د اسلامي همکاریو سازمان پر امنیت شورا غږ کړی چې فلسطین ته د بشپړ غړیتوب ورکولو او د اسرائیلي سرغړونو د پای ته رسولو لپاره اقدام وکړي
په ملګرو ملتونو کې د ترکیې استازی احمد یلدیز وايي، اسرائیلي سرغړونې غزې ته بشري لاسرسی محدودوي.

د اسلامي همکاریو سازمان (OIC) د ملګرو ملتونو پر امنیت شورا غږ کړی چې د نړیوال قانون د ساتنې، د حساب ورکونې د تضمین او په ملګرو ملتونو کې د فلسطین د بشپړ غړیتوب د منلو لپاره بېړنی اقدام وکړي، او په ورته وخت کې یې په غزه کې د اوربند تړون سره سره د اسرائیل روانو سرغړونو ته هم اشاره کړې ده.

د چهارشنبې په ورځ په شورا کې د اسلامي همکاریو سازمان په استازیتوب د یوې بیانیې د وړاندې کولو پر مهال، په ملګرو ملتونو کې د تورکیې استازي احمد یلدیز وویل، هغه اوربند تړون چې د ۲۰۲۵ کال په اکتوبر کې د اسرائیل او فلسطیني مقاومتي ډلې حماس ترمنځ لاسلیک شو، "د ورانوونکو دښمنیو د پای ته رسولو لپاره یو برخلیک ټاکونکی بدلون" و، خو خبرداری یې ورکړ چې پلي کول یې لا هم له خطر سره مخ دي.

یلدیز وویل: "که څه هم اوربند پراخ تاوتریخوالی کم کړی او بشري لاسرسی یې اسانه کړی، خو دا لا هم نازک دی، ځکه پرله پسې اسرائیلي بریدونه او پر بشري لاسرسي روان محدودیتونه د دې خنډ ګرځي چې د ژوند ژغورنې مرستې فلسطینیانو ته ورسېږي، چې په دې کې د انروا (UNRWA)، نړیوالو بشردوستانه سازمانونو پر وړاندې نور د غندنې وړ اقدامات او د اشغالګر ځواک له خوا د اوربند تړون نورې سرغړونې شاملې دي."

هغه د اوربند د ساتلو لپاره د نړیوالو هڅو ستاینه وکړه او ویې ویل: "موږ په غزه کې د اوربند د ساتلو لپاره د امریکا د متحده ایالاتو د ولسمشر (ډونالډ) ټرمپ د پرله پسې هڅو هرکلی کوو"، خو ټینګار یې وکړ چې د اسرائیل کړنې په سیمه کې پرمختګ ته زیان رسوي.

یلدیز وویل: "موږ غواړو د فلسطینیانو، په ځانګړې توګه د غزې تړانګې او (اشغال شوې) لوېدیځې غاړې پر وړاندې د اشغالګر ځواک په توګه د اسرائیل پر روان تېري د پام را اړولو غوښتنه وکړو، چې په کې د بیت المقدس په سپېڅلو ځایونو کې د تاریخي او قانوني وضعیت سرغړونې هم شاملې دي." هغه زیاته کړه چې "دا ناقانونه کړنې د اوربند تړون د سم پلي کېدو مخه نیسي."

د اسلامي همکاریو سازمان له تړون سره تړلو سیاسي پرمختګونو هرکلی هم وکړ، او یلدیز وویل چې دا سازمان "د اوربند تړون د دویم پړاو له پیل" او د "غزې تړانګې د ادارې لپاره د فلسطیني کمېټې د جوړولو" له وروستي اعلان څخه ملاتړ کوي، چې دا به د یوې لنډمهالې انتقالي ادارې په توګه له فلسطینیانو سره مرسته وکړي ترڅو په خپله خاوره کې خپلې چارې پخپله اداره کړي.

د نړیوال اقدام غوښتنه

هغه د پرېکنده نړیوال اقدام غوښتنه وکړه او ویې ویل: "موږ یو ځل بیا د امنیت شورا څخه د ګړندي اقدام غوښتنه کوو چې فلسطین ته د ملګرو ملتونو بشپړ غړیتوب ورکړي." هغه یادونه وکړه چې دا ګام "د یوې عادلانه او تلپاتې سولې او د څو اړخیز سیسټم د اعتبار لپاره اړین دی."

هغه د بشردوستانه همغږۍ پر اهمیت ټینګار وکړ او "د ملګرو ملتونو د بېلابېلو ادارو، په ځانګړې توګه د انروا (UNRWA) د رول" یادونه یې وکړه ترڅو "یو همغږی بشري غبرګون" ډاډمن شي.

د اسلامي همکاریو سازمان یو ځل بیا ټینګار وکړ چې "په منځني ختیځ کې تلپاتې سوله له ټولو اشغال شویو عربي سیمو، د سوریې له اشغال شوې ګولان په ګډون، د اسرائیل بشپړ وتلو او د امنیت شورا پرېکړه لیکونو ته بشپړې ژمنتیا ته اړتیا لري."

دې سازمان له فلسطین څخه بهر د اسرائیل کړنې هم وغندلې او "د ۲۰۲۴ کال د ډسمبر له ۸مې راهیسې د سوریې پر خاوره د اسرائیل یرغلونو" او "د ۲۰۲۴ کال د نومبر له ۲۷مې راهیسې په لبنان کې د دښمنیو د پای ته رسولو په اړه د اسرائیل پرله پسې سرغړونو" ته یې اشاره وکړه.

یلدیز په پای کې وویل: "د اسلامي همکاریو سازمان ډله پر امنیت شورا غږ کوي چې په بېړني او یو موټي ډول د نړیوال قانون د ساتنې، د حساب ورکونې د تضمین او د اسرائیل د ناقانونه اشغال او د فلسطینیانو پر وړاندې د بې عدالتۍ د پای ته رسولو لپاره اقدام وکړي."

د اوربند له پلي کېدو راهیسې، پرله پسې اسرائیلي سرغړونو ۴۸۶ فلسطینیان وژلي او ۱۳۴۱ نور یې ټپیان کړي دي.

د دې اوربند موخه د نسل وژنې د هغې جګړې پای ته رسول وو چې د اسرائیل له خوا د ۲۰۲۳ کال د اکتوبر په ۸مه پیل شوه، دوه کاله یې دوام وکړ او له ۷۱،۰۰۰ څخه ډېر کسان یې ووژل، ۱۷۱،۰۰۰ نور یې ټپیان کړل، او د غزې شاوخوا ۹۰ سلنه ملکي زیربناوې یې ویجاړې کړې، چې د ملګرو ملتونو له خوا یې د بیارغونې لګښت شاوخوا ۷۰ ملیارده ډالره اټکل شوی دی.