نړۍ
3 د لوستلو دقیقې
ټرمپ د امریکا د ټاکنیز سیستم د بیارغونې او د رایې ورکولو 'ملي کولو' غوښتنې بیا راپورته کړې
د امریکا ولسمشر ډونالډ ټرمپ د روان کال د منځمهاله ټاکنو له مخې د هېواد د ټاکنیز نظام په اړه خپلې څرګندونې زیاتې کړې دي، او له جمهوري ‌پالو یې غوښتي چې د رایه ورکولو بهیر «ملي» کړي او دا ناسمې ادعاوې یې بیا تکرار کړې چې تیرو ټاکنو کې درغلۍ شوې وې.
ټرمپ د امریکا د ټاکنیز سیستم د بیارغونې او د رایې ورکولو 'ملي کولو' غوښتنې بیا راپورته کړې
ټرمپ د امریکا د ټاکنیز سیستم د بیارغونې او د رایې ورکولو 'ملي کولو' غوښتنې بیا راپورته کړې / Reuters

ټرمپ د امریکا د ټاکنیز سیستم د بیارغونې او د رایې ورکولو 'ملي کولو' غوښتنې بیا راپورته کړې

د امریکا ولسمشر له جمهوري غوښتونکي ګوند څخه وغوښتل چې رایې "ملي کړي"، او وړاندیز یې وکړ چې فدرالي حکومت باید په ۱۵ ځایونو کې ټاکنې په غاړه واخلي.

د امریکا ولسمشر ډونالډ ټرمپ د روان کال د منځمهاله ټاکنو له مخې د هېواد د ټاکنیز نظام په اړه خپلې څرګندونې زیاتې کړې دي، او له جمهوري ‌پالو یې غوښتي چې د رایه ورکولو بهیر «ملي» کړي او دا ناسمې ادعاوې یې بیا تکرار کړې چې تیرو ټاکنو کې درغلۍ شوې وې.

ټرمپ وویل چې دی باور لري فدرالي حکومت باید په هغو ټاکنو کې «مداخله وکړي» چې د ده په وینا له «فساد» څخه ډکې دي.

هغه په بیضوي دفتر کې وویل: «که ایالتونه رایې په قانوني او صادقانه ډول ونه شي شمېرلای، نو بیا باید بل څوک واک په لاس کې واخلي.»

د دې اوونۍ په پیل کې، ټرمپ پوډکاسټر او د (FBI) پخواني مرستیال رئیس ډان بونجینو ته وویل: «جمهوري‌ پالان باید ووایي، ‘موږ غواړو چې کنټرول په لاس کې واخلو. موږ باید لږ تر لږه — په، ۱۵ ځایونو کې د رایه ورکولو کنټرول په لاس کې واخلو.’ جمهوري ‌پالان باید د رایه ورکولو بهیر ملي کړي.»

د هغه څرګندونې د ډیموکراتانو له سختو نیوکو سره مخ شوې دي او دا په داسې حال کې دي چې جمهوري غوښتونکي د نومبر د درېیمې منځمهاله ټاکنو کې د کانګرس د کنټرول له لاسه ورکولو له احتمال سره مخ دي.

نظرپوښتنې ښيي چې د ټرمپ د دوهمې دورې پر مهال د هغه د منلو کچه ټیټه ده، په داسې حال کې چې جمهوري غوښتونکي په محلي ټاکنو کې د پرله ‌پسې ماتې سره مخ شوي دي.

ټرمپ د پراخو رای ورکوونکو د درغلیو په اړه د اوږدې مودې خو رد شویو ادعاوو په اړه دوه چنده ټینګار کړی دی.

هغه د سې ‌شنبې په ورځ په اوول دفتر کې خبریالانو ته وویل: «زه نه پوهېږم چې ولې فدرالي حکومت بیا هم دا کارونه پخپله نه ترسره کوي»، کله چې له ده څخه د ده د څرګندونو په اړه پوښتنه وشوه.

د چهارشنبې په ورځ له (NBC News) سره په خپره شوې مرکه کې، ټرمپ ادعا وکړه چې «زموږ په هېواد کې ځینې سیمې ډېرې فاسدې دي»، او زیاته یې کړه چې که ټاکنې «په سمه او پر وخت ترسره نه شي، نو بیا باید بل څه وشي.»

د اساسي قانون په اړه اندیښنې

د ټرمپ څرګندونو د متحده ایالاتو د اساسي قانون سره د احتمالي ټکرونو په اړه اندیښنې راپورته کړې، کوم چې د ټاکنو مسؤلیت انفرادي ایالتونو ته سپاري.

سره له دې چې محکمې څو ځله پرېکړه کړې چې د ۲۰۲۰ ټاکنې قانوني وې، ټرمپ لا هم ټینګار کوي چې هغه ټاکنې درغلي شوې وې.

هغه د جنورۍ په میاشت کې د داووس په فورم کې وویل: «دا یوه درغلي شوې ټاکنه وه. اوس هر څوک پوهېږي.»

په وروستیو اوونیو کې، فدرالي چارواکو په جورجیا ایالت کې د ټرمپ د ۲۰۲۰ ماتې په اړه د څېړنې د یوې برخې په توګه د رایو پاڼې او د رایه ورکولو مواد ضبط کړي دي، په داسې حال کې چې د عدلیې وزارت په شاوخوا ۲۰ ایالتونو کې دعوې ثبت کړې دي ترڅو د رایه ورکولو اسنادو ته لاسرسی ترلاسه کړي.

منتقدین وایي چې دا اقدامات ښايي په راتلونکو ټاکنو کې پر باور منفي اغېز وکړي.

وپلټۍ
د بریتانیا لومړي وزیر کییر سټارمر له خپلې دندې څخه استعفا وکړه
په فیلیپین کې په یوه ښوونځي کې د ډزو له امله درې کسان وژل شوي او ګڼ نور ټپیان شوي دي
د مسکو هوايي ډګرونه د نږدې ۶۰ ډرونونو له نسکورېدو وروسته د لنډ وخت لپاره وتړل شول
په سویس کې د امریکا او ایران د لوړپوړو چارواکو ترمنځ د خبرو لومړی پړاو پای ته ورسېد.
زیلینسکي په راتلونکو ورځو کې پر اوکراین د روسیې د پراخ برید خبرداری ورکړ
ولسمشر اردوغان: د لومړي ځل لپاره مو د ناټو او اروپايي ټولنې غړي هېواد ته جنګي بېړۍ صادره کړه
په کاناډا کې له جومات بهر پر امام برید وشو
ایراني مذاکره کوونکي او  جي ډي وانس له ځنډ وروسته د نویو خبرو اترو لپاره سویس ته ورسیدل
د پاکستان په خیبر پښتونخوا ایالت کې په دوو غبرګو چاودنو لږ تر لږه اووه کسانو ژوند د لاسه ورکړی.
فرانسه: په ایران د ملګرو ملتونو د بندیزونو لیرې کول زموږ له هوکړې پرته شوني نه دي
پاکستان په خپله خاوره د افغان ځواکونو د برید ادعا رد کړه؛ وايي یوه بې پیلوټه الوتکه یې راغورځولې ده
ماکرون: د اسرائیل پوځي ستراتیژي په سیمه کې کرکه او تاوتریخوالی زیاتوي
د امریکا مرستیال ولسمشر وینس سویس ته خپل سفر وځنډو
ټرمپ د ایران سره د سولې د هوکړه لیک پر لاسلیکولو نیوکې کوونکي لوی احمقان وبلل
شهباز شریف : ایران به سمدستي هرمز تنګي پرانیزي او امریکا به سمندري محاصره پایته ورسوي
د مسکو ښاروال وايي اوکراین په پلازمینه  مسکو د ډرون بریدونه کړی دی.
روټې ټینګار کوي چې د ځواکونو په وېش کې له بدلون سره سره امریکا لا هم ناټو ته پوره ژمن دی
د امریکا پوځ په ختیځ آرام سمندر کې په یوه کښتۍ برید کړی، چې یو کس پکې وژل شوی
امریکا افشا کړه چې د ایران پر ضد پوځي بریدونو کې د ماسک 'ګروک' (Grok) مصنوعي ځیرکتیا کارول شوی
چین د اروپايي ټولنې هغه ادعا رد کړه چې ګواکې چینايي پوځ روسي پوځیانو ته روزنه ورکوي