نړۍ
4 د لوستلو دقیقې
امریکايي سناتوران د ایرانی اټومي ځایونو پر ضد د بریدونو د اغېزې په اړه اختلاف لري
د امریکا سناتوران د ایران د اټومي بنسټونو پر وړاندې د وروستیو امریکایي هوايي بریدونو د اغېزمنتیا په اړه اختلاف د نظر لري. ډیموکراټان د دې عملیاتو د بریا په اړه شک څرګندوي، په داسې حال کې چې جمهوري غوښتونکي د دې ماموریت له پایلو دفاع کوي.
امریکايي سناتوران د ایرانی اټومي ځایونو پر ضد د بریدونو د  اغېزې په اړه اختلاف لري
/ Reuters
27 جون 2025

د امریکا سناتوران د ایران د اټومي بنسټونو پر وړاندې د وروستیو امریکایي هوايي بریدونو د اغېزمنتیا په اړه اختلاف د نظر لري. ډیموکراټان د دې عملیاتو د بریا په اړه شک څرګندوي، په داسې حال کې چې جمهوري غوښتونکي د دې ماموریت له پایلو دفاع کوي.

دا غبرګونونه د هغه محرم راپور وروسته څرګند شول چې د امریکا ولسمشر ډونالډ ټرمپ د دې عملیاتو د امر په اړه سناتورانو ته وړاندې کړ. د سنا د ډیموکراټانو مشر چک شومر د عملیاتو د پلان د نشتوالي نیوکه وکړه او ویې ویل چې هغه د ټرمپ له دې ادعا چې د ایران اټومي پروګرام "له منځه وړل شوی" دی، قانع کوونکی ځواب ترلاسه نه کړ.

شومر خبریالانو ته وویل: "هیڅ منظم ستراتیژي، هیڅ پای هدف، او هیڅ پلان شتون نه درلود." هغه د جګړې د واکونو د قانون د پلي کولو غوښتنه وکړه، چې موخه یې د ولسمشر د دې وړتیا محدودول دي چې د کانګرس له اجازې پرته پوځي عملیات ترسره کړي.

د کنیکټیکټ ایالت سناتور کریس مورفي وویل چې دغه راپور د هغه نظر تایید کړ چې هوايي بریدونه یوازې د څو میاشتو لپاره د ایران پروګرام ځنډولی دی. هغه د ټرمپ څرګندونې مبالغه وبللې او زیاته یې کړه: "تاسو نشئ کولی پوهه د بمونو په واسطه له منځه یوسئ، که هر څومره ساینسپوهان ووژنئ هم."

د ارکنساس ایالت جمهوري غوښتونکي سناتور ټام کاټن وویل چې بریدونو "ویجاړونکی زیان" اړولی دی، ځکه چې د ایران د اټومي وسلو هڅو کلیدي برخې لکه سنټرفیوجونه، د بدلون تاسیسات او اټومي ساینسپوهان یې په نښه کړي دي. هغه وویل: "موږ ډاډه یو، ځکه چې دا ټول د ناکامۍ واحد ټکي دي."

د سویلي کارولینا ایالت سناتور لینډسي ګراهام هم د بریدونو اغېزمن ګڼل تایید کړل، خو خبرداری یې ورکړ چې ستونزه لا نه ده ختمه شوې. هغه وویل: "زه نه غواړم خلک فکر وکړي چې ستونزه ختمه شوې، ځکه چې داسې نه ده. هغوی به بیا هم دې هڅو ته دوام ورکړي."

د بریدونو د اغېزمنتیا په اړه دوامداره بحثونه:

محرم راپور د دې په اړه بحثونه لا زیات کړل چې آیا بریدونو د ایران اټومي وړتیاوې په ریښتیا زیانمنې کړې دي او که یوازې یې لنډمهاله ځنډ رامنځته کړی دی. د عملیاتو د ستراتیژیکو پایلو او وخت په اړه پوښتنې لا هم زیاتېږي.

د اروپایي استخباراتو یو راپور چې په همدې وخت کې خپور شو، څرګنده کړه چې بریدونو زیان اړولی دی، خو د ایران اټومي تاسیسات یې په بشپړ ډول نه دي ویجاړ کړي. راپور وویل چې ډېری زیانمن شوي تاسیسات په پای کې بیا رغول کېدای شي.

ټرمپ د امریکا پر رسنیو لکه سي اېن اېن او نیویارک ټایمز نیوکه وکړه، چې راپورونه یې د بریدونو د ناکامۍ په اړه خپاره کړي وو او ویلي یې وو چې دا بریدونه د ایران اټومي هڅې پای ته نه دي رسولې.

خامنه‌ای د پېښو مبالغه ګڼلې:

په ورته وخت کې، د ایران ستر مشر علي خامنه‌ای په یوه تلویزیوني وینا کې چې د اسراییلو سره د جګړې د اوربند وروسته یې خپله لومړۍ څرګندونه وه، د ایران د اسراییلو پر وړاندې "بریا" وستایله، ژمنه یې وکړه چې د امریکا فشار ته به هیڅکله تسلیم نه شي او ټینګار یې وکړ چې واشنګټن ته یو سپکاوی شوی "څپېړه" ورکړل شوې ده.

خامنه‌ای وویل: "د امریکا ولسمشر په غیر معمولي ډول پېښې مبالغه کړې، او ښکاره شوه چې هغه دې مبالغې ته اړتیا لرله." هغه د امریکا دا ادعا رد کړه چې د ایران اټومي پروګرام د لسیزو لپاره شاته غورځول شوی دی. هغه ټینګار وکړ چې بریدونو د ایران اټومي بنسټونو ته "هیڅ مهم زیان" نه دی اړولی.

خو د ایران د بهرنیو چارو وزیر عباس عراقچي وویل چې زیان "جدي" دی او د دې په اړه یو تفصیلي ارزونه روانه ده.

د اسراییلو پوځ وویل چې د ایران اټومي ځایونو ته "د پام وړ" زیان رسېدلی دی، خو خبرداری یې ورکړ چې د زیان بشپړه ارزونه لا وختي ده. د اسراییلو لومړي وزیر بنیامین نتنیاهو وویل چې اسراییلو د ایران اټومي پروژه شنډه کړې ده، او خبرداری یې ورکړ چې که ایران د دې بیا رغولو هڅه وکړي، نو ورته شدت سره به مخ شي.

ایران په دوامداره توګه د اټومي وسلو جوړولو هڅې رد کړې دي او د اټومي انرژۍ د سوله ییزې استفادې لپاره خپل "قانوني حقونه" دفاع کوي. د ایران د روغتیا وزارت په وینا، د اسراییلو بریدونو لږ تر لږه ۶۲۷ ملکي وګړي وژلي دي، په داسې حال کې چې د اسراییلو د معلوماتو له مخې، د ایران بریدونو ۲۸ کسان وژلي دي.

وپلټۍ
اوکراین او روسیې د ایسټر لنډ اوربند پای ته رسیدو وروسته د بې پیلوټه الوتکو بریدونه بیا پیل کړل
په سوډان کې د لوږې بحران ژور شوی، په میلیونونه خلک په ورځ کې يو ځل ډوډۍ خوري
سویلي کوریا او پولنډ دفاعي اړیکې پیاوړې کوي
سانچیز بیجینګ ته د سفر پر مهال د چین او اروپايي ټولنې ترمنځ سوداګریز واټن ناپایه وباله
بلوچستان ازادۍ پوځ په نامه وسله والې ډلې د پاکستان پر ساحلي ساتونکو برید کړی؛ ۳ تنه وژل شوي
پاکستان د ایران او امریکا څخه د اوربند ژمنو ته د درناوي کولو غوښتنه وکړه
د ایران او امریکا ترمنځه د ۱۹۷۹ کال راهیسې د لومړي ځل لپاره په لوړه کچه مخامخ لیدنه وشوه.
د امریکا او ایران ترمنځه د روانو مذاکراتو د لومړي پړاو نه تر اوسه پورې کومه نتیجه نده ترلاسه شوې
د هالنډ د بهرنیو چارو وزیر: ناټو د امریکا د ګټو لپاره حیاتي ده، تورکیه کلیدي رول لوبوي
د جنوبي کوریا ولسمشر د اسرائیلي پوځیانو ظلم او څیره ټولې نړۍ ته ښکاره کړه
د امریکا مرستیال ولسمشر وینس د امریکا او ایران د مهمو خبرو پیلولو لپاره پاکستان ته ورسېد
د ګرینلینډ لومړي وزیر د ټرمپ څرګندونې رد کړې
روسیې له اوکراین سره د ارتودوکس ایسټر جشن اوربند اعلان کړ
ټرمپ: ایران د هرمز تنګي له لارې د تېلو لېږد ته په اجازه ورکولو کې 'خورا کمزوری' عمل کوي
د پاکستان دفاع وزیر په لبنان کې د ۳۰۰ کسانو له وژل کېدو وروسته اسرائیل 'سرطاني غده' بللی دی
د ملګرو ملتونو سرمنشي پر لبنان د اسرائیلو بریدونه وغندل.
شمالي کوریا د کلسټر مهماتو سرګلولې لرونکی بالستیک توغندی وازمویه
ټرمپ وايي ناټو له امریکا سره په جګړه کې مرسته ونه کړه.
ټرمپ:امریکایي ځواکونه به تر هغې په ایران کې او شاوخوا کې پاتې شي ترڅو چې 'واقعي هوکړه' پلي نشي
پنټاګون: د ایران دفاعي او صنعتي بنسټونه «په بشپړ ډول» ویجاړ شوي دي