ټرمپ امریکا ته د اټومي وسلو د ازموینې د پیل امر وکړ

د امریکا ولسمشر ډونالډ ټرمپ وايي: "د نورو هېوادونو د ازمایښتي پروګرامونو له امله، ما د جګړې وزارت ته لارښوونه کړې چې زموږ د اټومي وسلو ازموینه په مساوي توګه پیل کړي."

د امریکا ولسمشر ډونالډ ټرمپ وویل، پنټاګون ته یې امر کړی چې له چین او روسیې سره په ورته کچه د اټومي وسلو ازموینې پیل کړي – دا اعلان یې د چین له مشر شي جین پینګ سره تر یوې مهمې سرمشریزې څو دقیقې مخکې وکړ.

دا اقدام د پنجشنبې په ورځ وروسته له هغه وشو چې د روسیې ولسمشر ولادیمیر پوتین یوه ورځ مخکې وویل چې مسکو د واشنګټن د خبرداریو سره سره، په بریالیتوب سره یوه اټومي وړتیا لرونکې، اټومي ځواک لرونکې تر اوبو لاندې بې پیلوټه الوتکه ازمویلې ده.

ټرمپ په ټولنیزو رسنیو کې په یوه پوسټ کې لیکلي: "د نورو هېوادونو د ازمایښتي پروګرامونو له امله، ما د جګړې وزارت ته لارښوونه کړې چې زموږ د اټومي وسلو ازموینه په مساوي توګه پیل کړي."

ټرمپ دا هم یاده کړه چې متحده ایالات د بل هر هېواد په پرتله ډېرې اټومي وسلې لري، او د "موجوده وسلو د بشپړ نوي کولو او ترمیم" لپاره یې د خپلو هڅو ستاینه وکړه.

هغه زیاته کړه چې "روسیه دوهم، او چین په لرې دریم ځای کې دی، خو په پنځو کلونو کې به برابر شي."

د اټومي وسلو د له منځه وړلو نړیوال کمپاین (ICAN) وايي چې نهه هېوادونه اټومي وسلې لري: روسیه، متحده ایالات، چین، فرانسه، برېتانیا، پاکستان، هند، اسرائیل او شمالي کوریا.

ټرمپ د ترسره کېدونکې ازموینې د دقیق ماهیت په اړه جزئیات ورنکړل، خو ویې ویل چې دا پروسه به "سمدستي پیل شي."

'د مخنیوي هیڅ لاره نشته'

پوتین د چهارشنبې په ورځ په څو ورځو کې د دوهمې وسلې ازموینې په توګه، د یوې اټومي وړتیا لرونکې، اټومي ځواک لرونکې تر اوبو لاندې بې پیلوټه الوتکې د بریالۍ ازموینې اعلان وکړ.

پوتین په اوکراین کې د ټپي شویو روسي سرتېرو د درملنې لپاره له یوه پوځي روغتون څخه په تلویزیوني وینا کې وویل چې د "پوسیډون" په نوم د دې بې پیلوټه ډرون تورپیډو "د مخنیوي هیڅ لاره نشته."

هغه وویل پوسیډون کولی شي د دودیزو اوبتلونو په پرتله ګړندی سفر وکړي، ژورو اوبو ته لاړ شي او د نړۍ هرې وچې ته ورسېږي.

د یکشنبې په ورځ د کروز توغندي له لومړۍ ازموینې وروسته، ټرمپ پر پوتین نیوکه وکړه او ویې ویل چې هغه باید "د توغندیو د ازمویلو پر ځای" په اوکراین کې جګړه پای ته ورسوي.

تېره اونۍ، په بوداپست کې د ټرمپ او پوتین ترمنځ یوه پلان شوې سرمشریزه لغوه شوه.

د ۱۹۴۵ کال د جولای په ۱۶مه په نیو مکسیکو کې د لومړنۍ اټومي بم له ازموینې څخه تر ۱۹۹۲ کال پورې، متحده ایالاتو ۱۰۵۴ اټومي ازموینې ترسره کړې او د دوهمې نړیوالې جګړې پر مهال یې پر جاپان دوه اټومي بریدونه کړي دي.

د امریکا وروستۍ اټومي ازموینه د ۱۹۹۲ کال په سپټمبر کې وه، چې د نیواډا په اټومي امنیتي سایټ کې د ۲۰ کیلوټنه ځواک لرونکې ځمکې لاندې چاودنه وه.

د ۱۹۹۲ کال په اکتوبر کې، د هغه وخت ولسمشر جورج ایچ ډبلیو بوش پر نورو ازموینو بندیز ولګاوه، چې د ورپسې ادارو لخوا هم دوام ورکړل شو. اټومي ازموینې د پرمختللو کمپیوټري شبیه سازیو په کارولو سره د غیر اټومي او نیمه انتقادي تجربو په واسطه ځای ناستې شوې.