نړۍ
4 د لوستلو دقیقې
کاناډايي خبریالې اعلان وکړ چې رویټرز خبري اژانس په غزه کې د د وژل شوو ۲۴۶ تنو ژونالستانو مسئول دی
د کاناډا عکاسه خبریاله، والري زینک، په خپله فیسبوک پاڼه اعلان وکړ چې هغه د رویټرز خبري اژانس سره له اتو کلونو کار وروسته استعفا کوي. هغې وویل چې نور د داسې اژانس لپاره کار نشي کولی چې د هغې په وینا د اسرائیلو د خبریالانو د سیستماتیک وژنې توجیه کوي.
کاناډايي خبریالې اعلان وکړ چې رویټرز خبري اژانس په غزه کې د د وژل شوو ۲۴۶ تنو ژونالستانو مسئول دی
/ Facebook/Valerie Zink

کاناډايي فوټوژورنالستې اعلان وکړ چې رویټرز خبري اژانس په غزه کې د اسرائیلو لخوا د وژل شوو ۲۴۶ تنو ژورنالیستانو د وژنې مسئول دی.

د کاناډا عکاسه خبریاله، والري زینک، په خپله فیسبوک پاڼه اعلان وکړ چې هغه د رویټرز خبري اژانس سره له اتو کلونو کار وروسته استعفا کوي. هغې وویل چې نور د داسې اژانس لپاره کار نشي کولی چې د هغې په وینا د اسرائیلو د خبریالانو د سیستماتیک وژنې توجیه او ملاتړ کوي.

زینک، چې کار یې د نیویارک ټایمز، الجزیره او د شمالي امریکا، اروپا او آسیا په ګڼو رسنیو کې خپور شوی، وویل چې د رویټرز راپورونه د هغو شرایطو د رامنځته کېدو سبب شوي چې له امله یې د ۲۰۲۳ کال د اکتوبر راهیسې په غزه کې ۲۴۶ خبریالان وژل شوي دي.

هغې د الجزیره د پولیټزر جایزې ګټونکي خبریال، انس الشریف، قضیه یاده کړه چې د ۲۰۲۳ کال د اګست په ۱۰مه د خپلې ډلې سره په غزه ښار کې ووژل شو. زینک وویل: "رویټرز د اسرائیلو بې بنسټه ادعا خپره کړه چې شریف د حماس غړی و – دا د هغو بې شمېره دروغو څخه یوه ده چې د رویټرز په څېر رسنۍ یې په وفادارۍ سره خپروي او اعتبار ورکوي."

هغې د رویټرز لخوا د خپلو کارکوونکو د وژنې په اړه د غبرګون نشتوالی هم وغنده. د دوشنبې په ورځ، د رویټرز کامره مین حسام المصري په ناصر روغتون باندې په اسرائیلي برید کې د ۲۰ کسانو په منځ کې ووژل شو. زینک دا برید "دوه ځله برید" وباله – لومړی برید په ملکي ځای ترسره کېږي او بیا دویم برید د ژغورونکو، ډاکټرانو او خبریالانو په نښه کولو لپاره کېږي.

هغې وویل: "لویدیځې رسنۍ د دې شرایطو په رامنځته کولو کې مستقیمه ګناهګاره دي." هغې د خبریال جیریمي سکاهیل هغه نیوکه یاده کړه چې "هر لوی رسنۍ – د نیویارک ټایمز څخه تر رویټرز پورې – د اسرائیلي تبلیغاتو لپاره د انتقال وسیله ګرځېدلې، جنګي جرمونه یې پاک کړي او قربانیان یې بې ارزښته کړي دي." زینک وویل چې د اسرائیلي پوځ ادعاوې د تایید پرته خپرول د دې سبب شوي چې په غزه کې په دوه کلونو کې د نورو جګړو په پرتله ډېر خبریالان ووژل شي.

هغې رویټرز تورن کړ چې شریف یې یوازې پرېښود، حتی وروسته له هغه چې هغه ورته پولیټزر جایزه وګټله. هغې وویل: "دا جایزه هم د دې سبب نشوه چې دوی د هغه دفاع وکړي کله چې اسرائیلي ځواکونو هغه په نښه کړ … یا کله چې هغه د اسرائیلي ویاند لخوا د ګواښ وروسته د ساتنې غوښتنه وکړه. دوی د هغه د وژنې په اړه رښتینی راپور ورنکړ کله چې هغه وځورول شو او څو اونۍ وروسته ووژل شو." زینک وویل چې نور نشي کولی د رویټرز د مطبوعاتي کارت سره پرته له ژورې شرم او غم څخه کار وکړي.

هغې ژمنه وکړه چې خپل کار به د غزې د خبریالانو  ویاړ ته وقف کړي، چې هغې هغوی "تر ټولو زړور او غوره" وبلل.

د دوشنبې په ورځ، اسرائیلو د خان یونس په ناصر روغتون برید وکړ چې لږ تر لږه ۲۱ کسان، په شمول د ډاکټرانو او خبریالانو، ووژل شول. د وژل شویو کسانو په منځ کې د الجزیره محمد سلامه، د رویټرز کامره مین حسام المصري، د ای پي فریلانسر مریم ابو دقه، احمد ابو عزیز او معاذ ابو طه شامل وو.

د فلسطین د خبریالانو اتحادیې دا "د آزادو رسنیو پر وړاندې ښکاره جګړه" وبلله، په داسې حال کې چې د ملګرو ملتونو راپور ورکوونکې فرانچسکا البانیز له دولتونو وغوښتل چې "بندیز مات کړي، د وسلو بندیز ولګوي او بندیزونه وضع کړي." البانیز له ټولو خبریالانو وغوښتل چې د خپلو زړورو فلسطیني همکارانو د وژنې پر وړاندې خپل غږ پورته کړي.

د خبریالانو د ساتنې کمیټې وویل چې نړیواله ټولنه باید اسرائیل د "مطبوعاتو پر وړاندې د دوامداره غیر قانوني بریدونو" لپاره مسؤل وګرځوي. د اسرائیلو متحدینو اندېښنه څرګنده کړه. د فرانسې ولسمشر ایمانویل مکرون دغه بریدونه "د نه منلو وړ " وبلل، ویې ویل چې خبریالان باید "په هر حالت کې خوندي وساتل شي." جرمني او اسپانیا د خپلواکې څېړنې غوښتنه وکړه. د بریتانیا د بهرنیو چارو وزیر ډیویډ لامي وویل چې هغه "وحشت وهلی" دی او د سمدستي اوربند غوښتنه یې وکړه.

تورکیې، قطر، ایران، مصر او سعودي عربستان ټول دغه بریدونه په کلکه وغندل او د خبریالانو او طبي کارکوونکو وژنه یې جنګي جرمونه وبلله. د اسلامي همکاریو سازمان، چې په جده کې غونډه وکړه، دا د مطبوعاتو پر آزادۍ برید وباله. د الجزیره په وینا، دغه برید د ۲۰۲۳ کال د اکتوبر راهیسې په غزه کې د وژل شویو خبریالانو شمېر لږ تر لږه ۲۷۳ ته ورسوه.

 

وپلټۍ
اسرائیل وايي چې له لبنان څخه توغول شوي توغندي یې ځواکونو ته نږدې لګیدلي دي
په سویلي چین کې یوې چاودنې اووه کسان ووژل او ۱۷ نور یې ټپیان کړل
د امریکا د ولسمشر مرستیال جې ډي وینس: نتانیاهو 'بې له شکه ځینې غلط کارونه کړي دي'
په ایران کې دننه د امریکا پراخو نویو بریدونو ګڼې موخې لړزولې دي
ایران وايي په اردن کې یې د امریکا په هوايي اډه برید کړی او ادعا کوي چې جنګي الوتکې یې ویجاړې کړې دي
د ایران جګړه د ملیونونو خلکو لپاره د شدیدې لوږې خطر زیاتوي: د خوړو نړۍوال پروګرام
ټرمپ ایران د یوې موافقې د نه لاسلیکولو په صورت کې د سختې بیې په پرې کولو وګواښه.
د امریکا د بریدونو وروسته زرګونه ايرانيان د اوبو له کمښت سره مخ دي
ایران په اردن او بحرین کې د امریکا پر اډو بریدونه وکړل
ولسمشر اردوغان: په سوریه او لبنان د اسرائیلو بریدونه تورکیې ته هم ګواښ دی
امریکا د نړۍوال جام سومالیايي لوبڅار ته امریکا ته د ننوتو اجازه ورنکړه
د بشري حقونو د څار سازمان وايي، په کانګو کې د M23 جنګیالي زرګونه کسان نیسي او ځوروي یې
د جنوبي افریقا پولیس ویلي په جوهانسبرګ کې ډله‌ییزو ډزو ۱۲ کسان وژلي او ۹ نور یې ټپیان کړي دي
د امریکا یوې محکمې د طالبانو یو پخوانی قومندان د یرغمل نیونې په تور پر ۴۲ کاله بند محکوم کړ
فرانسې پر افراطي ښي اړخي اسرائیلي وزیر سموتریچ د لوېدیځې غاړې د ځمکو غصبولو له امله بندیز ولګاوه