منځنی ختیځ
3 د لوستلو دقیقې
البانیز وویل چې د غزې کړکېچ لویې مداخلې ته اړتیا لري؛ له اسرائیل سره باید نړیوالې اړیکې پرې شي
د فلسطین په اشغال شویو سیمو کې د بشري حقونو په برخه کې د ملګرو ملتونو ځانګړې راپور ورکوونکې، فرانسیسکا البانیز د سه شنبې په ورځ وویل چې په غزه کې فلسطینیان د اسرائیل د اقداماتو د درولو لپاره له "لویې مداخلې" پرته نشي ژغورل کېدی.
البانیز وویل چې د غزې کړکېچ لویې مداخلې ته اړتیا لري؛ له اسرائیل سره باید نړیوالې اړیکې پرې شي
البانیز وویل چې د غزې کړکېچ لویې مداخلې ته اړتیا لري؛ له اسرائیل سره باید نړیوالې اړیکې پرې شي / Reuters
8 ساعته مخکې

د ملګرو ملتونو ځانګړې راپور ورکوونکې، فرانسیسکا البانیز وویل چې سره له دې چې اوربند شوی، په غزه کې وضعیت مخ په "خرابېدو" دی.
د فلسطین په اشغال شویو سیمو کې د بشري حقونو په برخه کې د ملګرو ملتونو ځانګړې راپور ورکوونکې، فرانسیسکا البانیز د سه شنبې په ورځ وویل چې په غزه کې فلسطینیان د اسرائیل د اقداماتو د درولو لپاره له "لویې مداخلې" پرته نشي ژغورل کېدی. هغې پر هیوادونو غږ وکړ چې له اسرائیل سره خپلې اقتصادي، نظامي او مالي اړیکې پرې کړي.

البانیز په یوه خبري ناسته کې وپوښتل: "ولې غړي هیوادونه لا هم له اسرائیل سره خپلو اړیکو ته دوام ورکوي؟" هغې یادونه وکړه چې هیوادونه دنده لري چې "هغه دولت ته وسلې ورنکړي چې جنګي جرمونه ترسره کوي."

البانیز وویل چې غزه "د فلسطینیانو د له منځه وړلو د دې نوي پړاو یوازې پیل دی" او اشاره یې وکړه چې ورته کړنې له غزې بهر په لبنان او ایران کې هم لیدل کیږي. د هغې په وینا: "دا وضعیت به دلته ونه دریږي."

نوموړې زیاته کړه: "که د اسرائیل د درولو لپاره پراخه مداخله ونشي، زه هیڅ هیله نه لرم چې په غزه کې فلسطینیان به وژغورل شي. د اسرائیل د درولو ترټولو سوله ییزه لاره د اقتصادي، نظامي او مالي اړیکو پرې کول دي."

البانیز دا هم وویل چې په غزه کې د اوربند له اعلان سره سره وضعیت مخ په خرابېدو دی. هغې یادونه وکړه چې د اوربند له پیل راهیسې اسرائیل په غزه کې ۶۵۰ فلسطینیان وژلي دي، ډیری خلک په خیمو کې اوسیږي او لا هم په نښه کیږي. هغې ټینګار وکړ چې دا بدتر کیدونکی وضعیت "تصادفي نه دی" بلکې "قصدي" دی او روانې ویجاړۍ، لوږې او دردونو ته یې اشاره وکړه.

راپور ورکوونکې د شکنجې او نسل وژنې په اړه په خپل وروستي راپور کې د بندیانو په وړاندې د ناوړه چلند جزیات ورکړل؛ په دې کې "سخته وهل ډبول، په قصدي ډول د هډوکو ماتول، د اوږدې مودې لپاره د لاسونو او سترګو تړل، له خوبه بې برخې کول، لوږه، د طبي پاملرنې نه ورکول، جنسي ځورونه او جنسي تیری" شامل دي. هغې وویل چې دا ناوړه چلند د نارینه وو او ښځو ترڅنګ پر ماشومانو هم شوی او په توقیف کې په بې ساري شمیر بندیانو خپل ژوند له لاسه ورکړی دی.

د خپل راپور په اړه د اسرائیل نیوکو ته په ځواب کې البانیز وویل: "اسرائیل چې هر څه غواړي ویلی یې شي، خو بیا هم باید حساب ورکړي. د هغوی مشران په هاګ (نړیوالې محکمې) کې د اوسیدو وړ دي."

البانیز چې د دوشنبې په ورځ یې په جینوا کې د بشري حقونو شورا ته خپل راپور وړاندې کاوه، وویل چې اسرائیل ته "د فلسطینیانو د شکنجې جواز ورکړل شوی، ځکه چې ډیری حکومتونو او وزیرانو ورته دا اجازه ورکړې ده."

د راپور له مخې، اسرائیلي ځواکونو د ۲۰۲۳ کال له اکتوبر څخه د ۲۰۲۶ کال تر جنوري پورې د ماشومانو په ګډون له ۱۸ زره ۵۰۰ څخه ډیر فلسطینیان نیولي دي؛ نږدې ۱۰۰ تنه په بند کې مړه شوي او شاوخوا ۴ زره کسان په زوره لادرکه شوي دي. په راپور کې راغلي چې زرګونه کسان بې له کوم تور څخه په غیر انساني شرایطو کې ساتل کیږي.

 

وپلټۍ
پر اسرائیل د ایران بریدونو کې تر ۱۰۰ ډېر کسان ټپیان شوي، نتنیاهو دا 'یوه ډېره سخته شپه' بللې
ولسمشر اردوغان د نوروز په مناسبت د مبارکۍ پیغام خپور کړ.
ایران د هند په سمندر کې د ډیګو ګارشیا په نامه د امریکا او برېتانیا پر ګډې پوځي اډې توغندیو برید کړی
تورکیې د سوریې پر سویلي برخو د اسرائیلو بریدونه وغندل او دا يي "یو خطرناک کړکېچ" بللی
مسکو: روسیه، تورکیه، چین او ملګري یې د منځني ختیځ د سولې تړون لپاره د منځګړیتوب وړاندیز کوي
ټرمپ: امریکا په ایران کې د پوځي عملیاتو د 'پای ته رسولو' په اړه فکر کوي
ایران د امریکا یو اف ۳۵ ډوله پرمختللې جنګي الوتکه وویشته
اسرائیل د امنیتي پلمې له مخې په الاقصی جومات کې د اختر پر لمانځه بندیز لګولی دی
د اسرائیل په ځینو برخو کې د خطر زنګونو (سایرنونو) غږېدو سره هممهاله، ایران د توغندیو څپې پیل شوې.
ولسمشر اردوغان :تورکیه د هوايي حریم د سرغړونو په وړاندې خپل کلک دریځ ساتي او ملي امنیت پیاوړی کوي
چين د پاکستان او افغانستان ترمنځ اوربند کې د ترکیې، سعودي او قطر د رول ستاینه وکړه
متحده امارات : له ایران څخه راتوغول شوي ۷ بالستیک توغندي او ۱۵ بې پیلوټه الوتکې مو شنډې کړې
سعودي عربستان : د ایران د پرله پسې تیریو په ځواب کې پوځي اقدام باندې غور کیږي
پاکستاني طالبانو د کوچني اختر په مناسبت ۳ ورځنی اوربند اعلان کړ
د تورکیې ولسمشر د عمان د سلطان هیثم بن طارق سره ټیلیفوني خبرې وکړې