نړۍ
4 د لوستلو دقیقې
مودي ژمنه وکړه چې پاکستان ته به بهېدونکي د سیند اوبه بندې کړي
د هند لومړي وزیر وايي چې اوبه به د هند د ګټو لپاره بندې شي او یوازې د هند لپاره به ترې استفاده وشي
مودي ژمنه وکړه چې پاکستان ته به بهېدونکي د سیند اوبه بندې کړي
/ Reuters
7 می 2025

د هند لومړي وزیر نریندرا مودي ویلي چې د هند هغه اوبه چې مخکې به یې د سرحدونو څخه بهر بهېدې، اوس به ودرول شي. دا څرګندونې هغه څو ورځې وروسته له هغې وکړې چې هند د پاکستان سره د اوبو مهم تړون وځنډاوه.

نوی ډیلي تور لګولی چې اسلام آباد د تېرې میاشتې په جریان کې د کشمیر په لانجمنه سیمه کې د سیلانیانو پر مرګوني برید ملاتړ کړی، چې له امله یې د دواړو هېوادونو ترمنځ ګواښونه او ډیپلوماتیکې شخړې زیاتې شوې دي.

پاکستان دغه تورونه رد کړي دي.

د سه شنبې په ورځ، د هند پوځ " سندور عملیات " پیل کړل او د پاکستان تر کنټرول لاندې د جمو او کشمیر په نهو هدفونو یې بریدونه وکړل.

د پاکستان د پوځ ویاند وویل چې هند په درې ځایونو توغندي ویشتلي او خبرداری یې ورکړ چې اسلام آباد به ځواب ورکړي.

مودي په خپله وینا کې په ځانګړي ډول د اسلام آباد نوم وانخیست، خو دا پرمختګ وروسته له هغې رامنځته شو چې نوي ډیلي د ۶۵ کلن د سند د اوبو تړون خپله برخه وځنډوله، چې د پاکستان لپاره د څښاک او کرنې لپاره حیاتي ارزښت لري.

مودي وویل: "د هند اوبه چې مخکې به بهر تللې، اوس به د هند لپاره وبهېږي. د هند اوبه به د هند په ګټه ودرول شي او د هند لپاره به وکارول شي."

پاکستان خبرداری ورکړی چې د دې سیندونو سره هر ډول لاس وهنه به د جګړې عمل وګڼل شي.

خو کارپوهانو ویلي چې د هند موجوده بندونه د دې وړتیا نه لري چې اوبه بندې یا بل لوري ته واړوي، بلکې یوازې د اوبو د خوشې کولو وختونه تنظیمولی شي.

د نړیوال فشارونو له امله په نوي ډیلي او اسلام آباد دواړو فشار زیات شوی، چې څو ځله یې د کشمیر پر سر جګړې کړې دي.

د امریکا د بهرنیو چارو وزارت ویاندې ټامي بروس خبریالانو ته وویل: "موږ پر پاکستان او هند ټینګار کوو چې د اوږدمهاله سولې او د سویلي آسیا د سیمې د ثبات لپاره د مسؤلانه حل لارې په لټه کې شي."

طبیعي نه ده

د سه شنبې په ورځ، اسلام آباد هند تورن کړ چې د چناب سیند د بهیر په بدلون کې لاس لري، چې دا د تړون له مخې د پاکستان تر کنټرول لاندې دی.

د پنجاب ایالت د اوبو وزیر کاظم پیرزاده وویل: "موږ د سیند په بهیر کې داسې بدلونونه لیدلي چې هېڅ ډول طبیعي نه دي."

پنجاب چې د هند سره پوله لري او د پاکستان د ۲۴۰ میلیونه وګړو نږدې نیمایي کوربه دی، د هېواد د کرنې زړه بلل کېږي. پیرزاده خبرداری ورکړ چې "ډېر زیان به هغو سیمو ته ورسېږي چې د اوبو بدیل لارې کمې لري."

هغه زیاته کړه: "یوه ورځ د سیند بهیر عادي و، خو بله ورځ په لویه کچه کم شو."

د پاکستان تر کنټرول لاندې کشمیر کې د راپورونو له مخې د اپرېل په ۲۶مه د هند لخوا د اوبو لوی مقدار خوشې شوی و، د جناح انسټیټیوټ په وینا چې د پاکستان د اقلیمي بدلون پخواني وزیر لخوا رهبري کېږي.

پیرزاده زیاته کړه: "دا کار د دې لپاره کېږي چې موږ له دې اوبو ګټه وانخلو."

د اندوس سیند د آسیا له اوږدو سیندونو څخه دی، چې د هند او پاکستان ترمنځ د لانجمنو سرحدي کرښو څخه تېرېږي، په هغه کشمیر کې چې دواړه هېوادونه یې بشپړ ادعا کوي.

په هند تر کنټرول لاندې کشمیر کې یاغیان له ۱۹۸۹ کال راهیسې د خپلواکۍ یا له پاکستان سره د یوځای کېدو لپاره مبارزه کوي.

هند په پرله‌پسې ډول خپل ګاونډی تورنوي چې د یاغیانو ملاتړ کوي.

مودي په ۲۰۱۶ کال کې هم د اوبو د وسلې په توګه د کارولو ګواښ کړی و.

هغه مهال یې ویلي و: "وینه او اوبه یوځای نه شي بهېدای."

وپلټۍ
پاکستان د ایران د جګړې له امله د انرژۍ د بحران په ترڅ کې 'له کوره کار' او د ښوونځیو د تړلو امر وکړ
د تورکیې او قطر د دفاع وزیرانو د منځني ختیځ د کړکېچ په ترڅ کې پر سیمه ییز امنیت خبرې وکړې
تورکیه د ایران د جګړې پر مهال د خپل هوايي حریم د ساتنې لپاره د پاټریوټ دفاعي سیسټم چمتو کوي
د ایران سپاه پاسداران: " د جګړې پای به مونږ وټاکو"
پداسې حال کې چې د ټرمپ تناقضات د جګړې ابهام زیاتوي؛ ایران پر خلیج د ډرون بریدونو ته دوام ورکوي
افغان پوځ د ډیورنډ کرښې په اوږدو کې، پاکستان اړوند پوځي مرکزونو د په نښه کولو ادعاء کړې ده.
امريکا د ايران په جګړه کې  ۱۱ دانې 'ایم کیو-۹ ریپر' ډوله ډرون الوتکې له لاسه ورکړي دي
امریکا افغانستان د امریکايي وګړو لپاره د یو ناخوندي هیواد په توګه اعلان کړ
تورکیې ته په لاره د ایران لخوا راتوغول شوی بالستیک توغندی په هوا کې شنډ او له منځه یوړل شو.
روسیې او چین د جګړې پر مهال د ایران له نوي مشر مجتبی خامنه اي نه د ملاتړ ژمنه وکړه
په بلجیم کې د یوې چاودنې له امله کنیسه (د یهودانو عبادت ځای) زیانمنه شوې. پولیس وایي څوک نه دي ټپیان
پر ایران د جګړې په دوام سره د تېلو بیې په هر بیرل کې له ۱۰۵ ډالرو واوښتې
امريکا په سعودي عربستان کې د خپل سفارت کارکوونکو ته د دې هیواد نه د  وتلو امر وکړ
ټرمپ ادعا کوي امریکا د ایران سمندري ځواک له منځه وړی او د توغندیو ډېری توغونکي مرکزونه یې ویجاړ کړي
ایران  مجتبی خامنه اي د علي خامنه اي زوی د نوي ستر مذهبي مشر په توګه اعلان کړ .