نړۍ
4 د لوستلو دقیقې
شیخه حسینه واجد وايي چې د اعدام د سزا له ګواښ سره سره به په ډسمبر کې بنګله دېش ته ستنه شي.
د بنګله دېش پخوانۍ لومړۍ وزیرې شیخ حسینه، چې په ۲۰۲۴ کال کې له واکه لیرې شوې وه، د دوشنبې په ورځ وویل چې د «مرګ له ګواښ» سره سره به په ډسمبر میاشت کې خپل هېواد ته ستنه شي.
شیخه حسینه واجد وايي چې د اعدام د سزا له ګواښ سره سره به په ډسمبر کې بنګله دېش ته ستنه شي.
حسینه واجد / AFP (Wire)

حسینه د ۲۰۲۴ کال په اګست میاشت کې د محصلینو په مشرۍ له هغه پاڅون وروسته هند ته وتښتېده چې د هغې ۱۵ کلنه واکمني یې پای ته ورسوله، او له هغه وخت راهیسې په پټه کې ژوند کوي.

د تېر کال په نومبر میاشت کې، په ډاکه کې د نړیوالو جرمونو محکمې  نوموړې د ۲۰۲۴ کال د پاڅون پر مهال د ځپلو په عملیاتو کې د لاس لرلو او د بشریت پر ضد د جرمونو په تور پر اعدام محکومه کړه.

د ملګرو ملتونو د معلوماتو له مخې، په دغه پاڅون کې لږ تر لږه ۱،۴۰۰ کسان وژل شوي او زرګونه نور ټپیان شوي وو؛ دغه سازمان د ډېری وژنو پړه د حسینه پر امنیتي ځواکونو او د هغې د «عوامي لیګ» ګوند پر ملاتړو اچولې ده.

نوموړې د فرانسې خبري اژانس (AFP) ته په یوه برېښنالیکي مرکه کې ویلي: «زه له هغو خطرونو په بشپړه توګه خبره یم چې که بېرته ستنه شم نو ورسره مخ به شم. خو ما خپله پرېکړه کړې ده، او د مرګ هېڅ ګواښ به ما له خپل هېواد څخه لرې ونه ساتي.»

هېواد ته پر ستنېدو د هغې ټینګار څو ورځې وروسته له هغه کېږي چې بنګله دېش وویل که نوموړې بېرته راشي نو اعدام به شي، او زیاته یې کړه چې د خپلې محکومیت پر وړاندې د استیناف غوښتنې د مودې تر تېرېدو وروسته نوره هېڅ قانوني لاره نه لري.

دغه ۷۹ کلنې پخوانۍ لومړۍ وزیرې په وار وار د محاکمې مشروعیت رد کړی دی. ډاکې له هند څخه د هغې د استرداد (سپارلو) غوښتنه کړې، او هند ویلي چې دا غوښتنه تر قانوني ارزونې لاندې ده.

حسینه د بنګله دېش د چارواکو دا دریځ «متناقض» وباله. هغې وویل: «له میاشتو راهیسې هغوی زما د بېرته ستنېدو غوښتنه کوله. خو اوس چې زه هېواد ته د ستنېدو لپاره عملي ګامونه اخلم، داسې ښکاري چې هغوی زما د راتلو د اجازه ورکولو پر ځای زما پر ګواښلو ډېر تمرکز کوي. په رښتیا هم چې د بنګله دېش د چارواکو دا متناقضې څرګندونې خورا څرګندوونکې دي.»

«که د  مرګ په بیه هم وي»

شنونکي وايي چې هېواد ته د ستنېدو په اړه د هغې ژمنه په سیاست کې د پاتې کېدو، د خپلو پلویانو د وفادارۍ ساتلو او د هغه ګوند د ژوندي ساتلو یوه هڅه ده چې یو وخت یې پر بنګله دېش واکمني کوله خو اوس یې پر فعالیتونو بندیز لګول شوی دی.

د فرانسې خبري اژانس د راپور له مخې، هغه ښايي پر دې احتمال هم حساب کوي چې حکومت ته به د اعدام له حکم سره سره، د بنګله دېش د بنسټګر مشر د لور اعدامول ستونزمن وي.

حسینه دا تورونه رد کړل چې ګواکې د هغې عوامي لیګ ګوند په بنګله دېش کې د پټرولي بمونو په وروستیو بریدونو کې لاس درلود، لکه څنګه چې چارواکو ادعا کړې ده. هغې وویل چې هېواد ته د خپلې ستنېدو د تنظیم لپاره د هند د مرستې غوښتلو هېڅ اراده نه لري.

نوموړې وویل: «زه ولې له بل هېواد څخه وغواړم چې ما وسپاري، په داسې حال کې چې ما لا له وړاندې په خپله خوښه د ستنېدو پرېکړه کړې ده؟ استرداد د دوو خپلواکو دولتونو ترمنځ مسله ده. هند به د خپلو قوانینو، تګلارو او ملي ګټو سره سم خپله پرېکړه وکړي.»

حسینه د فساد د تورونو په ګډون له یو لړ نورو تورونو سره هم مخ ده. هغې وویل چې وکیلانو یې په نوي ډیلي کې د بنګله دېش د عالي کمېشنرۍ له لارې د بنګله دېشي پاسپورټ او ملي تذکرې د ترلاسه کولو غوښتنلیک ورکړی دی.

نوموړې زیاته کړه: «زه لا له وړاندې په ډسمبر کې بنګله دېش ته د ستنېدو لپاره چمتووالی نیسم. زه نه غواړم چې مړه شم. زه غواړم ژوند وکړم او خپل هېواد ته خدمت ته دوام ورکړم. خو که هېواد ته د ستنېدو لپاره باید د مرګ بیه پرې کړم، نو زه ورسره مخ کېدو ته چمتو یم.»

 

وپلټۍ
ټرمپ، شي جینپینګ او پوتین به په چین کې خپله لومړنۍ درې اړخیزه غونډه وکړي.
په استانبول کې د مشرانو تر لیدنې وروسته د تورکیې او قطر مهم دفاعي تړون لاسلیک کړ .
د مهمو خبرونو غورچاڼ
د جرمونو نړیوالې محکمې په افغانستان کې د ادعا شویو جرمونو په اړه د پلټنو  د تړولو امر کړی دی
د سولې بورډ د  ټرمپ د غزې د سولې پلان د «سمدستي او له نور ځنډ پرته» د پلي کېدو غوښتنه وکړه
د سولې د خبرو اترو د پراخېدو له هڅو سره هممهاله، روسیه او اوکراین په یو بل د بریدونو نه خبر ورکړی
د سعودي عربستان په مشرۍ ایتلاف د حوثي ملیشو بې پیلوټه الوتکه وویشتله.
د پاکستان په شمال کې د مسافرو یو بس سیند ته لوېدلی چې له امله یې ۱۱ کسان وژل شوي دي.
پاکستان په بلوچستان او خیبر پښتونخوا ایالتونو کې د امنیتي ځواکونو په عملیاتو کې ۷۴ وسله‌وال وژل شوي
په نړۍوالو بازارونو کې د دویمې اونۍ لپاره د تیلو بیې مخ په ټیټیدو دي
اردوغان: د COP31 سرمشریزې پر مهال د نړیوالو مشرانو ژمنتیا د پاریس اقلیمي تړون د پیاوړتیا نښه ده.
د امریکا په پلازمینه  واشنګټن ډي سي کې سپینې ماڼۍ ته نږدې وسله وال برید شوی.
روسیې له افغانستان کې یو زیات شمیر سوداګریز تړونونه لاسلیک کړل
د مهمو خبرونو غورچاڼ
یو لوړپوړی روسي پلاوی له طالبانو سره د سوداګرۍ او پانګونې په اړه د خبرو لپاره افغانستان ته رسیدلی دی