افغانستان
2 د لوستلو دقیقې
د طالبانو حکومت د ملګرو ملتونو د اقلیم سرمشریزې ته پر نه بلل کېدو اعتراض وکړ
د طالبانو حکومت د یکشنبې په ورځ خپله ناهیلي څرګنده کړه چې د اقلیم بدلون ته د افغانستان له ډېر زیانمنوالي سره سره، د COP30 کنفرانس ته نه دی بلل شوی.
د طالبانو حکومت د ملګرو ملتونو د اقلیم سرمشریزې ته پر نه بلل کېدو اعتراض وکړ
د طالبانو حکومت د ملګرو ملتونو د اقلیم سرمشریزې ته پر نه بلل کېدو اعتراض وکړ / Reuters
9 نومبر 2025

د طالبانو حکومت د ملګرو ملتونو د اقلیم سرمشریزې ته پر نه بلل کېدو اعتراض وکړ

د طالبانو حکومت د یکشنبې په ورځ خپله ناهیلي څرګنده کړه چې د اقلیم بدلون ته د افغانستان له ډېر زیانمنوالي سره سره، د COP30 کنفرانس ته نه دی بلل شوی.

د ملګرو ملتونو د اقلیم د بدلون ۳۰م کنفرانس د دوشنبې په ورځ پیلېږي او ټاکل شوې چې له لسګونو هېوادونو څخه استازي په برازیل کې ګډون وکړي.

د افغانستان د چاپېریال ساتنې ملي ادارې (NEPA) خپله "ژوره اندېښنه پر دې حقیقت څرګنده کړه چې له بده مرغه، سره له دې چې افغانستان د اقلیم له پلوه یو له ډېرو زیانمنونکو هېوادونو څخه دی، خو COP30 ته یې رسمي بلنلیک نه دی ترلاسه کړی."

تېر کال د طالبانو حکومت، چې دا مهال یوازې د روسیې له خوا په رسمیت پېژندل شوی دی، COP29 ته یو پلاوی لېږلی و – خو په خبرو کې د یوه مستقیم ښکېل لوري په توګه نه، بلکې د کوربه اذربایجان د "مېلمه" په توګه.

طالب چارواکي، چې په ۲۰۲۱ کال کې بېرته واک ته ورسېدل، په دې باور دي چې د دوی دیپلوماتیکه انزوا باید د اقلیم په نړیوالو خبرو کې د دوی د ګډون مخه ونه نیسي.

د چاپېریال ساتنې ادارې په اعلامیه کې راغلي: "له دغه کنفرانس څخه د افغانانو ایستل د اقلیمي عدالت، نړیوالې همکارۍ او بشري پیوستون له اصولو سره په ټکر کې دي."

د ساینس پوهانو په وینا، افغانستان د نړۍ د شنو خونو ګازونو شاوخوا ۰.۰۶ سلنه تولیدوي او د اقلیم د بدلون د ځینو اغېزو پر وړاندې یو له تر ټولو زیانمنونکو هېوادونو څخه دی.

د ملګرو ملتونو په وینا، د دغه هېواد شاوخوا ۸۹ سلنه وګړي د خپل ژوند لپاره پر کرنې تکیه کوي.

د ملګرو ملتونو ادارې د اپرېل په میاشت کې ویلي وو: "د ۲۰۲۰ او ۲۰۲۵ کلونو ترمنځ، افغانستان له پرله پسې وچکالیو سره مخ شو، چې د خلکو د مقابلې پر وړتیاوو یې سخت اغېز کړی او د ځمکې لاندې اوبو کچه یې په ځینو مواردو کې تر ۳۰ مترو پورې په شدت سره راټیټه کړې ده."

له COP30 څخه مخکې، ملګرو ملتونو ویلي چې ۲۰۲۵ کال د تاریخ یو له تر ټولو ګرمو کلونو څخه د ثبتېدو په حال کې دی.

 

وپلټۍ
د عراق په لویدیځ کې د ایران پورې تړلو ملیشو په مرکزي دفترونو په هوایي بریدونو کې  ۳۰ کسان وژل شوي
چین له ټولو خواوو څخه وغوښتل چې په هرمز تنګي کې په کښتیو 'سمدلاسه' بریدونه ودروي
د تورکیې ملي سرود ۱۰۵ کلن شو
افغانستان له پاکستان سره په تازه نښتو کې د ۴ ملکي وګړو د وژل کېدو خبر ورکړ؛ د مړو شمېر ۹۵ ته لوړه شو
تورکیې او نورو اسلامي هېوادونو په الاقصی کې د رمضان پر مهال د اسرائيلو محدودیتونه وغندل.
ایران د نجونو پر ښوونځي برید 'نه بخښونکی جنګي جرم' وباله او د حساب ورکولو غوښتنه یې وکړه
د عراق په اوبو کې د تېلو پر دوو بهرنیو ټانکرونو برید؛ یو کس ژوند د لاسه ورکړ
روسیې په برینسک کې له برید وروسته اوکراین او برتانیا په 'ترهګریز برید' تورن کړل
د تورکیې ولسمشر اردوغان ټینګار وکړ چې تورکیه تل د سولې پلوي ده او د سولې پلوي به وي.
د مصنوعي ځیرکتیا پر مټ لومړنی قتل عام
امریکا غواړي چې د پاکستان په  پېښور ښار کې خپله قونسلګري په دایمي ډول وتړي
د ایران په جګړه کې ۱۴۰ تنه امریکایي سرتیري ټپيان شوي، چې د ۸ تنو وضعیت يي ښه ندی
د ایران نوی ستر مذهبي مشر مجتبی خامنه يي روغ رمټ دی. دا خبره د ایران د ولسمشر پزشکیان زوی وکړه.
اردوغان تورکیه دیني ازادۍ په برخه کې د نمونې په توګه وښودله او د اسلاموفوبیا پر وړاندې خبرداری ورکړ
د ایران په اصفهان ښار کې د مسکو قونسلګري په بریدونو کې زیان لیدلی دی