چې امریکا د ایران پر خارک ټاپو پراخ بمي بریدونه کړي
د امریکا ولسمشر وايي، امریکايي ځواکونو د ایران پر خارک ټاپو پوځي اهداف بمبارد کړي، هغه ټاپو چې د دغه هېواد د اومه تېلو ډېری صادرات له همدې لارې کېږي.
ټرمپ ادعا کړې چې امریکا د ایران پر خارک ټاپو پراخ بمي بریدونه کړي
ټرمپ ادعا کړې چې امریکا د ایران پر خارک ټاپو پراخ بمي بریدونه کړي / Reuters
14 مارچ 2026

د امریکا ولسمشر ډونالډ ټرمپ ویلي، امریکايي پوځ د ایران پر خارک ټاپو یو لوی برید کړی او خبرداری یې ورکړی چې که د هرمز تنګي له لارې د کښتیو تګ راتګ ګډوډ شي، نو د دغه هېواد د تېلو بنسټیز تاسیسات به په نښه شي.

ټرمپ د شنبې په سهار پر خواله رسنیو ولیکل: "د امریکا مرکزي قومندانۍ (سنټکام) د منځني ختیځ په تاریخ کې یو له تر ټولو ځواکمنو بمي بریدونو څخه ترسره کړ او د ایران په ارزښتناک ټاپو، خارک کې یې هر پوځي هدف په بشپړه توګه له منځه یووړ."

"ما غوره وګڼله چې پر دغه ټاپو د تېلو بنسټیز تاسیسات له منځه یونه سم. خو که ایران یا بل هر څوک د هرمز تنګي له لارې د کښتیو په ازاد او خوندي تګ راتګ کې خنډ جوړ کړي، زه به سمدستي پر خپلې پرېکړې بیا کتنه وکړم."

بنسټیز ټاپو

که څه هم امریکا او اسرائیلو د دغه ټاپو په اړه له احتیاط څخه کار اخیستی، خو د ټرمپ ادارې د چارواکو له قوله ویل شوي چې په منځني ختیځ کې د امریکا او اسرائیلو د جګړې د دوام په صورت کې د خارک نیول یو له انتخابونو څخه دی.

د جي پي مورګن د یوه نوي راپور له مخې، دغه ټاپو چې د ایران له اصلي خاورې شاوخوا ۳۰ کیلومتره لرې موقعیت لري، د ایران د اومه تېلو شاوخوا ۹۰ سلنه صادرات له همدې لارې کېږي.

دغه ټاپو د منهاتن شاوخوا درېیمه برخه مساحت لري او کارپوهان وايي چې د دې پر وړاندې هر ډول اقدام به چټک غبرګونونه ولري.

د ایران بریدونو د هرمز په تنګي کې سمندري تګ راتګ تقریبا په ټپه درولی - هغه تنګی چې په عادي توګه د نړۍ د اومه تېلو او مایع طبیعي ګاز پنځمه برخه له همدې لارې تېرېږي - او د خلیج په نورو هېوادونو کې یې هم د تېلو پر بنسټیزو تاسیساتو اغېز کړی دی.

ټرمپ وویل، امریکايي سمندري ځواک به "ډېر ژر" د تېلو د صادراتو د بیا پیلولو لپاره له دغه تنګي څخه د ټانکرونو ملتیا پیل کړي، ځکه نوموړی په امریکا کې د تېلو د لوړېدونکو بیو د کنټرولولو هڅه کوي.

په خارک ټاپو کې د ۱۹۶۰ او ۱۹۷۰ لسیزو پر مهال د ایران د تېلو صنعت د پراختیا په ترڅ کې مهم پرمختګونه وشول، ځکه په هغه وخت کې د دغه هېواد ډېری سواحل د لویو ټانکرونو لپاره ډېر کم عمقه وو.

 

وپلټۍ
ایران د هرمز تنګي د ټرانزیټ له فیسونو څخه په کال کې د ۱۵ میلیارده ډالرو عایدو تمه لري
اسرائیلي ځواکونو د سوریې په قنیطره کې پر کلي برید وکړ، کورونه یې تلاشي کړل او اوسېدونکي یې وېرول
اسرائیلو د لبنان اوسیدونکو ته خبرداری ورکړی چې د زهراني سیند سویل ته له سیمو ووځي
د امریکا لخوا د هرمز تنګي د کلابندۍ پر مهال د ایران اړوند کښتۍ خلیج ته نوې لاره کاروي
سعودي عربستان له امریکا غوښتي چې د پراخې شخړې د زیاتېدو د اندېښنو له امله د هرمز تنګي بندیز لرې کړي.
ایران پر پنځو عربي هېوادونو  امریکا او اسرائیلو په بریدونو کې د ګډون تور پورې کړ،د تاوان غوښتنه وکړه
ملګري ملتونه: ټولې خواوې باید په هرمز تنګي کې د کښتۍ چلولو ازادۍ ته درناوی وکړي
امریکا په اسلام‌اباد کې له ایرانه د ۲۰ کلونو لپاره د یورانیمو د غني کولو د بندولو غوښتنه کړې وه
د ایران ولسمشر مسعود پزشکیان د روسیې له ولسمشر ولادیمیر پوتین سره ټیلیفوني خبرې وکړې.
ایران :په د اسلام آباد په مذاکراتو کې د امریکا سره هوکړې ته ډیر نږدې شوي وو خو امریکا خنډ رامنځته کړ
ایران : د امریکا او اسرائیل په بریدونو کې د وژل شوو ۳۳۷۵ تنو هویت تثبیت شوی دی
حماس په غزه کې د اوربند په تړاو د اسرائیلو د سرغړونو د دوام له امله د نړیوالو اقداماتو غوښتنه وکړه
اسرائیلو د غزې په بریدونو کې د دریم ټولګي زده کونکي په ګډون پنځه فلسطینیان ووژل شول
د ایران ستر مشر د هرمز تنګي په کنټرول کې د 'نوي پړاو' ژمنه وکړه او د جنګي تاوان غوښتنه یې وکړه
د ایران او سعودي عربستان د بهرنیو چارو وزیرانو ټیلیفوني خبرې وکړې
د بریتانیا لومړي وزیر د سعودي عربستان د ولیعهد سره لیدنه وکړه.
ایران وايي د سولې له خبرو وړاندې د ۱۰ ماده ییز چوکاټ مهمې مادې نقض شوي
د اوربند سره سره  ایران او خلیجي هېوادونو کې د نویو ډرون او توغندیزو بریدونو خبر ورکړل شوی
ایران :  چین، روسیه، تورکیه او پاکستان کولی شي په منځني ختیځ کې د سولې ضمانت وکړي
نتنیاهو اپوزیسیون امریکا او ایران د اوربند لپاره د نتنیاهو ملاتړ 'سیاسي او ستراتیژیکه ناکامي' وبلله