نړۍ
4 د لوستلو دقیقې
امریکايي سناتوران د ایرانی اټومي ځایونو پر ضد د بریدونو د اغېزې په اړه اختلاف لري
د امریکا سناتوران د ایران د اټومي بنسټونو پر وړاندې د وروستیو امریکایي هوايي بریدونو د اغېزمنتیا په اړه اختلاف د نظر لري. ډیموکراټان د دې عملیاتو د بریا په اړه شک څرګندوي، په داسې حال کې چې جمهوري غوښتونکي د دې ماموریت له پایلو دفاع کوي.
امریکايي سناتوران د ایرانی اټومي ځایونو پر ضد د بریدونو د  اغېزې په اړه اختلاف لري
/ Reuters
27 جون 2025

د امریکا سناتوران د ایران د اټومي بنسټونو پر وړاندې د وروستیو امریکایي هوايي بریدونو د اغېزمنتیا په اړه اختلاف د نظر لري. ډیموکراټان د دې عملیاتو د بریا په اړه شک څرګندوي، په داسې حال کې چې جمهوري غوښتونکي د دې ماموریت له پایلو دفاع کوي.

دا غبرګونونه د هغه محرم راپور وروسته څرګند شول چې د امریکا ولسمشر ډونالډ ټرمپ د دې عملیاتو د امر په اړه سناتورانو ته وړاندې کړ. د سنا د ډیموکراټانو مشر چک شومر د عملیاتو د پلان د نشتوالي نیوکه وکړه او ویې ویل چې هغه د ټرمپ له دې ادعا چې د ایران اټومي پروګرام "له منځه وړل شوی" دی، قانع کوونکی ځواب ترلاسه نه کړ.

شومر خبریالانو ته وویل: "هیڅ منظم ستراتیژي، هیڅ پای هدف، او هیڅ پلان شتون نه درلود." هغه د جګړې د واکونو د قانون د پلي کولو غوښتنه وکړه، چې موخه یې د ولسمشر د دې وړتیا محدودول دي چې د کانګرس له اجازې پرته پوځي عملیات ترسره کړي.

د کنیکټیکټ ایالت سناتور کریس مورفي وویل چې دغه راپور د هغه نظر تایید کړ چې هوايي بریدونه یوازې د څو میاشتو لپاره د ایران پروګرام ځنډولی دی. هغه د ټرمپ څرګندونې مبالغه وبللې او زیاته یې کړه: "تاسو نشئ کولی پوهه د بمونو په واسطه له منځه یوسئ، که هر څومره ساینسپوهان ووژنئ هم."

د ارکنساس ایالت جمهوري غوښتونکي سناتور ټام کاټن وویل چې بریدونو "ویجاړونکی زیان" اړولی دی، ځکه چې د ایران د اټومي وسلو هڅو کلیدي برخې لکه سنټرفیوجونه، د بدلون تاسیسات او اټومي ساینسپوهان یې په نښه کړي دي. هغه وویل: "موږ ډاډه یو، ځکه چې دا ټول د ناکامۍ واحد ټکي دي."

د سویلي کارولینا ایالت سناتور لینډسي ګراهام هم د بریدونو اغېزمن ګڼل تایید کړل، خو خبرداری یې ورکړ چې ستونزه لا نه ده ختمه شوې. هغه وویل: "زه نه غواړم خلک فکر وکړي چې ستونزه ختمه شوې، ځکه چې داسې نه ده. هغوی به بیا هم دې هڅو ته دوام ورکړي."

د بریدونو د اغېزمنتیا په اړه دوامداره بحثونه:

محرم راپور د دې په اړه بحثونه لا زیات کړل چې آیا بریدونو د ایران اټومي وړتیاوې په ریښتیا زیانمنې کړې دي او که یوازې یې لنډمهاله ځنډ رامنځته کړی دی. د عملیاتو د ستراتیژیکو پایلو او وخت په اړه پوښتنې لا هم زیاتېږي.

د اروپایي استخباراتو یو راپور چې په همدې وخت کې خپور شو، څرګنده کړه چې بریدونو زیان اړولی دی، خو د ایران اټومي تاسیسات یې په بشپړ ډول نه دي ویجاړ کړي. راپور وویل چې ډېری زیانمن شوي تاسیسات په پای کې بیا رغول کېدای شي.

ټرمپ د امریکا پر رسنیو لکه سي اېن اېن او نیویارک ټایمز نیوکه وکړه، چې راپورونه یې د بریدونو د ناکامۍ په اړه خپاره کړي وو او ویلي یې وو چې دا بریدونه د ایران اټومي هڅې پای ته نه دي رسولې.

خامنه‌ای د پېښو مبالغه ګڼلې:

په ورته وخت کې، د ایران ستر مشر علي خامنه‌ای په یوه تلویزیوني وینا کې چې د اسراییلو سره د جګړې د اوربند وروسته یې خپله لومړۍ څرګندونه وه، د ایران د اسراییلو پر وړاندې "بریا" وستایله، ژمنه یې وکړه چې د امریکا فشار ته به هیڅکله تسلیم نه شي او ټینګار یې وکړ چې واشنګټن ته یو سپکاوی شوی "څپېړه" ورکړل شوې ده.

خامنه‌ای وویل: "د امریکا ولسمشر په غیر معمولي ډول پېښې مبالغه کړې، او ښکاره شوه چې هغه دې مبالغې ته اړتیا لرله." هغه د امریکا دا ادعا رد کړه چې د ایران اټومي پروګرام د لسیزو لپاره شاته غورځول شوی دی. هغه ټینګار وکړ چې بریدونو د ایران اټومي بنسټونو ته "هیڅ مهم زیان" نه دی اړولی.

خو د ایران د بهرنیو چارو وزیر عباس عراقچي وویل چې زیان "جدي" دی او د دې په اړه یو تفصیلي ارزونه روانه ده.

د اسراییلو پوځ وویل چې د ایران اټومي ځایونو ته "د پام وړ" زیان رسېدلی دی، خو خبرداری یې ورکړ چې د زیان بشپړه ارزونه لا وختي ده. د اسراییلو لومړي وزیر بنیامین نتنیاهو وویل چې اسراییلو د ایران اټومي پروژه شنډه کړې ده، او خبرداری یې ورکړ چې که ایران د دې بیا رغولو هڅه وکړي، نو ورته شدت سره به مخ شي.

ایران په دوامداره توګه د اټومي وسلو جوړولو هڅې رد کړې دي او د اټومي انرژۍ د سوله ییزې استفادې لپاره خپل "قانوني حقونه" دفاع کوي. د ایران د روغتیا وزارت په وینا، د اسراییلو بریدونو لږ تر لږه ۶۲۷ ملکي وګړي وژلي دي، په داسې حال کې چې د اسراییلو د معلوماتو له مخې، د ایران بریدونو ۲۸ کسان وژلي دي.

وپلټۍ
د اوکراین په بېلابېلو برخو کې د روسیې بریدونو شپږ کسان وژلي او لسګونه نور یې ټپیان کړي دي
اردوغان 'د وینو تږې شبکه' وغندله چې په ایران او لبنان کې ښوونځي او روغتونونه په نښه کوي
فیدان وویل چې ایران ښایي د پردې تر شا ډیپلوماسۍ ته چمتو وي
ټرمپ وايي پر ایران د جګړې پای ته رسولو لپاره معاملې ته چمتو نه دی
د ایران پر دریو امریکایي هوایي اډو د توغندیو او ډرون بریدونو ادعا کړې او نتنیاهو ته یې ګواښ کړی
د ایران په ځوابي برید کې د امریکا  پنځه د ټانکر الوتکو ته زیان اوښتی
راپور: امریکا منځني ختیځ ته نور سرتېري او جنګي بېړۍ استوي
اردوغان: د سیمه ییز اور له کندې د تورکیې بهر ساتل تر ټولو ستر لومړیتوب دی
په بغداد کې د تورکیې سفارت عراق ته د سفر خبرداری ورکړ
زرداري: افغان طالبانو پر پاکستان د ډرون بریدونو په کولو سره " له سرې کرښې خپله اړولې"
ټرمپ ادعا کړې چې امریکا د ایران پر خارک ټاپو پراخ بمي بریدونه کړي
د پاکستان په خېبر پښتونخوا ایالت کې د پولیسو پر یو موټر د چاودنې له امله لږ تر لږه ۷ پولیس وژل شوي
د پاکستان لومړي وزیر شریف د سعودي عربستان سره د پاکستان د 'بشپړ ملاتړ' ژمنه وکړه
تورکیه وايي ناټو هغه بالستیک مهمات شنډ کړي چې له ایران څخه د تورکیې فضا ته داخل شوي وو
د عراق په اربیل ښار کې ډرون برید یو فرانسوي پوځي وژلی او ۷ نور یې ټپیان کړي دي