روغتیا
3 د لوستلو دقیقې
جاپان وروسته له هغه چې یو تن د پیشوګانو لخوا انتقالیدونکي د کنې ویروس له امله ومړ خبرداری خپور کړ
يو وترنر د ترومبوسایټوپینیا سنډروم (SFTS) سره د شدیدې تبې له امله مړ شو، چې دا په هیواد کې د څارویو څخه انسان ته د وژونکي کنې څخه زیږیدلي ویروس لومړی شکمن لیږد کیدی شي.
جاپان وروسته له هغه چې یو تن د پیشوګانو لخوا انتقالیدونکي د کنې ویروس له امله ومړ خبرداری خپور کړ
/ Reuters
17 جون 2025

جاپان د یوې نوې اندیښنې سره مخ دی چې د یوې وژونکې ناروغۍ، چې د کنو له لارې انتقالیږي، د خپریدو په اړه راپورونه ورکړل شوي دي. دا اندیښنه وروسته له هغې راپورته شوه چې یو وترنر د "شدیدې تبه او د وینې د پلیټونو کمښت سندروم" (SFTS) له امله مړ شو، چې ګمان کیږي دا د لومړي ځل لپاره په جاپان کې د حیوان څخه انسان ته د دې ناروغۍ د انتقال پېښه وي.

قرباني کس، چې د میه ولایت یو وترنر و او په پنځوسو کلونو کې یې عمر درلود، د مې په میاشت کې د یوې ناروغې پیشو د درملنې وروسته تبه پیدا کړه، د "ساوت مورنینګ چاینا پوسټ" راپور ورکړی. هغه په هماغه ورځ روغتون ته وړل شوی و، خو څو ورځې وروسته یې ژوند له لاسه ورکړ. د مړي د معاینې په پایله کې د کنو د چیچلو هیڅ نښه ونه موندل شوه، او نه د هغه همکارانو او نه د پیشو مالک کومې نښې څرګندې کړې دي.

SFTS یوه ساري ناروغي ده چې د بونیا وایروس له امله رامنځته کیږي او عموماً د کنو د چیچلو له لارې انتقالیږي. دا ناروغي د لوړې تبې، کانګې، نس ناستې، او د بدن د څو غړو د ناکامۍ لامل ګرځي، چې د مړینې کچه یې له ۱۰ څخه تر ۳۰ سلنې پورې راپور شوې ده.

جاپان له ۲۰۱۳ کال راهیسې، کله چې دا ناروغي په لومړي ځل په دې هېواد کې تایید شوه، تر اوسه پورې د SFTS له ۶۰۰ څخه زیاتې پېښې ثبت کړې دي. دا پېښې زیاتره د لویدیځو سیمو لکه میه، واکایاما، او شیماني ولایتونو کې رامنځته شوي دي.

د جاپان د وترنرۍ طبي ټولنې یوه خبرتیا خپره کړې او وترنرانو ته یې سپارښتنه کړې چې د حیواناتو یا د هغوی د مړو د درملنې پر مهال د ماسکونو، دستکشو، او د سترګو د ساتنې وسایل وکاروي. سیمه ییز چارواکي د دې ناروغۍ د سرچینې د موندلو لپاره پلټنې کوي ترڅو معلومه کړي چې آیا وایروس مستقیم له پیشو څخه وترنر ته انتقال شوی دی.

که څه هم د SFTS ناروغۍ د کورنیو حیواناتو سره تړلې پېښې کمې دي، خو دا پېښه د ناروغو کورنیو حیواناتو له خطرونو څخه د بیا خبرداري لامل شوې ده، په ځانګړي ډول د کنو د موسم په اوج کې چې د پسرلي او مني ترمنځ وي.  

چارواکي خلکو ته سپارښتنه کوي چې د کنو ضد مواد وکاروي، په واښو ډکو سیمو کې اوږده آستین لرونکي کالي او پتلون واغوندي، او د ناروغو یا بې سرپرسته حیواناتو د درملنې پر مهال ځانګړې پاملرنه وکړي.

وپلټۍ
هاکان فیدان پر ایران د امریکا او اسرائیل له بریدونو وروسته له خپلو سیالانو سره ټیلیفوني خبرې وکړې
ټرمپ وایي امریکا په ایران کې "پراخ جنګي عملیات" پیل کړي دي
افغانستان په جلال آباد ښار کې د پاکستان د جنګي الوتکې د غورځولو ادعاء کړې ،پاکستان رد کړه
امریکا د افغانستان او پاکستان ترمنځه په نښته کې د پاکستان نه د ملاتړ اعلان وکړ
اسرائیل او امریکا پر ایران بریدونو د پیلولو سره نړۍ د شاک سره مخ ده
په امریکا کې له فلسطینیانو سره خواخوږي، د لومړي ځل لپاره له اسرائیلیانو تېره شوه
چین له افغانستان او پاکستان څخه د اوربند غوښتنه وکړه
هاکان فیدان د پاکستان ، افغانستان، قطر او سعودي عربستان د بهرنیو چارو وزیرانو سره ټیلیفوني خبرې وکړې
د افغان او پاکستاني ځواکونو ترمنځه نښته او د پاکستان لخوا د افغانستان په څو ښارونو بمبار
د افغانستان او پاکستان ترمنځه یو ځل بیا درنده جګړه پيل شوې ده.
سوريې په سویدا کې د بندیانو د تبادلې عملیات پیل کړل
جرمني د لومړي ځل لپاره ۲۰ افغان مجرمین په مستقیم ډول کابل ته ډیپورټ کړل
د طالبانو د حکومت ویاند ذبیح الله مجاهد: د پاکستان بریدونو ته به پوځي ځواب ورکړل شي
د امریکا د هوايي ځواک پخوانی پیلوټ د چینايي پوځ د روزنې په تور ونیول شو
د تورکیې د بهرنیو چارو وزیر په انقره کې د اسلامي همکارۍ سازمان د ډیپلوماټانو کوربه توب وکړ