نړۍ
3 د لوستلو دقیقې
ټرمپ له ۲۵ کلونو وروسته د سېپټمبر ۱۱مې پیښه د ایران  له جګړې سره وتړله
د امریکا ولسمشر ډونالډ ټرمپ ژمنه وکړه چې امریکا به د ۲۰۰۱ کال د سېپټمبر د ۱۱مې بریدونه هیڅکله هېر نه کړي او اشارتاً یې وویل چې هېواد یې ۲۵ کاله وروسته پر ایران په بریدونو سره د "تروریزم پر ضد جګړې" ته دوام ورکوي.
ټرمپ له ۲۵ کلونو وروسته د سېپټمبر ۱۱مې پیښه د ایران  له جګړې سره وتړله
ټرمپ

هیګسېت  هم د پنټاګون په مراسمو کې پر ایران سختې نيوکې وکړې.

ټرمپ د جمعې په ورځ په نیویارک کې د سېپټمبر د ۱۱مې له اصلي مراسمو څخه له ډډه کولو وروسته په پنټاګون کې د وینا پر مهال، پر کورنیو "افراطیانو" هم سختې نیوکې وکړې. د ټرمپ هدف د ډیموکراتانو په نښه کول وو.

ټرمپ وویل: «نن موږ هغه مقدسه لوړه تازه کوو چې لومړی ځل موږ ۲۵ کاله  مخکې د هغوی په نوم کړې وه. موږ به هیڅکله، هیڅکله دا هېر نه کړو. همدا لامل دی چې موږ نن جګړه کوو.»

ولسمشر زیاته کړه: «موږ بل انتخاب نه لرو. یوازې بریا نهایي هدف کېدلی شي. موږ سخته جګړه کوو. موږ د ګټلو لپاره جګړه کوو.»

د ویلو ده چې د ۲۰۰۱ کال د سپټمبر په ۱۱ مه نیټه  یوه تښتول شوې الوتکه په واشنګټن کې له پنټاګون سره ټکر شوې وه، چې له امله یې ۱۸۴ کسان ووژل شول. د دغې پېښې یاد د هغوی د نومونو د لوستلو پر مهال د زنګ په یو ځل وهلو سره تازه شو.

خو مخکینیو ولسمشرانو تل مهمې کلیزې د نیویارک په ګډون په بېلابېلو سیمو کې لمانځلې، چیرې چې د نړیوال سوداګریز مرکز (World Trade Center) پر برجونو بریدونو کې د ۲,۹۷۷ قربانیانو لویه برخه ووژل شوه.

ټرمپ بیا د خپل جمهوري غوښتونکي دمخه ولسمشر جارج ډبلیو بوش د ټروریزم پر ضد تش په نوم جګړه له ایران سره د امریکا او اسرائیلو له جګړې سره وتړله، چې اوس په اوومه میاشت کې ده.

ټرمپ وویل: «نن موږ د امریکا د وسله والو ځواکونو هر هغه غړي ته درناوی کوو چې د 'تروریزم پر ضد جګړه' کې یې خدمت کړی دی. دا د یو تمایل لرونکي، خورا ناوړه تروریزم پر ضد جګړه ده.»

«او موږ د هغو پوځي غړو د خدمت ستاینه کوو چې همدا اوس کار کوي ترڅو ډاډ ترلاسه کړي چې د تروریزم تر ټولو لوی دولتي ملاتړی، ایران، به هیڅکله اټومي وسلو ته لاسرسی پیدا نه کړي.»

د ایران په جګړه کې بندون او خنډ

د امریکا د دفاع وزیر پیټ هیګسېت (Pete Hegseth) هم د پنټاګون په مراسمو کې پر ایران سخت لفظي بریدونه وکړل.

هیګسېت وویل: «په تېرو شپږو میاشتو کې، موږ د نړۍ د ترټولو فعال دولتي تروریزم ملاتړی ویجاړ کړی دی. زموږ جنګیالیو له یوه اسلامي تیورکراسۍ (دیني حکومت) سره جګړه کړې چې نږدې نیمه پېړۍ یې زموږ د مړینې هيله کوله.»

له ایران سره جګړه بندون او بن بست ته داخل شوې، چې پکې ایران له امریکا سره د متفرقو وسله والو نښتو سره سره، د هرمز پر تنګي خپله لویه ولکه ساتلې ده.

ټرمپ همدارنګه د امریکا د منځمهالو ټاکنو لپاره د جمهوري غوښتونکو له ناستې يوه ورځ وروسته کورنۍ برخې ته پام واړاوه، په هغې غونډه کې ټرمپ او د ولسمشر مرستيال جې ډي وانس (JD Vance) ډیموکراتان د سېپټمبر د ۱۱مې له بریدګرو سره پر خواخوږۍ تورن کړي وو.

ټرمپ وویل: «له ۹/۱۱ څخه یوه نسل وروسته، موږ دا هم په ډاګه کوو چې د دغو جنایتونو وروستی ځواب او پر عاملینو نهایي بریا به په بهرني جنګي ډګر کې ترلاسه نه شي.»

ټرمپ د یوه اور وژونکي کیسه وکړه چې په بریدونو کې وژل شوی و او زوی یې وروسته د امریکا د سمندري ځواکونو تجربه کار پوځي شو. ټرمپ وویل چې دا څرګندوي: «موږ کولی شو داسې یو ملت واوسو چې اتلان یې د یوې انتزاعي او ذهني هدف لپاره افراطیان نه وي.»

 

وپلټۍ
د جرمني په بوخوم ښار کې په یوه آپارتمان کې د اور لګېدنې له امله ۳ تنو ژوند د لاسه ورکړ.
پر توره بحیره له بریدونو وروسته ناټو دفاعي تدابیر زیاتوي. اروپايي ټولنې دا بریدونه په کلکو ټکو وغندل
د هند په ټاکنیزو لستونو کې د اصلاحاتو او د ټاکنیز تعصب د ادعاو پر سر د اعتراضونو او مظاهرې دوام لري.
ټرمپ اسیا ته د خپل سفر پر مهال د شمالي کوریا له ولسمشر کیم سره د ممکنه مخامخ لیدنې اشاره ورکړه
په پاکستان کې د یوه مسافر وړونکي اورګاډي له پټلۍ څخه د وتلو له امله ۵ تنو ژوند د لاسه ورکړی
په ناروې کې په پوځي تمریناتو کې کارول شویو کرایي وسایطو حساس معلومات ثبت کړي دي
د مهمو خبرونو غورچاڼ
اوکراین: "زیلینسکي ښايي د ولسمشر اردوغان په منځګړیتوب له پوتین سره وګوري"
سوډان او مصر پر پوله د سرو زرو د کانونو پر سیمه په هوايي برید کې ۷۲ کسانو خپل ژوند له لاسه ورکړی
په امریکا کې د یوه قاضي له لوري د عامه سرچینو پر مټ د ټرمپ د ملاتړیزو اعلاناتو د درولو پرېکړه
روسیې او اوکراین په یو بل بریدونه ډیر کړي
په هند کې د ټولټاکنو د خپلواک کمیسیون پر خلاف روانې دوام لري
د یوه ستر لاریون په درشل کې د هند د 'کاکروچ' (ګونګټې) غورځنګ مشر ونیول شو
روسیې اعلان وکړ چې د اودیسا بندر ته د نظامي تجهیزاتو وړونکې یوه باري کښتۍ یې ویشتلې ده
پوتین اعلان وکړ چې دوی امریکا او نړیوالو بازارونو ته د تېلو او نفتي توکو رسولو ته چمتو  دي
ټرمپ د نوبل د سولې جایزې پرېکړه 'شرموونکې' وبلله
په روسیه او اوکراین کې د شپنیو بریدونو له امله لږ تر لږه ۵ کسان وژل شوي او ۲۱ نور ټپیان دي
جسټین ټروډو : کاناډایان امریکا ته د سفر په اړه جدي اندېښنې لري
د ناټو کلنی اټومي مخنیوي کوونکي پوځي تمرینات به د اکټوبر پر ۱۳مه پیل شي .
نیویارک ټایمز: د ټرمپ اداره د مالي لوجیستیکي ننګونو له امله د سمندر له لارې کډوالو ډیپورتوي