روغتیا
2 د لوستلو دقیقې
ارجنټاین پر نړیوال روغتیايي سازمان د 'هنټا وایرس' د خپرېدو په قضیه کې د 'سیاسي چلند' تور پورې کړ
ارجنټاین په وروستیو کلونو کې د هنټا وایرس له تر ټولو سختې دورې سره مخ دی، چې دا روغتیايي بحران اوس له ډیپلوماټیکو نښتو سره هم غوټه شوی دی.
ارجنټاین پر نړیوال روغتیايي سازمان د 'هنټا وایرس' د خپرېدو په قضیه کې د 'سیاسي چلند' تور پورې کړ
ارجنټاین پر نړیوال روغتیايي سازمان د 'هنټا وایرس' د خپرېدو په قضیه کې د 'سیاسي چلند' تور پورې کړ / Reuters

په داسې حال کې چې ارجنټاین کې د تېر کال په پرتله د هنټا وایرس (hantavirus)پېښې نږدې دوه برابره شوې دي، دغه هېواد د نړیوال روغتیايي سازمان "مداخله" رد کړه او د ناروغۍ د زیاتوالي لامل یې د اقلیم بدلون وباله.

ارجنټاین په وروستیو کلونو کې د هنټا وایرس له تر ټولو سختې دورې سره مخ دی، چې دا روغتیايي بحران اوس له ډیپلوماټیکو نښتو سره هم غوټه شوی دی. په داسې حال کې چې روغتیايي چارواکي د دغه وایرس د کنټرول لپاره هڅې کوي، حکومت پر نړیوال روغتیايي سازمان تور پورې کړی چې د دې ناروغۍ له خپرېدو څخه "سیاسي ګټه" پورته کوي.

د هغه راپور له مخې چې د دوشنبې په ورځ خپور شو، ارجنټاین د ۲۰۲۵–۲۰۲۶ په فصل کې (چې له تېر جون څخه پیل شوی) د دغه وایرس ۱۰۱ تایید شوې پېښې ثبت کړې دي، په داسې حال کې چې تېر کال په همدې موده کې دا شمېر ۵۷ و. د روغتیا وزارت ویلي چې په ټول هېواد کې د پېښو کچه له ټاکلي حد څخه پورته تللې او د کمېدو نښې نه لیدل کېږي. یوازې د ۲۰۲۶ کال په لومړیو میاشتو کې ۴۲ پېښې ثبت شوې دي.

کارپوهان وايي چې چاپېریالي عوامل، لکه وچکالي او له هغې وروسته سخت بارانونه، د دې وایرس د خپرېدو اصلي لاملونه دي. وچکالي موږکان د خوړو په لټه کې د انسانانو هستوګنځایونو ته نږدې کوي او بارانونه د بوټو د تخمونو د ډېرېدو لامل کېږي چې ورسره د موږکانو نسل په بې ساري ډول زیاتېږي.

دغه بحران وروسته له هغه په یو جیوپولیټیکي جنجال بدل شو چې د 'ایم وي هونډیوس' (MV Hondius) په نوم یوې لوکسې سیاحتي بېړۍ کې، چې د ارجنټاین له یوه بندر څخه روانه شوې وه، د وایرس پېښې ولیدل شوې.

د یادونې وړ ده چې ارجنټاین د ۲۰۲۶ کال په مارچ کې د امریکا په څېر په رسمي ډول له نړیوال روغتیايي سازمان (WHO) څخه وتلی دی. تېره پنجشنبه د ارجنټاین د روغتیا وزارت دغه سازمان تورن کړ چې په یاده بېړۍ کې د وایرس له پېښو څخه په ناوړه ګټې اخیستنې غواړي د ارجنټاین پر "خپلواکې پرېکړې" (له سازمان څخه وتلو) اغېز وکړي. سره له دې هم، چارواکي وايي چې د ناروغۍ د څارنې لړۍ روانه ده، خو لا تر اوسه په بېړۍ کې د وایرس اصلي سرچینه نه ده په ګوته شوې.

 

وپلټۍ
ملګري ملتونه: د پولې له بندېدو سره سره، تر ۷۰۰ ډېرې د مرستو لارۍ افغانستان ته داخلې شوې
حماس په غزه کې د اوربند د تړون د دایمي کولو لپاره قاهرې ته ځي
ایران د امریکايي سرتېرو د نیولو یا وژلو لپاره ۳۰،۰۰۰ ډالره انعام اعلان کړ
تورکیې"دوست او ورور" هیواد پاکستان ته د خپلواکۍ د ورځې مبارکي ورکړه.
ولسمشر اردوغان د عدالت او پراختیا ګوند ۲۵ کلن مزل د تورکیې لپاره یو "تاریخي بدلون" وباله
زاخارووا: موږ له تورکیې څخه د سولې وړاندیزونه په دقت سره ارزوو
تورکیې د علي خان کوریش جنايي ډلې پر خلاف پراخه عملیات ترسره کړل.
اردوغان وویل چې د اروپايي ټولنې له خوا د ګمرکي اتحادیې او ویزو د ازادولو ګامونه د هرې خوا په ګټه دی
په کولمبیا کې د ډیرې زورورې زلزلې له امله په لسګونو تنو ته مرګ ژوبله اوښتې ده
ټرمپ وايي که ایران د جګړې تاوان غواړي ، امریکا لخوا له ایران نه د تاوان غوښتنه کوي
د تورکیې په شرناق ولایت کې د ټیکنو فیسټ (TEKNOFEST) د بې پیلوټه الوتکو سیالۍ پیل شوې
مولدووا د بې پیلوټه الوتکې تر چاودنې وروسته له روسیې څخه خپل سفیر هیواد ته راوباله
د تورکیې د بهرنیو چارو وزیر هاکان فیدان : د مکې تړون؛ ډله ییزه دفاع خو پرته له کوم هدف یا دښمنه
ايرانی چارواکی: د هرمز تنګی به تر هغو تړلی وي چې د ايران پر وړاندې ګواښونه پای ته نه وي رسېدلي
روسیه: ناټو او اروپایي ټولنه د نړیوال تروریزم برخه ګرځېدلي دي