قزاقستان د اروپا د دودیزو وسلو په تړون کې خپل ګډون وځنډاوه

قزاقستان د  اروپا د دودیزو وسلو په  تړون کې خپل ګډون وځنډاوه ځکه چې سیمه يیز تاوتریخوالی زیاتیږي او ډیر هیوادونه د اروپا د وسلو کنټرول سیسټم ته په خپلو ژمنو بیا غور کوي.

قزاقستان د جمعې په ورځ اعلان وکړ چې د اروپا په دودیزو وسله ‌والو ځواکونو تړون (CFE Treaty) کې یې ګډون وځنډاوه.

اړونده فرمان د ولسمشر قاسم جومرت توکایف لخوا لاسلیک شوی او د ولسمشرۍ په ویب ‌پاڼه کې خپور شوی دی.

د  اروپا د دودیزو وسلو  تړون په ۱۹۹۰ کال نوامبر کې په پاریس کې د ناټو د ۱۶ غړو هیوادونو او د وارسا تړون د ۶ غړو هیوادونو استازو لخوا لاسلیک شوی و.

دغه تړون په اروپایي سیمه کې د جنګي ټانکونو، زغره ‌والو جګړه ‌ییزو وسایطو، د ۱۰۰ میلی ‌مترو یا لوړې کچې توپچي سیستمونو، جنګي الوتکو، او بریدګرو چورلکو پر شمېر محدودیتونه وضع کړي، چې د اتلانتیک له سمندر څخه تر اورال پورې غځیدلي دي.

په پای کې ۲۸ هیوادونو دغه تړون لاسلیک کړ.

د تړون تازه نسخه د ۱۹۹۹ کال په استانبول کې د اروپا د امنیت او همکارۍ سازمان (OSCE) په سرمشریزه کې وړاندې شوه.

یوازې روسیې، بیلاروس، قزاقستان او اوکراین دا تعدیل شوې نسخه تصویب کړه.

روسیې په ۲۰۰۷ کال کې د اروپا دودیزو وسلو په  تړون کې خپل ګډون وځنډاوه او په ۲۰۲۳ کال کې یې له تړون څخه ووت، د دې اندیښنو په حواله چې د ناټو پراختیا د تړون له ټاکل شویو حدونو څخه زیاته شوې وه او د تړون شرایطو کې یې بدلونونه وړاندیز کړل، مګر هیڅ موافقه ونه شوه.

د روسیې د تړون پر ضد د نیوکو په ځواب کې، د ناټو هیوادونو پرېکړه وکړه چې د مسکو ګډون په تړون کې تر ناڅرګندې مودې وځنډوي.

وروسته، ورته د ځنډولو پرېکړې د بیلاروس، اوکراین، تورکیې، هنګري، مولدووا او نورو هیوادونو لخوا هم اعلان شوې.