نړۍ
5 د لوستلو دقیقې
د چین او امریکا مشرانو د دواړو هیوادونو ترمنځ د همکارۍ پر زیاتولو او لا پیاوړې کولو موافقه وکړه.
چین د جمعې په ورځ وویل، د چین ولسمشر شي جین پینګ او د هغه امریکايي سیال ډونالډ ټرمپ موافقه وکړه چې د ایران د جګړې په جریان کې پر نړیوالو او سیمه ییزو مسایلو اړیکې او همغږي پیاوړې کړي.
د چین او امریکا مشرانو د دواړو هیوادونو ترمنځ د همکارۍ پر زیاتولو او لا پیاوړې کولو موافقه وکړه.
د چین او امریکا مشرانو د دواړو هیوادونو ترمنځ د همکارۍ پر زیاتولو او لا پیاوړې کولو موافقه وکړه. / Reuters


د چین د بهرنیو چارو وزارت وايي، د چین او امریکا ولسمشرانو "د خپلمنځي اندېښنو په سمه توګه د حل کولو په اړه مهم ګډ تفاهم" ته رسېدلي دي.
چین د جمعې په ورځ وویل، د چین ولسمشر شي جین پینګ او د هغه امریکايي سیال ډونالډ ټرمپ موافقه وکړه چې د ایران د جګړې په جریان کې پر نړیوالو او سیمه ییزو مسایلو اړیکې او همغږي پیاوړې کړي.

د چین د بهرنیو چارو وزارت یوه ویاند د یوې اعلامیې له مخې وویل، دواړو مشرانو د دواړو هېوادونو او نړۍ اړوند پر مهمو مسایلو "د نظرونو ژوره تبادله وکړه" او یو لړ "نوي ګډ تفاهم" ته ورسېدل. دا په داسې حال کې ده چې ټرمپ له ۲۰۱۷ کال راهیسې لومړی امریکايي ولسمشر دی چې چین ته سفر کوي.

ویاند وویل، دوی "د ستراتیژیک ثبات پر بنسټ د چین او امریکا د یوې رغنده اړیکې د جوړولو پر نوي لیدلوري" سلا شول ترڅو د راتلونکو درېیو کلونو او له هغې وروسته مودې لپاره د چین او امریکا اړیکو ته ستراتیژیکه لارښوونه وکړي، د چین او امریکا د اړیکو ثابت، سالم او دوامداره پرمختګ ته وده ورکړي، او نړۍ ته لا ډېر سوله، سوکالي او پرمختګ راوړي."

ویاند وویل، ټرمپ او شي "د خپلمنځي اندېښنو په سمه توګه د حل کولو په اړه مهم ګډ تفاهم" ته هم رسېدلي دي.

ویاند زیاته کړه، د دواړو ولسمشرانو ترمنځ اړیکو "متقابل تفاهم پیاوړی کړی، متقابل باور یې ژور کړی، عملي همکاري یې پرمخ وړې، د دواړو هېوادونو د خلکو لپاره یې ګټې زیاتې کړې، او نړۍ ته یې ډېر اړین ثبات او ډاډ ورکړی دی."

د پنجشنبې په ورځ، ټرمپ وویل چې شي ورته ویلي، بېجینګ به ایران ته پوځي تجهیزات ورنکړي او د هرمز تنګي د خلاص ساتلو ملاتړ یې څرګند کړ.

هغه وویل، "هغه وویل چې پوځي تجهیزات به ورنکړي. دا یوه لویه خبره ده."

چین وايي د ایران د جګړې 'دوام بې مانا دی'

په ورته وخت کې، چین د جمعې په ورځ وویل چې د ایران پر ضد د امریکا/اسراییلو د جګړې "دوام هېڅ مانا نه لري". دا څرګندونې په داسې حال کې وشوې چې شي د بېجینګ په سرمشریزه کې د ټرمپ کوربه و.

د چین د بهرنیو چارو وزارت یوه ویاند د دې پوښتنې په ځواب کې چې ایا دواړو لورو د ایران په اړه خبرې کړې او د جګړې په اړه د بېجینګ دریځ څه دی، وویل: "د دې جګړې دوام هېڅ مانا نه لري، کومه چې باید له لومړي سره پیل شوې نه وای."

ویاند وویل، "د وضعیت د ژر حل لپاره د یوې لارې موندل نه یوازې د امریکا او ایران، بلکې د سیمې د هېوادونو او د نړۍ د نورو هېوادونو په ګټه هم دي."
ویاند وویل، څرنګه چې اوس د خبرو اترو دروازه پرانیستل شوې، "باید بېرته ونه تړل شي." هغه د کړکېچ د کمولو لپاره د هڅو د دوام، د سیاسي حل د لټون، او همدارنګه د ایران د اټومي مسئلې او نورو اندېښنو په اړه د یوې هوکړې د رسېدو لپاره د خبرو اترو او مشورو غوښتنه وکړه.

ویاند همدارنګه "ژر تر ژره د کښتیو د لارو د بیا پرانیستلو پر اهمیت ټینګار وکړ ترڅو د نړیوالې ټولنې غوښتنې ته ځواب وویل شي او په ګډه د نړیوالو اکمالاتي ځنځیرونو ثبات او بې له خنډه فعالیت وساتل شي."

ویاند زیاته کړه، "دا مهمه ده چې ژر تر ژره یو جامع او دایمي اوربند وشي، ترڅو منځني ختیځ او خلیج سیمې ته ژر سوله او ثبات راوګرځي، او د سیمې لپاره د یوه پایښت لرونکي امنیتي جوړښت بنسټ کېښودل شي."

ټرمپ د پنجشنبې په ورځ له فاکس نیوز سره په مرکه کې وویل چې شي "غواړي چې یوه معامله وشي."

ټرمپ زیاته کړه، "هغه وویل، 'که زه په هر ډول مرسته کولی شم، نو غواړم مرسته وکړم.' هر څوک چې دومره ډېر تېل اخلي، په څرګنده توګه یو ډول اړیکه لري، خو هغه غواړي چې د هرمز تنګی خلاص وویني."

شي او ټرمپ تېر کال د سویلي کوریا په بوسان ښار کې د آسیا-پاسفیک اقتصادي همکارۍ (APEC) سرمشریزې په څنډه کې هم سره لیدلي وو.

د چین ولسمشر د پنجشنبې په ورځ د خپل امریکايي سیال لپاره د هرکلي مراسم او مېلمستیا جوړه کړه، او دواړو خبرې اترې وکړې او د اسمان معبد (Temple of Heaven) څخه یې لیدنه وکړه.

دواړو مشرانو د جمعې په ورځ د هرکلي په مراسمو او د دوستۍ په عکس اخیستلو کې ګډون وکړ، چې له هغې وروسته شي د ټرمپ لپاره د دوه اړخیزې چای ناستې او کاري غرمې ډوډۍ کوربه و.

ټاکل شوې چې ټرمپ له دې غونډې وروسته له بېجینګ څخه ووځي.

چین ته د هغه سفر د منځني ختیځ د روانې جګړې په ترڅ کې ترسره کېږي، چې د فبرورۍ پر ۲۸مه د امریکا او اسراییلو ځواکونو له خوا پر ایران له بریدونو وروسته پیل شوه، او په ځواب کې یې په خلیج کې د اسراییلو او د امریکا د متحدینو پر وړاندې غچ اخیستونکي بریدونه او د هرمز تنګي تړل کېدل رامنځته شول.

اوسمهال یو نامعلوم اوربند نافذ دی.

 

وپلټۍ
امریکا متحده ایالتونو پر حوثیانو د مخامخو بریدونو په اړه د سعودي عربستان غوښتنه رد کړه.
امریکایان دم ګړۍ د بهرنیو بریدونو پر پرتله "کورنی ترهګریزم" د هیواد لپاره  لوی خطر بولي
د پولنډ لومړي وزیر توسک اعلان وکړ چې د اوکراین او پولنډ پر سرحدي دروازې باندې ګواښ شنډ شو
ترامپ وايي؛ د منځمهالو ټاکنو له امله پر ایران "کامل" برید نه کوي
ترامپ د سپتمبر د ۱۱مې د پیښې د ۲۵مې کلیزې په یادغونډه کې ګډون کوي
اوکراین د روسیې په خاوره کې د جګړې په اوږدو کې ترټولو اوږد برید ترسره کړ
روسیه: "د اوکرایین جاسوس" چې د انګلیس ډیپلوماتانو په اړه یې معلومات راټولول ونیول شو
د چین په جنوب ختیځ جیانګشي کې د ځمک ښویېدنې له امله د مړو شمېر ۱۶ تنو ته ورسید
المان وايي داسې کوم شواهد شتون نلري چې روسیه دې د جګړې پای ته رسولو لپاره جدي خبرو اترو ته چمتو وي
د فیلیپین په پالوان ساحل کې د بېړۍ په اورلګېدنه کې پنځه کسان مړه شوي او له ۸۰ څخه ډیر خلک ورک دي
اروپايي ټولنې یوځل بیا تایید کړه چې د اسرائیلو میشت ځایونه د نړیوال قانون له مخې غیرقانوني دي
د نیپال-چین سرحدي سیلابونو له امله د مړو شمېر 1,410 ته لوړ شوی، او زرګونه خلک لا هم ورک دي
ولې اسرائیل د فالکلنډ ټاپوګانو په تنازعه کې د بریتانیا پر وړاندې د ارجنټاین ملاتړ کوي؟
په مالیزیا کې د چورلکې لوېدو له امله پنځو کسانو خپل ژوند له لاسه ورکړی
د بریتانیا لومړي وزیر: په غزه کې د روان وضعیت پر وړاندې "چوپتیا او بې‌تفاوتي نشم غوره کولی
د مهمو خبرونو سرټکي
ایران ژمنه وکړه تر هغې به مقاومت وکړي ترڅو چې تیري کوونکي په "بشپړه توګه پښیمانه" شي
زیلینسکي اعلان وکړ چې روسیې په اوکراین کې د یوه ټلویزیوني چینل پر ودانۍ د بې‌ پیلوټه الوتکې برید وکړ
زیلینسکي:امریکا د روسیې او اوکراین د جګړې د ختمولو پر لارو چارو کار کوي، خو د روسیې بریدونه جاري دي
په کیف کې د روسیې د بریدونو په ترڅ کې لږ تر لږه دوه کسان وژل شوي او لس نور ټپیان شوي دي