کلتور
3 د لوستلو دقیقې
په تورکیه کې د برونزو د لومړني دورې ۵۰۰۰ کلن کاربن شوي د وربشې دانې کشف شوې
لرغونپوهانو په ختیځه تورکیه کې د وان په سیمه کې د “ایرېمیر غونډۍ” په نوم ځای کې د ۵۰۰۰ کاله پخوانۍ، د برونز د لومړني پړاو پورې تړلې، سوځېدلې د وربشې دانې موندلې دي.
په تورکیه کې د برونزو د لومړني دورې ۵۰۰۰ کلن کاربن شوي د وربشې دانې کشف شوې
په تورکیه کې د برونزو د لومړني دورې ۵۰۰۰ کلن کاربن شوي د وربشې دانې کشف شوې / AA

په تورکیه کې د برونزو د لومړني دورې ۵۰۰۰ کلن کاربن شوي د وربشې دانې کشف شوې

دا کشف، چې د تنور، لوښو او د ډبرو سره یو ښه ساتل شوی پخلنځی لري، په سیمه کې د کرنې ژوند او د میشتیدو نمونو لپاره مهمې نښې وړاندې کوي.

لرغونپوهانو په ختیځه تورکیه کې د وان په سیمه کې د “ایرېمیر غونډۍ” په نوم ځای کې د ۵۰۰۰ کاله پخوانۍ، د برونز د لومړني پړاو پورې تړلې، سوځېدلې د وربشې دانې موندلې دي.

د کیندنې ټیم مشر او د یوزونجو ییل پوهنتون لرغونپوه، حنیفي بیبر، وویل: “د موندنو له مخې څرګندیږي چې دا یو مهم کرنیز مرکز و.”

دغه موندنه د پخلنځي یوه برخه لري چې پکې تنور، لوښي، د غنمو د اوړو د جوړولو پورتنۍ او لاندې ډبرې، د کوچنیو څارویو هډوکي، او د وربشو دانې شاملې دي چې د یوه مات شوي لوښي دننه او شاوخوا موندل شوې دي.

بیبر زیاته کړه دا غونډۍ، چې څېړونکو پکې د بېلابېلو دورو اته طبقاتي پوړونه پېژندلي، په سیمه کې ترټولو زوړ پیژندل شوی میشت ځای استازیتوب کوي. هغه وویل چې اصلي طبقات د “کاراز کلتور” پورې تړاو لري — چې “لومړنی ټرانس ‌قفقاز” هم بلل کېږي — او د برونز د لومړني پړاو پر مهال د ختیځ اناتولیا او جنوبي قفقاز سیمو ته خپور شوی و.

بیبر وویل: “د ګدام د هغه ځای د چاپېریال د پاکولو پر مهال چې موږ په ۲۰۲۳ کې پرانست، موږ د دې ځای د شمالي دېوال څنګ ته یو تنور او لوښي وموندل. دا زموږ لپاره ډېر مهم دی ځکه چې دا په خپل اصلي ځای کې ساتل شوی دی.”

څېړونکو په همدې سیمه کې د خټو د لوښو ټوټې هم موندلې دي، چې ښايي د کالکولیت د وروستي پړاو پورې تړاو ولري.

د بیبر په وینا، د یوې ودانۍ پاتې شوني، چې ښايي ګدام وي، د غونډۍ څنګ ته موندل شوي دي. د ګدام ترڅنګ، لرغونپوهانو د غنمو د اوړو د جوړولو پورتنۍ او لاندې ډبرې، د اوبسیډین (د شیشې ډبره) او هډوکو څخه جوړ د پرې کولو او سوري کولو وسایل موندلي دي.

هغه وویل: “هغه پایلې چې موږ ترلاسه کړې ډېرې مهمې دي ځکه چې دوی داسې معلومات چمتو کوي چې په عمومي توګه د وان جهيل د ښکته برخې او په ځانګړي ډول د ګورپینار میدان په تاریخ رڼا واچوي.”

هاکان ییلماز، چې د پوهنتون يو بل لرغونپوه دی، وویل چې د کیندنو پر مهال موندل شوي هډوکي د اورارتو څخه مخکې) کرنې او د څارویو د ساتنې په اړه مهمې نښې وړاندې کوي.

هغه زیاته کړه چې څېړونکو د کوچنیو څارویو د پراخ روزنې شواهد موندلي، او همدارنګه د لویو څارویو، ځنګلي وزو، سره هوسۍ او د خرس د پاتې شونو نښې هم ترلاسه کړي دي.

ییلماز وویل: “موږ په هره طبقه کې د لوښو، د تیږو او وربشو ارزونه کوو. د پوړونو په ښکته تګ سره به وپېژنو چې د مېشتېدنې دا کثافت څنګه بدلېږي. په سیمه کې عموماً کیندنې د اورارتو د کلاګانو او هدیرو په شاوخوا کې ترسره کېږي، خو د دې جغرافیې تر ټولو لومړنۍ مېشتېدنه دلته کیندل کېږي.”

وپلټۍ
د امریکا د کانګرس یو لوړپوړی هئیت به په تورکیه کې د اقلیم په اړه د کوپ ۳۱ په غونډه کې ګډون وکړي
د جرمني یو پیژندل شوی سیاستوال او د یو سیاسي ګوند مشر د هوټل په کوټه کې مړ وموندل شو
منځمهاله ټاکنو کې له سختې ماتې وروسته هیګسېټ د ایران د جګړې پر سر د جمهوري غوښتونکو غصه پارولې
وینس د ۲۰۲۸ کال د ولسمشرۍ ټاکنو له پیل وړاندې د خپلې سیاسي اډې د پراخولو په لټه کې دی
ټرمپ د هغه د استیضاح په اړه هر ډول  ګواښ رد کړ او ډیموکراتانو ته یې د هغې د تعقیبولو په اړه خبرداری
ایران د امریکا په منځمهاله ټاکنو کې د ټرمپ له ماتې وروسته د «ټرمپیزم د زوال» ادعا وکړه
امریکا یوې فدرالي محکمې د سه شنبې په ورځ افغانستان ته د لسګونو افغان کډوالو د شړلو د ځنډولو حکم وکړ
تورکیه د  COP31 کنفرانس په غونډه کې د کاربن کمولو لپاره د لوی پلیټ فارم پرانستلو ته چمتو ده
۸ تنو مسلمانانو د امریکا کانګرس ته لار پیدا کړه
په امریکا کې ډیموکراټانو د استازو جرګې او سنا دواړو ټاکنې وګټلې
چین د چین ، روسیې او امریکا د ولسمشرانو د احتمالي سرمشریزې په اړه د اړیکو نیول تایید کړل.
السعید د امریکا سنا ته د لومړي مسلمان په توګه وټاکل شو
ټرمپ په منځمهاله ټاکنو کې د جمهوري غوښتونکو ماتې د ایران له جګړې او د سون توکو له لوړو بیو سره وتړله
د اسرائیلو د اپوزیسیون مشر د امریکا له منځمهاله ټاکنو وروسته له نتنیاهو سره د ګډ حکومت جوړول رد کړل
ډیموکراتانو په منځمهاله ټاکنو کې د کانګرس د دواړو مجلسونو واک ترلاسه کړ .