اقتصاد
2 د لوستلو دقیقې
له امریکا څخه پر څه باندې ۶۰ هېوادونو د ګمرکي تعرفو نوې څپه
د امریکا ولسمشر ډونالډ ټرمپ د اوسنیو لنډمهاله تعرفو د پای ته رسېدو سره سم، د لسګونو سوداګریزو شریکانو پر وړاندې نوې او دوه عددي ګمرکي تعرفې پلي کوي.
له امریکا څخه پر څه باندې ۶۰ هېوادونو د ګمرکي تعرفو نوې څپه
ډونالد ټرمپ

متحده ایالات به له ۶۰ هېوادونو څخه پر واردېدونکو محصولاتو، چې د دغه هېواد د ټولو وارداتو ۹۹ سلنه جوړوي، له ۱۰ څخه تر ۱۲.۵ سلنې پورې اضافي ګمرکي تعرفې ولګوي.

واشنګټن د دغې پرېکړې لامل دا ښودلی چې یادو هېوادونو د هغو توکو د بندیز په اړه کافي اقدامات نه دي کړي چې د "اجباري کار له لارې تولیدېږي.

دا نوې ګمرکي تعرفې به د جمعې په ورځ د شپې له ۱۲ بجو او یوې دقیقې څخه د هغو ۱۰ سلنه نړیوالو لنډمهاله تعرفو د پای ته رسېدو سره سم نافذې شي، چې د فبروري په میاشت کې د سترې محکمې له خوا د ټرمپ د تر ټولو پراخو مالیاتي مقرراتو له لغوه کېدو وروسته وضع شوې وې.

د امریکا د سوداګرۍ استازي، جیمیسن ګریر په دې اړه په یوه بیان کې وویل: "متحده ایالاتو نږدې له یوې پېړۍ راهیسې په اجباري کار د تولید شویو توکو پر واردولو بندیز لګولی او په دقت سره یې څارنه کوي. اوس د دې وخت رارسېدلی چې زموږ سوداګریز شریکان هم ورته ګام پورته کړي. دا اقدام به د بشري حقونو د سرغړونو او د سوداګرۍ ګډوډونکو کړنو په سمولو سره په ټوله نړۍ کې د کارګرانو سوکالي زیاته کړي."

ټرمپ په دې اقدام کې د ۱۹۷۴ کال د سوداګرۍ قانون پر ۳۰۱ ماده تکیه کوي. دغه ماده ولسمشر ته واک ورکوي چې پر هغو هېوادونو ګمرکي تعرفې او نور بندیزونه ولګوي چې "ناحقه"، "نامعقوله" یا "تبعیضي" سوداګریزې کړنې ترسره کوي. ټرمپ په خپله لومړۍ ولسمشریزه دوره کې هم پر چین باندې پراخې ګمرکي تعرفې د همدې مادې پر بنسټ لګولې وې.

تېر کال ټرمپ د څو لسیزو راهیسې روانه د ازادې سوداګرۍ تګلاره بدله کړه او د نړیوالې سوداګرۍ د کسر  په پلمه یې له نږدې ټولو هېوادونو څخه پر وارداتو اضافي مالیات وضع کړل. خو وروسته له هغه چې سترې محکمې دا پرېکړه "له واک څخه ناوړه ګټه اخیستنه" وبلله، ادارې د ۱۹۷۴ کال د سوداګرۍ قانون د ۱۲۲ مادې سره سم د ۱۵۰ ورځو لپاره لنډمهاله تعرفې فعالې کړې، چې د دغې مودې وخت د جمعې په ورځ پای ته رسېږي.

بلخوا، ځینې محصولات لکه تېل، طبیعي ګاز، کېمیاوي سرې او هغه توکي چې د امریکا-مکسیکو-کاناډا تړون  له مخې له ګمرکي محصول څخه معاف دي، له دې نویو تعرفو څخه مستثنی ساتل شوي دي.

وپلټۍ
د چین په جنوب ختیځ جیانګشي کې د ځمک ښویېدنې له امله د مړو شمېر ۱۶ تنو ته ورسید
المان وايي داسې کوم شواهد شتون نلري چې روسیه دې د جګړې پای ته رسولو لپاره جدي خبرو اترو ته چمتو وي
د غزې پر وړاندې د اسرائيلو په هوايي برید کې د یوه فلسطیني کورنۍ څلور غړي وژل شوي دي
پر اردن د ایران بریدونو د امریکا څو جنګي الوتکو ته زیان رسولی دی
تورکیې د سوریې په ادلیب کې د ګودام د چاودنې له امله چې ۴ کسان پکې ووژل شول خپله خواخوږي څرګنده کړه
د فیلیپین په پالوان ساحل کې د بېړۍ په اورلګېدنه کې پنځه کسان مړه شوي او له ۸۰ څخه ډیر خلک ورک دي
اروپايي ټولنې یوځل بیا تایید کړه چې د اسرائیلو میشت ځایونه د نړیوال قانون له مخې غیرقانوني دي
د تورکیې د دفاعي صنعت شرکت په مصر کې د ګډ تولید لپاره یوه فرعي څانګه پرانیسته
د دوو ماشومانو په ګډون شل فلسطینیان په اشغال شوې لویدیځه غاړه کې د اسرائیلو د چاپو پر مهال ونیول شول
د نیپال-چین سرحدي سیلابونو له امله د مړو شمېر 1,410 ته لوړ شوی، او زرګونه خلک لا هم ورک دي
سرچینې: اسرائیل په اشغال شوي ختیځ بیت المقدس کې د بریتانیا قونسلګرۍ ته د تړلو لپاره ۳۰ ورځي وخت ورکړ
په مالیزیا کې د چورلکې لوېدو له امله پنځو کسانو خپل ژوند له لاسه ورکړی
تورکیې د سعودي عربستان پر ضد د حوثیانو د بریدونو په کلکه توګه وغندل.
د بریتانیا لومړي وزیر: په غزه کې د روان وضعیت پر وړاندې "چوپتیا او بې‌تفاوتي نشم غوره کولی
نیوزیلینډ له اسرائیل څخه وغوښتل چې په نیول شوي لویدیځه غاړه کې د غیرقانوني میشت ځایونو پراختیا ودروي