د امریکا ولسمشر ډونالډ ټرمپ د چین سره د سوداګرۍ په اړه د یوې "عادلانه معاملې" د امکان په اړه خبرې کړې دي، خو د هغه لوړپوړو چارواکو د دې خبرې د څرنګوالي په اړه ډېر جزئیات نه دي وړاندې کړي چې واشنګټن به څنګه د بیجینګ سره د زیان رسوونکو تعرفو جګړه کمه کړي.
ټرمپ د چهارشنبې په ورځ خبریالانو ته وویل چې هېواد به یې د چین سره یوه "عادلانه معامله" ولري، او زیاته یې کړه چې "هر څه فعال دي" کله چې ترې وپوښتل شول چې آیا واشنګټن د بیجینګ سره خبرې کوي.
خو ټرمپ وویل چې تعرفې به څومره ژر کمې شي، دا "په هغوی پورې اړه لري،" په دې سره یې بیجینګ ته اشاره وکړه، سره له دې چې هغه وویل د چین ولسمشر شي جینپینګ سره یې اړیکې "ډېرې ښې" دي او هیله لري چې دواړه هېوادونه یوې موافقې ته ورسیږي.
سره له دې چې داسې نښې شته چې واشنګټن د یوې عادلانه موافقې په لټه کې دی، د خبرو اترو حالت لا هم مبهم دی.
کله چې وپوښتل شول چې آیا د امریکا او چین ترمنځ د سوداګرۍ په اړه مستقیمې اړیکې شته، ټرمپ وویل: "هره ورځ." خو د چهارشنبې په ورځ د امریکا د خزانې وزیر سکاټ بیسینټ خبریالانو ته وویل چې دواړه هېوادونه لا هم د تعرفو د کمولو په اړه خبرې نه کوي.
هغه وویل: "زه فکر کوم دواړه خواوې د بلې خبرې ته انتظار باسي،" هغه دا خبرې د نړیوالې مالي صندوق او نړیوال بانک د پسرلنیو غونډو په څنډه کې یوې غونډې ته وکړې.
هغه زیاته کړه چې د چینایي توکو په اړه د تعرفو د کمولو لپاره د ټرمپ له خوا کوم یو اړخیز وړاندیز نشته.
بیسینټ وویل چې د دواړو هېوادونو لخوا په یو بل باندې د تعرفو لوړه کچه باید راټیټه شي مخکې له دې چې خبرې اترې وشي.
هغه زیاته کړه: "زه فکر نه کوم چې کوم اړخ باور لري چې اوسني تعرفې دوامداره دي، نو زه به حیران نه شم که دا په متقابل ډول راټیټې شي." هغه دا خبرې د نړیوال مالي انسټیټیوټ په یوه فورم کې وکړې.
هغه وویل: "دا د بندیز په څېر دی، او د دواړو هېوادونو ترمنځ د سوداګرۍ ماتې د هیچا په ګټه نه ده." هغه ټینګار وکړ چې د "دواړو خواوو لخوا د کړکیچ کمول ممکن دي." خو هغه د دې خبرې لپاره کومه ځانګړې موده ونه ښوده چې دوه اړخیزې خبرې به کله پیل شي.
هغه وویل: "دا هم یو نعمت دی او هم یوه ستونزه چې تر ټولو قوي اړیکې په لوړه کچه دي،" په دې سره یې د ټرمپ او د هغه د چینایي سیال شي جینپینګ اړیکو ته اشاره وکړه.
خو هغه زیاته کړه: "د هر ډول کړکیچ کمولو سره، خبرې به په لوړه کچه پیل نه شي."
ټرمپ په چټکۍ سره په مختلفو هېوادونو او برخو باندې تعرفې زیاتې کړې دي، خو هغه په ځینو برخو کې ځینې معافیتونه هم ورکړي دي — په دې وروستیو کې د ټیکنالوژۍ محصولاتو لکه ځيرک تلیفونونه او چپ جوړولو وسایلو لپاره لنډمهاله معافیت.
او هغه کولی شي دا معافیتونه پراخ کړي، د فایننشل ټایمز د چهارشنبې په ورځ راپور ورکړ چې ټرمپ کولی شي د موټر پرزو لپاره ځینې تعرفې معاف کړي چې د چینایي وارداتو په اړه دي — د فولادو او المونیم سره یو ځای.
ټرمپ په دې وروستیو کې د چین پر وړاندې "متقابل تعرفې" له ۸۴ سلنې څخه ۱۲۵ سلنې ته زیاتې کړې، د دې ترڅنګ د فینټانیل پورې اړوند ۲۰ سلنه تعرفه چې د روان کال په پیل کې وضع شوې وه، چې د ډېرو توکو لپاره اغېزمنه کچه ۱۴۵ سلنې ته رسوي.
ځینې چینایي محصولات د اضافي تعرفو له امله چې د ۳۰۱ برخې لاندې د غیر عادلانه سوداګریزو کړنو په اړه وضع شوي دي، لا هم لوړې کچې سره مخ دي، چې ځینې توکي لکه برقي موټرونه تر ۲۴۵ سلنې پورې تعرفې لري.
په ځواب کې، چین د امریکایي محصولاتو په اړه تر ۱۲۵ سلنې پورې تعرفې وضع کړې دي او د لوړ ټیکنالوژۍ صنعتونو لپاره اړینو نادره ځمکنیو موادو صادرات یې محدود کړي دي.
"امريکا لمړۍ، خو يوازې نه"
د چهارشنبې په ورځ، بیسینټ په یوه وینا کې وویل چې د بیجینګ د صادراتو پر بنسټ اقتصادي ماډل "دوامداره نه دی" او "نه یوازې چین ته زیان رسوي بلکې ټولې نړۍ ته هم."
هغه د سوداګرۍ د عدم توازن په اړه د امریکا اندېښنې په ګوته کړې چې د ټرمپ اداره وایي د پراخو تعرفو له لارې یې د حل کولو هیله لري.
خو بیسینټ ټینګار وکړ چې "امریکا لومړی" د دې مانا نه لري چې "یوازې امریکا." هغه وویل چې د ادارې اقدامات په پراخه توګه د ژورې همکارۍ او د سوداګریزو شریکانو ترمنځ د متقابل احترام غوښتنه ده، په داسې حال کې چې د نورو هېوادونو هغه پالیسۍ په نښه کوي چې د هغه په وینا د امریکا تولیدي صنعت ته یې زیان رسولی او د دې امنیت یې له خطر سره مخ کړی دی.
