د ایران په وړاندې د امریکا لخوا د بندیزونو د پراخېدو له امله د تېلو بیې لوړې شوې او د عرضې په اړه اندېښنې زیاتې شوې د خامو تېلو بیې د اوومې پرله ‌پسې ورځې لپاره هم لوړې شوې، ځکه چې واشنګتن پر تهران د فشار زیاتولو پلان لري.

د چهارشنبې په ورځ د تېلو بیې لوړې شوې، او د څو ورځني لوړوالي لړۍ یې دوام وموند.

دا د هغو راپورونو له امله دي چې ښيي امریکا به د ایران په بندرونو خپل بندیزونه پراخ کړي، چې احتمال لري د منځني ختیځ د دې مهمې تولیدي سیمې څخه د تېلو په عرضه کې خنډونه لا اوږد کړي.

د وال سټریټ ژورنال د سې شنبې په شپه د امریکایي چارواکو په حواله راپور ورکړی چې د امریکا ولسمشر ډونلډ ټرمپ خپلو سلاکارانو ته لارښوونه کړې چې د ایران د اوږدمهاله بندیزونو لپاره چمتووالی ونیسي.

په راپور کې ویل شوي چې ټرمپ به د ایران بندرونو ته د کښتیو د تګ راتګ په مخنیوي سره د ایران اقتصاد او د تېلو صادرات تر فشار لاندې راولي.

د جون میاشتې لپاره د برنټ خامو تېلو راتلونکي تړونونه ۵۲ سینټه یا ۰.۴۷ سلنه لوړ شول او د هر بیرل ۱۱۱.۷۸ ډالرو ته ورسېدل چې د اتمې ورځې لپاره یې بیې لوړېږي. د جون میاشتې قرارداد د پنجشنبې په ورځ پای ته رسېږي او د

جولای میاشتې فعال قرارداد بیا ۱۰۴.۸۴ ډالره و، چې ۰.۴ سلنه لوړوالی په کې لیدل کېږي.

د جون میاشتې لپاره د امریکا ویسټ ټیکساس انټرمیډیټ (WTI) خام تېل ۵۷ سینټه یا ۰.۵۷ سلنه لوړ شول او په هر بیرل ۱۰۰.۵۰ ډالرو ته ورسېدل، وروسته له هغه چې په تېره ناسته کې یې ۳.۷ سلنه زیاتوالی درلود او د تېرو اتو ورځو څخه په اوو ورځو کې بیې لوړې شوې دي.

د هایټونګ فیوچرز (Haitong Futures) شنونکي یانګ ان وویل: "د تېلو د بیو وروستی لوړوالی د تنګي د بندیزونو له امله رامنځته شوی دی. که ټرمپ د بندیزونو غزولو ته چمتو وي، د عرضې خنډونه به نور هم خراب شي او د تېلو بیې به لا پسې لوړې کړي."

که څه هم د ایران او امریکا-اسرائیلو ترمنځ جګړه کې اوربند شوی، خو تر اوسه جګړه په ټپه ولاړه ده او دواړه لوري د جګړې د رسمي پای ته رسولو په لټه کې دي. ایران د هرمز تنګي له لارې چې د نړۍ د شاوخوا ۲۰ سلنه تېلو او مایع طبیعي ګازو د عرضې لار ده، د بار وړونکو کښتیو تګ راتګ بند کړی او امریکا هم د ایران بندرونه کلابند کړي دي.

امریکا د هغه څه د پای ته رسولو غوښتنه کوي چې دوی یې د ایران د اټومي وسلو پروګرام بولي، په داسې حال کې چې ایران د وروستۍ جګړې د تاوان د جبران، د اقتصادي بندیزونو د کمولو او د هرمز تنګي باندې د یو ډول کنټرول غوښتنه کوي.

د هرمز تړل کېدو د نړیوالو زیرمو د کمېدو لړۍ روانه ساتلې ده. د بازار سرچینو د سې شنبې په شپه وویل چې د امریکا د پټرولیم انسټیټیوټ راپور ورکړی چې د امریکا د خامو تېلو زیرمې د دوهمې اونۍ لپاره هم کمې شوې دي.

سرچینو ویلي چې د اپریل په ۲۴ مه پای ته رسېدلې اونۍ کې د خامو تېلو زیرمې ۱.۷۹ میلیونه بیرله کمې شوې. د پټرولو (ګازولین) زیرمې ۸.۴۷ میلیونه بیرله او د تصفیه شویو توکو زیرمې ۲.۶۰ میلیونه بیرله کمې شوې دي.