منځنی ختیځ
3 د لوستلو دقیقې
ایران وايي،د تیلو یو لویې ټانکر کښتۍ د  هرمز په تنګي کې له ماین سره تر جنګیدو وروسته اور اخیستی دی
د ایران انقلابي ساتونکي (سپاه پاسداران) وايي، د تیلو یو لویې ټانکر کښتۍ چې په غیرې قانوني توګه او د یو بل مسیر څخه د هرمز له  تنګي څخه د تیریدو هڅه کوله له ماین سره تر ټکر وروسته چې له دوو میلیونو بېرلو څخه زیات خام تېل یې لېږدول، اور اخیستی دی.
ایران وايي،د تیلو یو لویې ټانکر کښتۍ د  هرمز په تنګي کې له ماین سره تر جنګیدو وروسته اور اخیستی دی
هرمز تنګي

دا پېښه په داسې حال کې رامنځته شوې چې د ایران د تېلو د عوایدو د محدودولو لپاره د امریکا د هڅو په لړ کې، دې ستراتیژیکې اوبلارې ته د سمندري لاسرسي پر سر تاوتریخوالی دوام لري.

د ایران انقلاب ساتونکو ځواکونو وویل: "یو سوپر ټانکر چې له مقرراتو یې سرغړونه کوله، له دوو میلیونو بېرلو څخه زیات خام تېل یې لېږدول او هڅه یې کوله چې د هرمز له تنګي څخه په غیرقانوني توګه تېره شي، له یوه ماین سره ټکر شو، چې له امله یې چاودنه وشوه او سخت اور پکې ولګېد."

سپاه پاسدارانو د کښتۍ هویت نه دی په ډاګه کړی او نه یې هم د پېښې کره ځای په ګوته کړی دی. دوی همدارنګه یوه ویډیو خپره کړې چې په کې ښکاري د شپې پر مهال یوې کښتۍ اور اخیستی دی.

دا اعلان وروسته له هغه وشو چې د امریکا د مرکزي قوماندانۍ (سنټکام) مشر، جنرال براډ کوپر د جمعې په ورځ وویل چې امریکايي ځواکونو له مجازو بشري مرستو پرته، له سمندري لارې د ایران واردات او صادرات پرې کړي دي؛ ځکه واشنګټن د تهران د تېلو پر عوایدو او نظامي تمویل باندې خپل فشارونه زیات کړي دي.

کوپر وویل چې امریکايي ځواکونو په وروستیو میاشتو کې د ایران لخوا د لږ تر لږه ۲۵ میلیاردو ډالرو په ارزښت د خامو تېلو د صادرېدو مخه نیولې ده. هغه دا هم وویل چې د امریکا شریکانو په تېره اونۍ کې د خلیج له هېوادونو سره مرسته کړې ترڅو د هرمز له تنګي څخه له ۱۰۰ میلیونو بېرلو څخه زیات تېل ولېږدوي.

د هرمز تنګی چې شمال ته یې ایران او سویل ته یې عمان پراته دي، په خپله تر ټولو نرۍ برخه کې شاوخوا ۳۰ کیلومتره (۲۰ مایله) پلنوالی لري.

ایران د فبرورۍ په وروستیو کې د جګړې له پیلیدو وروسته پر دې تنګي خپل کنټرول کلک کړی، او له کښتیو څخه یې غوښتي چې له دې اوبلارې د تېرېدو لپاره باید اجازه ترلاسه کړي؛ دا هغه لار ده چې معمولاً د نړۍ د تېلو د مصرف شاوخوا پنځمه برخه ورڅخه تېرېږي.

سپاه پاسدارانو زیاته کړه: "دې ټانکر د امریکا په ملاتړ د خپلو ټولو تعقیبي سیسټمونو په غیرفعالولو سره هڅه وکړه چې له تنګي څخه تېر شي."

واشنګټن د ایران د تېلو د صادراتو په نښه کولو سره یوه متقابله سمندري محاصره لګولې ده.

د دې اونۍ په پیل کې، د (سپاه) سمندري قوماندان جنرال علي اوزمايي خبرداری ورکړ چې هرهغه کښتۍ چې خپل د موقعیت موندنې (نیویګیشن) سیسټمونه غیرفعال کړي، "دښمنه" به وګڼل شي.

کوپر وویل چې دا تنګی د سوداګرۍ لپاره پرانیستی دی او ادعا یې وکړه چې په تېرو اوو ورځو کې شاوخوا ۴۰۰ سوداګریزو کښتیو له دې لارې تګ راتګ کړی دی.

 

وپلټۍ
په داسې حال کې چې اوکراین د امریکا پر ملاتړ شک کوي، ماسک له زیلینسکي وغوښتل چې له دندې استعفا وکړي
د ټرمپ اداره د استازو د جرګې د ډیموکراټ غړې الهان عمر د تابعیت لغوه کولو او شړلو لپاره پلټنې کوي
د پاکستان په شمال لوېدیځ کې د یوه ښوونځي د چت نړېدو له امله لسګونو تنو زده کوونکو ته مرګ ژوبله اوښتې
سي ان ان: امریکا ښايي پر ایران د احتمالي برید لپاره د «ټولو بمونو مور» (MOAB) وکاروي
د روسیې په ریازان سیمه کې د بې پیلوټه الوتکو د برید له امله د تېلو په یوه چاڼځای کې اور لګېدلی
په یمن کې حوثیانو د سعودي عربستان د  یوې جنګي الوتکې د ویشتو ادعا کړې ده.
د مهمو خبرونو غورچاڼ
د روسیې د تر ټولو لوی بانک پر ډېټا سنټر د ډرون برید شوی دی.
په اسرائیل کې د انټل (Intel) په فابریکه کې چاودنې درې کسان سخت ټپیان کړي دي
حوثيانو د سعودي عربستان د انرژۍ شرکت ارامکو پر تاسیساتو برید وکړ.
د ایران سپاه پاسداران امریکا وګواښله
اسپانیا د تورکیې نه د ۱۵ نورو ملي جیټ الوتکو ( هورجیټ ) د پیرولو پلان اعلان کړ.
د پیسو نړیوال صندوق مشره وايي، پر سعودي بریدونه کولای شي "هر ځای" منفي اغېزې ولري
زیلینسکي ویلي دي چې لویدیځ د سخت غبرګون د نه ښودولو له امله روسیې پر اوکراین خپل بریدونه شدید کړي
ایران ویلي چې له عمان سره د هرمز تنګي په هکله لازم توافق ته ورسېدو.